II SA/Gd 1857/98

WyrokWSA w Gdańsku2000-08-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze z powodu cofnięcia odwołania przez stronę, jest zobowiązany do zbadania, czy decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa, zgodnie z art. 137 Kpa?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze na skutek cofnięcia odwołania, jest zobowiązany do zbadania, czy utrzymana w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa, stosownie do art. 137 Kpa. Zastosowanie art. 105 par. 2 Kpa w takiej sytuacji jest nieadekwatne, gdyż przepis ten dotyczy innych przesłanek umorzenia postępowania. Brak takiej kontroli przez organ odwoławczy uniemożliwia sądowi administracyjnemu ocenę decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze z powodu cofnięcia odwołania przez skarżącą, stosując art. 105 par. 2 Kpa w związku z art. 137 Kpa. Skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że została wprowadzona w błąd przez organ i wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Organ wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 3 września 1998 r.

Pełny tekst orzeczenia

Organ odwoławczy mimo cofnięcia odwołania winien był poddać kontroli decyzję organu pierwszej instancji w aspekcie naruszenia prawa, a to stosownie do treści art. 137 Kpa. Natomiast organ odwoławczy wprawdzie powołał się na art. 137, lecz zastosował nieadekwatny w tym przypadku art. 105 par. 2 Kpa, który to przepis zawiera inne przesłanki dopuszczalności umorzenia postępowania, o ile wystąpi o to strona, aniżeli wynikające z art. 137 Kpa. W przypadku cofnięcia odwołania mamy bowiem inną sytuację prawną, gdyż wydana została już decyzja przez organ pierwszej instancji, a ustawodawca uznał zaś za konieczne, by organ odwoławczy sprawdził, po cofnięciu przez stronę odwołania, czy zaskarżona decyzja, która przez umorzenie postępowania zostaje utrzymana w mocy, nie narusza prawa. Zaskarżoną decyzją z dnia 3 września 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 oraz art. 105 art. 2 w związku z art. 137 Kpa umorzyło postępowanie odwoławcze z uwagi na cofnięcie odwołania przez skarżącą Marię H. Kolegium uznało, że cofnięcie odwołania nie jest sprzeczne z interesem społecznym jak i nie sprzeciwiają się temu inne strony. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca podnosi okoliczności wskazujące na złą sytuację materialną w jakiej się znajduje a nadto podaje, że została wprowadzona przez organ w błąd i dlatego cofnęła odwołanie. Odpowiadając na skargę organ wnosi o jej oddalenie i przytacza motywy znane już z uzasadnienia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd nie jest związany granicami skargi. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem z tym jednak, że kontrolować może decyzję organu pierwszej instancji jedynie wówczas gdy była ona przedmiotem kontroli organu odwoławczego. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy mimo cofnięcia odwołania winien był poddać kontroli decyzję organu pierwszej instancji w aspekcie naruszenia prawa, a to stosownie do treści art. 137 Kpa. Natomiast organ odwoławczy wprawdzie powołał się na art. 137 Kpa, lecz zastosował nieadekwatny w tym przypadku art. 105 par. 2 Kpa, który to przepis zawiera inne przesłanki dopuszczalności umorzenia postępowania, o ile wystąpi o to strona, aniżeli wynikające z art. 137 Kpa. W przypadku cofnięcia odwołania mamy bowiem inną sytuację prawną, gdyż wydana została już decyzja przez organ pierwszej instancji, a ustawodawca uznał zaś za konieczne, by organ odwoławczy sprawdził, po cofnięciu przez stronę odwołania, czy zaskarżona decyzja, która przez umorzenie postępowania zostaje utrzymana w mocy, nie narusza prawa. W zaskarżonej decyzji podano jedynie, że brano pod uwagę czy cofnięcie skargi nie prowadziłoby do naruszenia interesu społecznego oraz - bez znaczenia w tej sprawie - brak sprzeciwu innych stron. Nie brano zatem w ogóle pod uwagę tego czy cofnięcie skargi prowadziłoby do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo. Ten brak nie może być sanowany przez sąd administracyjny ze względów jakie wyżej zostały przedstawione. W przeciwnym razie bowiem sąd oceniałby decyzję, która nie była przedmiotem kontroli i oceny organu odwoławczego co jest niedopuszczalne /por. argumentację wynikającą z art. 34 ust. 1 ustawy o NSA/. Natomiast Sąd nie podziela zarzutów skargi, ponieważ skarżąca nie wykazała jakiegokolwiek pozaprawnego działania organu administracyjnego a w szczególności w zakresie rzekomego wprowadzenia jej w błąd. Z uwagi na powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt. 3 powołanej ustawy o NSA orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, gdyż skarżąca zwolniona od kosztów nie wykazała by je poniosła.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło