I SA/Po 218/99

WyrokWSA w Poznaniu2000-05-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mają prawo zakwestionować wiarygodność rachunku przedstawionego przez zgłaszającego w celu określenia wartości celnej towaru, jeśli cena wskazana w rachunku jest rażąco niska w stosunku do jego rzeczywistej wartości, i czy w takim przypadku mogą ustalić wartość celną metodą zastępczą?
Ratio decidendi
Organy celne mają prawo zakwestionować wiarygodność rachunku przedstawionego przez zgłaszającego, jeśli cena wskazana w rachunku jest rażąco niska w stosunku do rzeczywistej wartości towaru. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami Kodeksu celnego, organ celny może ustalić wartość celną metodą zastępczą, opierając się na danych dostępnych na polskim obszarze celnym, co zostało uznane za zgodne z prawem w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo PPH "T.-P." s.c. dokonało zgłoszenia celnego dla tkaniny, podając wartość 1 USD za 1 mb. Dyrektor Urzędu Celnego zakwestionował wiarygodność rachunku i ustalił wartość celną metodą zastępczą. Spółka odwołała się, argumentując, że organy celne nie uzasadniły wystarczająco przyczyn zakwestionowania rachunku. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na rażąco niską cenę sprowadzonej tkaniny w stosunku do jej rzeczywistej wartości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Aliny K. i Izabeli P. - PPH "T.-P." s.c. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 29 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - oddala skargę. Przedsiębiorstwo P.-H. "T.-P." s.c. Alina K. i Izabela P. w dniu 8 września 1998 r. dokonało zgłoszenia celnego wnioskując o objęcie tkaniny bielonej i barwionej /65 procent poliester 3,5 procent bawełna/ procedurą dopuszczenia do obrotu (...). Do zgłoszenia strona dołączyła rachunek (...) z dnia 24.08.1998 r. określający wartość 1 mb tkaniny na 1 USD. Dyrektor Urzędu Celnego w P., przyjął ww. zgłoszenie jako odpowiadające wymogom formalnym w art. 64 par. 1 i par. 2 kodeksu celnego, a następnie przystąpił do jego weryfikacji przewidzianej w art. 70 Kodeksu celnego, w wyniku której zakwestionował wiarygodność załączonego do zgłoszenia celnego rachunku w części dotyczącej ceny tkaniny i ustalił wartość celną towaru zastępczą metodą przewidzianą w art. 29 ust. 1 Kodeksu celnego. Spółka "T.-P." odwołała się od powyższej decyzji podnosząc, że na podstawie art. 23 par. 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Zasada ta doznaje ograniczeń m.in. w przypadku gdy dokumenty dołączone do zgłoszenia celnego zostaną przez organ celny zakwestionowane jako niewiarygodne. Zgodnie z art. 23 par. 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Powyższy przepis nakłada zatem - zdaniem odwołującej się strony - na organy celne obowiązek wyczerpującego uzasadnienia podającego przyczyny dla których przedstawione dokumenty uznano za niewiarygodne. Urząd Celny w P. - Oddział Celny w K. obowiązku tego niedopełnił. Urząd Celny jako jedyną podstawę do zakwestionowania wiarygodności faktury dołączonej do zgłoszenia celnego przyjął wynik ekspertyzy przeprowadzonej przez "P." S.A. w Cz. Jednakże w uzasadnieniu tym brak jest jakiegokolwiek odniesienia do wspomnianej ekspertyzy a w szczególności do ustaleń w niej zawartych. Zdaniem strony odwołującej się należy uwzględnić, że wynik przedmiotowej ekspertyzy wykonanej jedynie na podstawie dostarczonych przez Urząd Celny próbek materiałów nie może przesądzać o cenie tych produktów ale może rozstrzygać tylko o danych takich jak masa liniowa powierzchniowa lub składzie surowcowym tkaniny. Ponadto zdaniem strony zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją (...) z dnia 29 grudnia 1998 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne Dyrektora Urzędu Celnego w P. podkreślając m.in., że o zakwestionowaniu wiarygodności rachunku dołączonego do zgłoszenia celnego zadecydowała przede wszystkim rażąco niska cena sprowadzonej tkaniny w stosunku do jej rzeczywistej wartości. Tkaninę o takich samym cechach i przeznaczeniu jak importowana przez PPH "T.-P." s.c. można nabyć w dowolnych ilościach u polskich dostawców np. ZPB "B." w B. produkują i sprzedają tkaninę koszulową o szerokości 149 cm w cenie netto - biała 6,14 zł/mb, koszulowa - 6,92 zł/mb. W podobnej cenie produkują i sprzedają tkaninę koszulową PZPB "P." w P. W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 par. 7 Kodeksu celnego, organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25-29 ustawy. W niniejszej sprawie wartość celna towaru została ustalona zastępcza metoda wyceny określonej w art. 29 par. 1 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu decyzji sposób wyliczenia wartości celnej przedmiotowego towaru. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego PPH "T.-P." s.c. zarzuciła decyzjom organów celnych obu instancji naruszenie art. 23 par. 1, art. 23 par. 7, art. 23 par. 9, art. 24 par. 1, art. 29 par. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ poprzez ich błędną wykładnię a nadto naruszenia art. 122, 180 oraz 210 Ordynacji podatkowej. W konkluzji skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu celnego I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła argumenty i okoliczności podobne jak w toku dotychczasowego postępowania. Odpowiadając na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami w niniejszej sprawie jest wartość celna towaru zgłoszonego do odprawy JDA SAD (...) z dnia 8.09.1998 r. Stosownie do treści art. 23 par. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 1997 poz. 117 ze zm./ wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedaży w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. W myśl art. 70 par. 1 po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli dołączonych do niego dokumentów /w tym przypadku rachunku w części dot. ceny sprowadzonej tkaniny/. Przepis art. 29 par. 1 Kodeksu celnego upoważnia organ celny do ustalenia wartości celnej na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23 i art. 25-28, co w niniejszej sprawie miało miejsce, ponieważ organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność rachunku służącego do określenia wartości celnej przedmiotowego towaru. Jak słusznie podnosi organ odwoławczy wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego cenę i tylko taka wartość jest wartością celną towaru w rozumieniu art. 23 par. 1 i art. 85 par. 1 Kodeksu celnego. Kwestionując wiarygodność rachunku dołączonego do zgłoszenia celnego, organy celne, miały na uwadze rażąco niską cenę sprowadzonej tkaniny w stosunku do jej rzeczywistej wartości, co wynikało chociażby z faktu, że tkaniny o takich samych cechach i przeznaczeniu można nabyć u polskich producentów - co uzasadniało ustalenie wartości celnej tego towaru w oparciu o metody wskazane w art. 29 Kodeksu celnego. Organy celne obszernie i przekonywająco uzasadniały podstawy zakwestionowania wiarygodności rachunku załączonego do zgłoszenia celnego jak i sposób ustalenia wartości celnej przedmiotowego towaru metodą zastępczą poprzez analizę cen produkcji podobnych tkanin występujących na polskim rynku - co odpowiada również treści art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W myśl art. 85 par. 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Sąd w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy celne. Z tych względów, uznając że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło