II SA/Po 1925/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Danuty i Eugeniusza T. na decyzję Wojewody W. z dnia 7 października 1999 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 6 września 1999 r. (...) w części w jakiej dotyczą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności; w pozostałej części skargę oddala. Decyzją z dnia 6 września 1999 r. (...) Prezydent Miasta K. na wniosek Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o.o w K. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę magistrali wodociągowej o 800 III etap od skrzyżowania z linią kolejową, w ulicy K. do ulicy KJ., a także na podstawie art. 108 par. 1 Kpa nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, uznając, że jest to niezbędne ze względu na ważny interes społeczny i wyjątkowo ważny interes strony. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. Odwołanie od decyzji złożył Eugeniusz T. zarzucając naruszenie przepisów art. 7-10, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 Kpa oraz przepisów art. 5 ust. 1, 2 i 9 oraz art. 5 ust. 2 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, a nadto par. 10-12, par. 270, par. 272 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/ oraz art. 108 par. 1 Kpa. W uzasadnieniu odwołania Eugeniusz T. zarzucił, że organ bez uzasadnienia nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast usytuowanie rurociągu na terenie działki stanowić będzie zagrożenie dla budynku mieszkalnego; obniży wartość nieruchomości i będzie miało zły wpływ na zdrowie osób zamieszkujących w budynku położonym na działce nr 6. Odwołujący zarzucił również organowi administracyjnemu iż naruszył jego prawa traktowanego w prawie budowlanym jako osobę trzecią, nie przeprowadził rozprawy oraz nie wykonał badań ustalających poziom promieniowania. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda W. decyzją z dnia 7 października 1999 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podniesiono że: inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wykazując prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 7 maja 1999 r. (...) utrzymał w mocy decyzje Wojewody K. z dnia 22 lipca 1998 r. (...) i zezwolił Inwestorowi na założenie i przeprowadzenie magistrali wodociągowej na obszarze 0,4305 ha nieruchomości oznaczonej jako działka nr 6 o ogólnej powierzchni 4,7903 ha, położonej w K. przy ulicy KJ. 3, stanowiącej własność małżonków Eugeniusza i Danuty T. Jednocześnie zobowiązał Inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu inwestycji. Natomiast odszkodowanie za straty wyrządzone na skutek zajęcia nieruchomości zostaną ustalone odrębną decyzją Ponadto Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia 19 maja 1999 r. (...) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody K. z dnia 25 listopada 1998 r. (...) nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody K. z dnia 2 lipca 1998 r. (...). Zatem sprawa zezwolenia na wykonanie przedmiotowej inwestycji na terenie nieruchomości Danuty i Eugeniusza T. została rozstrzygnięta ww. decyzją ostateczną. Organ II instancji stwierdził, że zatwierdzony projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 34 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz w art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, gdyż został sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i posiada wymagane uzgodnienia i opinie. Wobec powyższego właściwy organ, zgodnie z art. 35 ust. 4 ww. ustawy, nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutu szkodliwości inwestycji dla zdrowia ludzi Wojewoda W. stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, określonych rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakimi powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji. Biorąc pod uwagę rodzaj inwestycji organ II instancji stwierdził, że Prezydent Miasta K. nadał przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 par. 1 Kpa ze względu na ważny interes społeczny i wyjątkowo ważny interes strony i z tych względów organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji Prezydenta Miasta K. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego małżonkowie T. podnieśli identyczne zarzuty jak w odwołaniu, żądając uchylenia zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona wyłącznie w tej części w której zarzuca iż decyzji organu I instancji na podstawie art. 108 par. 1 Kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a Wojewoda W. w tej części również utrzymał decyzję I instancji w mocy w wyniku rozpoznania odwołania. Art. 108 par. 1 Kpa i art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nie pozostają w takim stosunku by rozważać stosowanie do nich reguł kolizyjnych, a w szczególności reguły "lex specialis derogat legi generali", bowiem art. 108 Kpa należy do przepisów proceduralnych natomiast art. 28 prawa budowlanego jest przepisem prawa materialnego. Stąd tez należy przyjąć, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności na tle art. 108 par. 1 Kpa jest możliwe tylko wtedy gdy decyzja, w związku z treścią przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania stanowiącego podstawę jej wydania nadaje się do wykonania art. 28 prawa budowlanego wynika, że wykonanie tej decyzji, pozwalającej na rozpoczęcie robót budowlanych może nastąpić wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przez ostateczną decyzję upoważniającą do rozpoczęcia robót /art. 28/ należy rozumieć decyzję, od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji /art. 16 par. 1 Kpa/. Może to zatem być decyzja I instancji, od której nie wniesiono odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, lub decyzja wydana w trybie odwoławczym przez organ II instancji. Sąd doszedł do wniosku, że nadając rygor natychmiastowej wykonalności pozwoleniu na budowę organ I instancji, a także organ II instancji utrzymującej w tej części w mocy zaskarżoną decyzję rażąco naruszyły zasady prawa budowlanego w szczególności art. 28 w związku z art. 48, sprowadzające wszelkie przypadki prowadzenia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę do kategorii samowoli budowlanej. Nadanie rygoru wykonalności decyzji nieostatecznej jest instrumentem obejścia prawa i narusza przepisy art. 6 Kpa. Z tych względów Sąd przyjął, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji I instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę rażąco narusza przepisy art. 28 prawa budowlanego i z tego powodu stwierdził nieważność decyzji w tej części. Natomiast, w pozostałym zakresie należy stwierdzić, że zarówno decyzja o pozwolenie na budowę wydana w I instancji jak i utrzymującą ją w mocy decyzja Wojewody W. są zgodne z prawem. Pozwolenie na budowę wydano po spełnieniu przez inwestora warunków przewidzianych w art. 32 prawa budowlanego, w tym również wykazania się przez inwestora zezwoleniem na założenie i przeprowadzenie magistrali wodociągowej na nieruchomości skarżących w postaci decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 7 maja 1999 r. (...), która wydana w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi w procesie budowlanym dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością, na. cele budowlane. Natomiast wszelkie zarzuty skarżących sprowadzają się do kwestii związanych z ewentualnym uzyskaniem odszkodowania za wejście inwestora na ich nieruchomość, co w przypadku badania zgodności decyzji o pozwolenie na budowę z prawem jest bezprzedmiotowe. Również nieuzasadnione są zarzuty skarżących o negatywnym oddziaływaniu magistrali wodociągowej na ich zdrowie, skoro jak ustalono w postępowaniu na przedmiotowej nieruchomości nie ma budynku mieszkalnego i skarżący tam nie zamieszkują. Z tych względów uznając skargę za uzasadnioną wyłącznie w części w jakiej nadano rygor natychmiastowej wykonalności pozwoleniu na budowę, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepisy art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 oraz art. 29 ustawy o NSA orzekł jak w pkt 1 wyroku, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Oddalenie skargi o czym orzeczono w pkt 2 wyroku znajduje podstawę prawną w art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.