II SA/Po 1147/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2000 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ż. Renaty P. sprawy ze skarg Zenona H., Jerzego A., Elżbiety K., Heleny B., Janusza W., Marii Ł., Stanisławy Cz., Barbary G., Czesława G., Jacka Z. na postanowienie Wojewody L. z dnia 25 maja 1999 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oddala skargi. Wojewoda L. postanowieniem z dnia 25 maja 1999 r. (...), działając na podstawie art. 134 Kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty Powiatu Ż. z dnia 2 kwietnia 1999 r. (...), na podstawie której Spółce z.o.o "K." w Ż. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę instalacji formaldehydowo-klejowej w Ż. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że odwołanie wniesione przez 12 mieszkańców Ż. jest niedopuszczalne albowiem osoby te nie są stroną postępowania. Mieszkańcy miejscowości Ż. nie wykazali interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę instalacji formaldehydowo-klejowej. Protesty obywateli wyrażające ich osobiste oczekiwania, zapatrywania, postulaty i życzenia co do określonej polityki, winny być brane pod uwagę przy udzielaniu pozwolenia na budowę i w odpowiednim stopniu uwzględniane jeżeli nie stoi na przeszkodzie słuszny interes samego inwestora oraz względy gospodarcze i społeczne. Skargę na powyższe postanowienie złożyli Zenon H., Jerzy A., Elżbieta K., Helena B., Janusz W., Maria Ł., Stanisława Cz., Barbara G., Czesław G., Jacek Z. W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że są stroną postępowania albowiem ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska nakłada na wszystkich obywateli, osoby prawne, instytucje, organizacje społeczne obowiązek prawny do działań na rzecz ochrony środowiska. Budowa fabryki formaldehydu wywiera szkodliwy wpływ na środowisko, a takie działanie jest sprzeczne z art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Mieszkańcy miasta Ż., którzy posiadaj ą tytuły prawne do użytkowania nieruchomości mają interes w sprawie gdyż ustawodawca ustanowił obowiązek ochrony obszarów na których znajdują się źródła wody pitnej. Skoro mieszkańcy Ż. zaopatrywani są w wodę z tych ujęć to przyjąć należy, że nieruchomości będące w dyspozycji mieszkańców Ż. należy traktować jako bezpośrednio sąsiadujące z realizowaną inwestycją. W pozostałej części skargi opisano dotychczasowy przebieg postępowania. Wojewoda L. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, opierając się na argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Zatem niedopuszczalne jest odwołanie wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania. W myśl przepisu art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy podzielić pogląd wyrażony w Uchwałę Siedmiu Sędziów NSA z dnia 3 lutego 1997 r. OPS 6/96 /ONSA 1997 Nr 3 poz. 102/, że prawna kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa ujmowanego szeroko, musi norma lub normy prawne, przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji administracyjnej. Interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa oznacza w istocie rzeczy istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków. Związek ten musi być bezpośredni, tzn. że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy bezpośrednio strefy prawnej określonego podmiotu. Interes prawny właściciela nieruchomości może pozostawać w bezpośrednim związku ze sprawą administracyjną i rozstrzygnięciem w takiej sprawie, odnoszącym się do sąsiedniej nieruchomości. Oznacza to, że właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w konkretnej sprawie, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej. Z akt sprawy nie wynika natomiast, żeby nieruchomości skarżących pozostawały w bezpośrednim sąsiedztwie realizowanej inwestycji. Skarżący nie wykazali również żeby realizacja inwestycji miała wpływ na pogorszenie jakości wody pitnej z której korzystają. Jak już wspomniano podstawowe znaczenie dla oceny, czy ktoś jest stroną, ma ocena czy zainteresowany ma "interes prawny" w załatwieniu sprawy. O ocenie takiej decyduje przepis prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz Prawa budowlanego. Mając na uwadze przepisy ustawy o ochronie środowiska, w zakresie dotyczącym ochrony środowiska przed uciążliwościami spowodowanymi działaniem różnego rodzaju urządzeń, należy stwierdzić, że czynności powodujące uciążliwości dla środowiska, podejmowane na określonej nieruchomości, mogą oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Sytuacja taka w niniejszej sprawie jednak nie występuje albowiem nieruchomości skarżących nie są nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do nieruchomości na której realizowana jest inwestycja. Osoba fizyczna, będąca właścicielem nieruchomości nie położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie może powodować uciążliwość dla środowiska, ale nie w stosunku do tej nieruchomości, nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest zatwierdzenie projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę. Zaznaczyć również należy, że realizacja inwestycji nie narusza uzasadnionych interesów skarżących w rozumieniu przepisu art. 5 Prawa budowlanego z 1994 r. /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ które stanowiły by podstawę do przyjęcia iż są stroną niniejszego postępowania. Osoba fizyczna nie dotknięta uciążliwościami na skutek realizacji inwestycji nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa w żądaniu podjęcia przez organ administracji decyzji zmierzającej do ochrony jej interesu prawnego. Mając na uwadze powyzsze skargi należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.