II SA/Ka 2197/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-08-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła spadek po otwarciu spadku, ale przed uprawomocnieniem się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości objętej spadkiem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania zostało wydane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 922 § 1 i art. 925 Kodeksu cywilnego, spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia, a nie dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W związku z tym, skarżący, który posiadał tytuł prawny do nieruchomości od momentu otwarcia spadku, powinien być uznany za stronę postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący Alfred G. wniósł odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak Wojewoda Cz. postanowieniem stwierdził niedopuszczalność tego odwołania, uznając, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w momencie wydawania decyzji, gdyż tytuł prawny do sąsiedniej nieruchomości nabył dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Skarżący domagał się uchylenia tego postanowienia, argumentując, że nabył spadek i tym samym tytuł prawny do nieruchomości z chwilą otwarcia spadku, a nie dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Cz.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Alfreda G. na postanowienie Wojewody Cz. z dnia 28 września 1998 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie o pozwolenie na budowę uchyla zaskarżone postanowienie; (...). Wydaną z upoważnienia Prezydenta Cz. decyzją z dnia 5 lutego 1998 r. (...) zatwierdzono projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego i budowy szamba na posesji przy ul. Dź. nr 86 stanowiącej działkę nr ewid. 11/1 k.m. 361 i udzielono Markowi i Ewie małżonkom J. pozwolenia na dokonanie rozbudowy tego budynku i budowy szamba według zatwierdzonego projektu. Decyzja ta została doręczona Alfredowi G. zamieszkałemu przy ul. Dź. nr 84 w Cz. /na sąsiedniej działce w stosunku do działki objętej postępowaniem/ dnia 3 marca 1998 r. W odwołaniu od tej decyzji z dnia 3 marca 1998 r. /złożonym w organie I instancji dnia 4 marca 1998 r./ Alfred G. domagał się jej uchylenia oraz "wstrzymania" wydania zezwolenia na rozbudowę do czasu prawomocnego zakończenia postępowań w sprawie przebiegu granicy między działką nr 12 i działką nr 11. Zaskarżonym, wydanym z upoważnienia Wojewody Cz. postanowieniem z dnia 28 września 1998 r. (...) orzeczono o niedopuszczalności wniesionego przez Alfreda G. odwołania od ww. decyzji z dnia 5 lutego 1998 r. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazał organ odwoławczy art. 134 Kpa. W uzasadnieniu postanowienia organ orzekający podniósł, że wnoszący odwołanie Alfred G. nie był uprawniony do jego wniesienia gdyż nie przysługiwał mu w tym postępowaniu przymiot strony. Tytuł prawny do nieruchomości sąsiedniej posiada on bowiem zdaniem tego organu dopiero od dnia 10 lipca 1998 r. tj. od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Cz. z dnia 18 czerwca 1998 r. (...). W chwili wydawania kwestionowanej przez niego decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i w chwili wnoszenia odwołania od tej decyzji takiego tytułu do tej nieruchomości nie posiadał i dlatego też nie był uprawniony do wniesienia od tej decyzji odwołania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Alfred G. wniósł o uchylenie ww. postanowienia Wojewody Cz. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie zakwestionował zgodność z prawem zarówno zaskarżonego postanowienia jak i decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego przez J. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 1999 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia lub o jego uchylenie jako wydanego z naruszeniem art. 28 Kpa. Podniósł, że postanowienie to zapadło bez należytego rozważenia materiału dowodowego. Zarzucił, iż wbrew stanowisku organu odwoławczego był stroną postępowania zarówno w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jak i w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę. Jego uprawnienie do nieruchomości sąsiedniej tj. działki przy ul. Dź. nr 84 wynika z faktu dziedziczenia po jego matce Józefie G. Uprawnienie to nie istnieje od daty uprawomocnienia się postanowienia spadkowego z dnia 18 czerwca 1998 r. a od chwili otwarcia spadku tj. od dnia 30 listopada 1978 r. Nadto wynika z faktu władania tą działką od 1978 r. i opłacenia z tej działki podatków. Swoje twierdzenia w tym względzie skarżący podtrzymał w kolejnych pismach procesowych z dnia 28 kwietnia i 15 czerwca 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie zapadło zdaniem Sądu z naruszeniem treści art. 134 Kpa w zw. z art. 127 par. 1 Kpa i w zw. z art. 28 Kpa oraz z naruszeniem treści art. 922 par. 1 i art. 925 Kc. zgodnie z tym ostatnim przepisem spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Od tego też momentu przechodzą na niego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego /art. 922 par. 1 Kc/. Nie można zatem podzielić stanowiska organu odwoławczego, które legło u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia, że dopiero od dnia 10 lipca 1998 r. tj. od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Cz. z dnia 18 czerwca 1998 r. (...) w sprawie o nabycie spadku po matce skarżącego Józefie G., Alfred G. posiada tytuł prawny do nieruchomości sąsiedniej. Tytuł taki posiadał on bowiem już od chwili otwarcia spadku tj. od dnia 30 listopada 1978 r. Stwierdzenie nabycia spadku stanowi jedynie domniemanie, że osoba która takie stwierdzenie uzyskała jest spadkobiercą /art. 1025 par. 2 Kc/. Ma ono charakter tylko deklaratywny. W sytuacji gdy nie było w sprawie kwestionowane prawo skarżącego do spadku po jego matce Józefie G. brak było podstaw prawnych do odmowy uznania go za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. W takim bowiem wypadku treść art. 1027 Kc nie ma zastosowania. Organ odwoławczy powinien rozpoznać zatem jego odwołanie merytorycznie, a to w sytuacji gdy brał on udział w postępowaniu przed organem I instancji doręczono mu odpis decyzji o pozwoleniu na budowę i odwołanie od tej decyzji wniósł w terminie określonym w art. 129 par. 2 Kpa. Z tych wszystkich względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 55 ust. 1 ww. ustawy o NSA.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło