II SA/Gd 685/98
WyrokWSA w Gdańsku2000-04-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieprawidłowe lub złośliwe odczytywanie nazwiska przez osoby trzecie stanowi przesłankę do jego zmiany na nazwisko o niepolskim brzmieniu, zgodnie z ustawą o zmianie imion i nazwisk?Ratio decidendi
Nieprawidłowe, niewłaściwe lub złośliwe odczytywanie nazwiska przez osoby trzecie nie stanowi przesłanki do jego zmiany, o której mowa w art. 2 ustawy o zmianie imion i nazwisk. Zmiana nazwiska na nazwisko o niepolskim brzmieniu, gdy dotychczasowe nazwisko jest polskie, jest sprzeczna z przepisami ustawy.Stan faktyczny
Leszek T. złożył skargę na decyzję Wojewody B., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Ch. odmawiającą zmiany jego nazwiska na "Tritz". Organy uznały, że nazwisko "T." nie jest ośmieszające, nie licuje z godnością, nie ma niepolskiego brzmienia ani formy imienia, a skarżący nie używa go od lat ani nie ma wątpliwości co do jego brzmienia. Skarżący zarzucił, że nazwisko "T." jest odczytywane przez niektórych jako "Fryc" lub "Tryk", co ma pejoratywne zabarwienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Leszka T. na decyzję Wojewody B. z dnia 31 marca 1998 r. (...) w przedmiocie zmiany nazwiska - oddala skargę. Kombatanci Uprawnienia kombatanckie Pozbawienie uprawnień kombatanckich * Służba wojskowa U91075 21 ust. 2 pkt 3
Zaskarżoną decyzją Wojewoda B. utrzymał w mocy decyzje Kierownika Urzędu Rejonowego w Ch. z dnia 9 marca 1998 r. (...) odmawiającą Leszkowi T. zmiany nazwiska na "Tritz".
Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 138 par. 1 Kpa oraz art. 2 i 10 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk /Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328/.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż żądanie Leszka T. nie wyczerpuje przesłanek określonych wart. 2 ust. 1 i 2 lub w art. 10 cytowanej ustawy o zmianie imion i nazwisk.
Nazwisko T. nie jest nazwiskiem ośmieszającym albo nie licującym z godnością człowieka, nie jest nazwiskiem o niepolskim brzmieniu, nie ma formy imienia.
Skarżący nie zamierza poprzez zmianę nazwiska usankcjonować nazwisko, którym posługuje się od wielu lat. Nie zachodzą też inne ważne względy uzasadniające zmianę nazwiska.
Decyzję tę zaskarżył Leszek T.
Wnosząc o jej uchylenie skarżący zarzucił, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę tego, iż przez niektóre osoby nazwisko T. odczytywane jest jako "Fryc" lub przez cudzoziemców jako "Tryk". Oba brzmienia mają wyraźnie pejoratywne zabarwienie.
Skarżący jednocześnie wskazał, iż nie kierował się innymi przesłankami domagając się zmiany nazwiska.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kwestie zmiany nazwisk i imion reguluje ustawa z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk.
Zmiana imienia lub nazwiska może nastąpić bądź po spełnieniu przesłanek o jakich mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy, to jest w przypadku gdy wnioskodawca nosi nazwisko:
- ośmieszające albo nie licujące z godnością człowieka,
- o brzmieniu niepolskim,
- posiadające formę imienia,
- a także jeżeli wnioskodawca pragnie zmienić nazwisko na nazwisko, którego od wielu lat używa.
Zmiana nazwiska może nastąpić także w trybie art. 10 ustawy wtedy, kiedy istnieje wątpliwość co do jego brzmienia lub pisowni.
Żaden z tych przypadków w sprawie nie zachodzi.
Wręcz przeciwnie skarżący wnosił o zmianę nazwiska o polskiej pisowni na nazwisko o pisowni niepolskiej, co sprzeczne jest z postanowieniami ustawy.
Nieumiejętne, niewłaściwe lub nawet złośliwe odczytywanie nazwiska przez osoby trzecie, w uosób zmieniający jego brzmienie, a w konsekwencji także znaczenie słowa, nie stanowi żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 2 ustawy o zmianie imion i nazwisk.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło