I SA/Wr 2850/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) Fabryk Mebli Spółka z o. o. w O. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 listopada 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy sprolongowania terminu odprawy celnej czasowej - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 11 marca 1997 r. (...) w części dotyczącej odmowy prolongaty terminu; (...). Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 23 listopada 1998 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 11 marca 1997 r. (...), którą dokonano zmiany sześćdziesięciu trzech decyzji o czasowym przywozie w zakresie terminu wywozu oraz odmówiono (...) Fabrykom Mebli Spółka z o.o. w O. przedłużenia terminu powrotnego wywozu zagranicę towarów w postaci okuć metalowych, tkanin obiciowych, okleiny meblowej, tarcicy dębowej, łączników rur, desek, papieru klejowego, łączników ozdobnych, luster oraz folii drukowanej ozdobnej, a który ustalony został decyzjami zawartymi w dokumentach SAD (...) z roku 1995 oraz (...) z roku 1996. Organy celne w części odmawiającej uwzględnienia wniosku stwierdziły, że wynikający z powyższych decyzji termin powrotnego wywozu towaru był już kilkakrotnie przedłużany, wobec czego brak jest podstaw do dalszego przedłużenia zwłaszcza, że proces technologiczny któremu poddawane są przedmiotowe towary, nie uzasadnia tak długiego ich pozostawiania na polskim obszarze celnym. Strona, w wyniku przedłużania terminów wywozu, miała na powrotny wywóz ponad rok; tymczasem, jak wynika z pisma z dnia 1 października 1998 r., znaczna część towaru nadal pozostaje na polskim obszarze celnym. Organy powołały przepisy art. 155 Kpa oraz 68 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./. W skardze na decyzję ostateczną w części odmawiającej prolongaty terminu (...) Fabryki Mebli Spółka z o.o. w O. domagała się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. Zarzucała, że uzasadnienie decyzji organu I instancji było ogólnikowe i powierzchowne, mimo, że organ ten miał świadomość szczególnej sytuacji, w której znalazła się Spółka w wyniku zaniechania przez dotychczasowego dostawcę towarów - odbioru gotowych mebli tapicerowanych. Natomiast organ odwoławczy przetrzymał sprawę przez półtora roku, nie informując skarżącej o powodach przewlekłości postępowania. Następnie zobowiązano skarżącą do uzupełnienia i zaktualizowania danych, przy realizacji czego skarżąca poinformowała organ odwoławczy, że nadal pozostają nie wywiezione towary dopuszczone do czasowego przywozu według dwudziestu dokumentów SAD. Jednakże organ odwoławczy faktu tego nie uwzględnił, zaś skarżąca z przyczyn handlowych nie mogła dotrzymać wcześniejszych terminów wywozu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie z podtrzymaniem tak stanowiska jak i argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazano, że strona skarżąca nigdy nie poparła dowodami potrzeby prolongaty terminu wywozu, mimo wezwania do przedłożenia takich dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zważył: Stosownie do przepisu art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, w przypadku przywozu czasowego towarów, o którym mowa w art. 17 i art. 18 Prawa celnego, organ celny ma obowiązek określić termin, na jaki towar został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym lub termin wywozu zagranicę. W myśl art. 68 ust. 2 organ celny winien uznać za ostateczną odprawę celną czasową, jeżeli strona nie wypełniła warunków decyzji o odprawie celnej czasowej, przy czym przepis art. 68 ust. 3 prawa celnego pozwala na odpowiednie zastosowanie przepisu art. 68 ust. 2 po upływie terminu przewidzianego do wywozu towarów, a to na wniosek strony złożony po upływie tego terminu. Jak wynika z treści powołanego przepisu, nie zawiera on podstawy do wydania decyzji o prolongacie terminu wywozu towaru, ustalonego w decyzji o odprawie celnej czasowej. Słusznie zatem organy orzekające w sprawie niniejszej wniosek strony skarżącej o prolongatę terminu wywozu potraktowały jako wniosek o zmianę decyzji o odprawie celnej czasowej, w części dotyczącej terminu ustalonego dla wywozu towaru. Przepis art. 155 Kpa pozwala na dokonanie w każdym czasie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, jeżeli nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie przepisy szczególne a przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Powołany przepis daje podstawę jedynie do pozytywnej dla strony decyzji; brak przesłanek dla jego zastosowania powoduje bezprzedmiotowość postępowania wszczętego wnioskiem o zastosowanie trybu nadzwyczajnego, która winna doprowadzić do umorzenia w myśl przepisu art. 105 par. 1 Kpa /vide wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1984 r. SA/Ka 660/83 - OSPiKA 1986 nr 7-8 poz. 134/. Skoro zatem w sprawie wszczętej wnioskiem o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej brak jest przesłanek ustawowych w postaci interesu społecznego lub interesu strony, nie istnieją podstawy do wydania decyzji odmawiającej zmiany lub uchylenia. Natomiast organ, stwierdzając, że nie występują przesłanki z art. 155 Kpa, powinien umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem strony o zmianę lub uchylenie decyzji, a to na podstawie powołanego art. 105 par. 1 Kpa. W tym stanie rzeczy decyzje wydane w sprawie niniejszej w części odmawiającej skarżącej Spółce prolongaty terminu wobec nie wykazania przez stronę zaistnienia przesłanki ustawowej, przedstawiają się jako wydane z naruszeniem przepisów art. 155 oraz art. 105 par. 1 Kpa. Powołany przepis art. 155 Kpa nie zawiera bowiem podstawy do wydania orzeczenia nie objętego zgodą /żądaniem wniosku strony/. Naczelny Sąd Administracyjny zatem stwierdził nieważność decyzji we wskazanej części, po myśli przepisu art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/. Wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego nastąpiło z przyczyn innych niż wywiedzione w skardze, jednakże zgodnie z przepisem art. 51 powołanej ustawy. Sąd nie jest związany granicami skargi. Na podstawie art. 55 powołanej ustawy o NSA zasądzono na rzecz strony skarżącej koszty postępowania sądowego.