SA/Bk 1701

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-06-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w szczególności dotyczące ustalania opłaty adiacenckiej, mogą być stosowane do stanu faktycznego zaistniałego przed dniem wejścia w życie tej ustawy (przed 1 stycznia 1998 r.), jeśli postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte przed tą datą?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dotyczące ustalania opłaty adiacenckiej, mają zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych przed 1 stycznia 1998 r., jeśli postępowanie administracyjne nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed tą datą. Sąd podkreślił ciągłość prawną między starą a nową ustawą oraz wskazał, że art. 145 ust. 2 nowej ustawy pozwala na wymierzenie opłaty w terminie do 3 lat od zaistnienia stanu faktycznego, niezależnie od daty jego powstania.
Stan faktyczny
Henryk K. zaskarżył decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które utrzymały w mocy decyzje Zarządu Miasta B. ustalające opłaty adiacenckie z tytułu wybudowania instalacji wodociągowej i sanitarnej. Skarżący kwestionował wysokość opłat oraz podnosił, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. nie powinny być stosowane do stanu faktycznego z 1996 r., ponieważ postępowanie nie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowej ustawy. Wskazywał na brak przepisów intertemporalnych i potencjalną lukę prawną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Henryka K.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryka K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 3.12.1999 r. (...) w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej i (...) w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej - oddala skargę. Dwiema decyzjami wydanymi w dniu 11.11.1999 r. Zarząd Miasta B. ustalił Henrykowi K., właścicielowi nieruchomości położonej w B. przy ul. P., oznaczonej jako działka geodezyjna nr 859/12 o powierzchni 0,3519 ha opłaty adiacenckie w kwocie 5.533,50 zł z tytułu wybudowania w 1996 r. na ulicy P. instalacji wodociągowej i w kwocie 7.193,50 zł z tytułu wybudowania instalacji sanitarnej. W odwołaniach wniesionych od obu tych decyzji - Henryk K. zakwestionował wysokość opłat i podniósł, iż wobec braku odpowiednich rozgałęzień nie istnieje obecnie możliwość podłączenia jego nieruchomości do obu wybudowanych instalacji a wybudowanie należytych przykanalików będzie bardzo kosztowne. Decyzjami (...) z dnia 3.12.1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy obie zaskarżone decyzje. Organ odwoławczy w oparciu o dokumenty wskazujące na przebieg obu wybudowanych instalacji ustalił, iż wzdłuż granicy nieruchomości odwołującego się znajdują się studzienki umożliwiające podłączenie tej nieruchomości do wybudowanego wodociągu i zostało wybudowanych sześć punktów umożliwiających podłączenie tej nieruchomości do kanału sanitarnego. Na obie wymienione wyżej decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Henryk K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił w niej naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez ich zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego w 1996 r., mimo iż postępowanie administracyjne o ustalenie opłaty adiacenckiej nie zostało wszczęte przed wejściem w życie tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 233 tej ustawy nie działa ona wstecz na stan faktyczny zaistniały w 1996 r. Zaskarżone decyzje naruszają więc również przepisy art. 2 i art. 7 Konstytucji RP i art. 6 i art. 7 Kpa przez zastosowanie wbrew prawu z mocą wsteczną przepisów wymienionej wyżej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej je decyzji organu I instancji. W dodatkowym piśmie z 15.05.2000 r. skarżący podniósł, że art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidujący trzyletni termin ustalania opłat adiacenckich od dnia ukończenia inwestycji nie ma charakteru przepisu intertemporalnego i może dotyczyć tylko budów ukończonych po dniu 1.01.1998 r., to jest po dniu wejścia w życie tego przepisu. Natomiast inwestycje, które stały się podstawą wymierzenia opłat adiacenckich skarżącemu zostały ukończone w 1996 r. i opłat tych nie można wymierzyć na podstawie nie obowiązującej już od 1.01.1998 r. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a także na podstawie aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/ w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd dokonuje kontroli zgodności z prawem ostatecznych decyzji administracyjnych. Dokonując takiej kontroli w stosunku do zaskarżonych przez Henryka K. decyzji SKO w B. Sąd stwierdził, iż zostały one wydane zgodnie z obowiązującym prawem a skarga strony opiera się na nietrafnej wykładni przepisów powołanych w niej ustaw. Słusznie podniósł w odpowiedzi na tę skargę organ odwoławczy, że przepisy obowiązującej obecnie od dnia 1.01.1998 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/ są - odnośnie ustalania opłat adiacenckich - kontynuacją rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./. Przepisy art. 44 ust. 1-4 ostatnio wymienionej ustawy również stanowiły podstawę do ustalania, i to bezterminowo, opłat adiacenckich. Ustawa ta została uchylona z dniem 1.01.1998 r. wobec wejścia w życie wymienionej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Przepis art. 233 nowej ustawy przewiduje, iż sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie, prowadzi się na podstawie nowej ustawy. Wskazuje on więc przepisy prawa materialnego będące podstawą ustalenia opłaty w zależności od tego, kiedy doszło do wydania ostatecznej decyzji. Z przepisów tych nie wynika jednak wcale, jak tego chciałby skarżący, że zaistniała luka czasowa w obowiązywaniu obu wymienionych ustaw i do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem 1.01.1998 r. nie można zastosować przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Ciągłość prawna obu regulacji i norma intertemporalna z art. 233 nowej ustawy wskazują na to, że do stanów zaistniałych przed dniem 1.01.1998 stosuje się w zasadzie stare prawo, chyba że wszczęta sprawa nie została zakończona jeszcze ostateczną decyzją administracyjną. Do spraw nie zakończonych taką decyzją a także do spraw jeszcze nie wszczętych stosuje się przepisy nowej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Artykuł 145 ust. 2 tej ustawy pozwala na wymierzenie opłaty adiacenckiej w terminie do 3 lat od dnia zaistnienia stanu faktycznego uzasadniającego jej ustalenie i to bez względu na to, czy stan ten zaistniał przed dniem 1.01.1998 czy po tej dacie. Tylko taka wykładnia tych przepisów prowadzi do równego traktowania różnych osób znajdujących się w takiej samej sytuacji /art. 32 ust. 1 Konstytucji RP/. Przyjęcie wykładni podanej w treści skargi spowodowałoby, że do pewnej grupy osób korzystających z inwestycji dokonanych przed dniem 1.01.1998 r., w stosunku do której nie wszczęto przed tą datą postępowania o ustalenie opłaty adiacenckiej, nie można tej opłaty wymierzyć tylko z powodu spóźnionego działania organu administracyjnego. Byłoby to szczególnie niesprawiedliwe w stosunku do osób korzystających z inwestycji zakończonych w końcowym okresie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., w stosunku do których organy nie miały już czasu na wszczęcie postępowania administracyjnego. Taka wykładnia tych przepisów naruszałaby też zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej /art. 2 Konstytucji RP/. Należy więc uznać, iż organy dokonały trafnej wykładni zastosowanych w sprawie przepisów i we właściwy sposób oparły na nich rozstrzygnięcie. Skarga jest więc nieuzasadniona i podlega oddaleniu z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.10.2026. · Źródło