II SA/Ka 2198/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krzysztofa Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 września 1998 r. (...) w przedmiocie kosztów egzekucyjnych - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 4 września 1998 r. (...); (...). Na wniosek wierzyciela - Zakładów Remontowych Energetyki S.A. w K. - Gmina K. przeprowadziła postępowanie egzekucyjne na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 18 kwietnia 1990 r., oddalającego rewizję od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 18 października 1989 r., (...), nakazującego Krzysztofowi Z. opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. S. 5. Po wykonaniu eksmisji do lokalu socjalnego przy ul. M. 24/9 w K., Prezydent Miasta K. w dniu 4 września 1998 r. wydał dwa postanowienia, w których obciążył dłużnika kosztami egzekucyjnymi: w kwocie 674,66 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z przewozem rzeczy dłużnika z opróżnionego lokalu oraz w kwocie 1.213,36 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych na opłacenie pracowników dokonujących załadunku wymienionych rzeczy. Oba postanowienia zostały oparte na przepisach art. 64 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ oraz par. 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości /Dz.U. nr 47 poz. 281 ze zm./. W zażaleniu Krzysztof Z. zgłosił zarzuty odnośnie sposobu przeprowadzenia eksmisji, który - jego zdaniem - doprowadził do wyrządzenia mu szkody, a nadto zakwestionował przekwaterowanie go do lokalu socjalnego, który zresztą - według strony - nie został przygotowany do zamieszkania. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcia I instancji uznając, że postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a koszty egzekucyjne naliczono stosownie do obowiązujących przepisów. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał na możliwość dochodzenia roszczeń, z tytułu strat poniesionych przez dłużnika w toku eksmisji, na drodze postępowania cywilnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Krzysztof Z. zarzucił wydanym postanowieniom naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci kosztów egzekucyjnych. Skarżący powołał podobną argumentację jak w zażaleniu, a nadto zarzucił, że dotychczas organy egzekucyjne nie rozpatrzyły jego zarzutów w stosunku do stanu technicznego lokalu, do którego został skierowany. Zwrócił nadto uwagę na nadmierną wysokość kosztów egzekucyjnych w stosunku do jego możliwości finansowych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Tryb postępowania organów egzekucyjnych dotyczący kosztów egzekucyjnych określa w pierwszym rzędzie art. 64 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. par. 1 tego artykułu stanowi, że koszty egzekucyjne obciążające zobowiązanego podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Z kolei zgodnie z art. 64 par. 4 ustawy organ egzekucyjny wydaje na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych, na które służy zażalenie. Z powyższego uregulowania wynika, że postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych nie jest wydawane z urzędu, lecz tylko na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela. Brak takiego wniosku nie stanowi przy tym przeszkody dla organu egzekucyjnego, który koszty obciążające zobowiązanego winien ściągnąć bezpośrednio w trybie egzekucyjnym. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie z akt administracyjnych nie wynika, by któryś z uprawnionych podmiotów /zobowiązany lub wierzyciel/ zgłosił żądanie w przedmiocie wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Wydanie postanowień o kosztach egzekucyjnych nastąpiło w tych warunkach z naruszeniem prawa. Prowadzi to do uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i postanowień I instancji, gdyż wskazana wada dotyczy ich w równym stopniu. Uchylenie tych rozstrzygnięć nastąpiło zatem z przyczyn niezależnych od zarzutów skargi, które w tej sytuacji nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.