II SA/Gd 523/98
WyrokWSA w Gdańsku2000-05-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę garażu, który został wybudowany bez pozwolenia na budowę, może nakazać pozostawienie jego części (wspólnej ściany) ze względu na ochronę konstrukcji sąsiedniego obiektu?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie rozstrzygają sporów o prawa własności, a jedynie dbają o zgodność z prawem budowlanym i bezpieczeństwo. Nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia jest zgodny z prawem, a ewentualne pozostawienie jego części (np. wspólnej ściany) może wynikać z konieczności ochrony konstrukcji sąsiedniego obiektu i zapewnienia bezpieczeństwa, co mieści się w zakresie obowiązków organów nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Anna i Leon Sz. zostali zobowiązani decyzją Wojewody G. do rozbiórki garażu zbudowanego bez pozwolenia na budowę. Organy ustaliły, że budowa nie została zakończona przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., co uzasadniało zastosowanie art. 48 tej ustawy. Skarżący kwestionowali jedynie nakaz pozostawienia wspólnej ściany z garażem sąsiadów, obawiając się o bezpieczeństwo konstrukcji. Ostatecznie skarżący rozebrali garaż wraz ze ścianą wspólną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Anny i Leona Sz.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2000 r. sprawy ze skargi Anny i Leona Sz. na decyzję Wojewody G. z dnia 27 lutego 1998 r. (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu - oddala skargę, (...).
Zaskarżoną decyzją (...) z dnia 27 lutego 1998 r. Wojewoda G. - na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 48 i art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. (...) z dnia 8 stycznia 1998 r. nakazującą Annie i Leonowi Sz. rozbiórkę garażu zbudowanego na działce odwołujących się bez pozwolenia na budowę, za wyjątkiem ściany podłużnej, która jest ścianą wspólną garażu małżonków. Sz. i obiektu znajdującego się na sąsiedniej działce tj. przy ul. D. 32 w G.-W.
Jak wynika z uzasadnień decyzji, organy orzekające ustaliły /m.in. po przeprowadzeniu wizji w terenie/, że budowa garażu przy ul. D. 30 w G.-W., rozpoczęta w 1990 r. nie została zakończona do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Uzasadniało to stosowanie w sprawie przepisów art. 48 tej ustawy. Do protokołu oględzin robót budowlanych z dnia 11 grudnia 1997 r. Anna i Leon Sz. złożyli oświadczenie, że nie mają pozwolenia na budowę obiektu, budowa nie została zakończona, a obiekt nie nadaje się do użytkowania oraz - że chcą swój garaż rozebrać. Podczas wizji ustalono, że przedmiotowy garaż ma wspólną ścianę z budynkiem usytuowanym na sąsiedniej działce, do którego nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku. Konieczność pozostawienia wspólnej ściany wynika z faktu, że jej usunięcie mogłoby naruszyć konstrukcję sąsiedniego obiektu.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego w odpowiedzi na zarzuty podniesione w odwołaniu wyjaśniono, że naruszenie granic własności działki nie stanowi samoistnej podstawy do nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, spory graniczne są sprawami cywilnymi, a stosowanie przepisów Prawa budowlanego innych w odniesieniu do obiektu odwołujących się, a innych - do obiektu sąsiedniego małżonków L. wynika z treści tych przepisów nawiązujących do okresu wybudowania obiektu. Budowa garażu małżonków L. zakończona została do końca 1994 r., zatem w sprawie tego obiektu znajdują zastosowanie przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Anna i Leon Sz. kwestionowali rozstrzygnięcie w części dotyczącej potrzeby pozostawienia wspólnej ściany z garażem małżonków L.
W skardze i pismach procesowych do Sądu skarżący kwestionowali określenie ściany północnej garażu jako ściany wspólnej, podnosili, że pozostawienie tej ściany - ze względu na oparcie na niej dachu drewnianego garażu małżonków L. - grozi katastrofą budowlaną.
W piśmie procesowym i na rozprawie w dniu 18 maja 2000 r. skarżący oświadczyli, że rozebrali swój garaż wraz ze ścianą wspólną /działową/ za radą osoby mającej wiadomości z zakresu budownictwa i nie chcąc dopuścić do zawłaszczenia tej ściany przez sąsiadów (...).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji dotyczy ich legalności czyli - zgodności z prawem /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Granice sprawy zakreślone są granicami kontrolowanej decyzji administracyjnej.
Organy do spraw nadzoru budowlanego, jak słusznie wyjaśniano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, nie rozstrzygają sporów odnoszących się do przebiegu granic nieruchomości bądź wynikających z roszczeń o uznanie prawa własności /murów granicznych, materiałów budowlanych itp./. Są to sprawy cywilne.
Do zadań organów państwowego nadzoru budowlanego należy, m.in., nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy - Prawo budowlane, w tym - warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych /art. 87 stosowanej w sprawie ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r./.
Przepis art. 48 tej ustawy stanowi, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Stosownie do art. 103 ust. 2 cytowanej ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się /jedynie/ do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy.
Ustalony przez organy orzekające i nie kwestionowany przez skarżących w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny uzasadniał zatem zastosowanie - w odniesieniu do garażu skarżących - zacytowanego powyżej art. 48 ustawy - Prawa budowlane z 1994 roku.
Z nakazem rozbiórki obiektu skarżący zgodzili się i rozbiórkę wykonali. Skarżący kwestionowali jedynie te części zaskarżonych decyzji, które nakazywały pozostawienie, przynajmniej do czasu rozstrzygnięcia sprawy garażu małżonków L., ściany północnej garażu skarżących, która stała się ścianą wspólną obu obiektów w tym sensie, że zostały na niej oparte elementy konstrukcyjne garażu pobudowanego na działce przy ul. D. 32 w G.-W. Używające tego określenia organy do spraw nadzoru nad stosowaniem prawa budowlanego nie orzekały w ten sposób o prawie własności spornej ściany, co zdaje się być przyczyną kwestionowania przez Annę i Leona Sz. tej części orzeczenia Wojewody G. i decyzji organu I instancji.
Postępowanie toczące się na podstawie przepisów - Prawa budowlanego nie rozstrzyga w ogóle sporów dotyczących prawa własności obiektów czy ich części.
Wyłączenie spod nakazu rozbiórki części garażu skarżących tj. owej "wspólnej" ściany miało na celu ochronę - przy wykonywaniu decyzji - interesów osób trzecich oraz, a może przede wszystkim, realizację obowiązku organów z art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. "b" cyt. ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., który wskazuje, że do podstawowych powinności tych organów należy nadzór nad przestrzeganiem warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych.
Tę część orzeczenia zaskarżonych decyzji wyjaśnia organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 27 lutego 1998 r.
Skoro, jak wyżej wykazano, zaskarżone decyzje organów obu instancji są zgodne z przepisami ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. oraz przy ich podjęciu nie doszło do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, skarga Anny i Leona Sz., jako nieuzasadniona, uległa oddaleniu na mocy art. 27 ust. 1 cyt. na wstępie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA. Na podstawie art. 55 tej ustawy Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestniczki postępowania Ewy L. zasądzenie od skarżących kosztów postępowania w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło