IV SA 1895/97

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-10-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja finansowa spółdzielni mieszkaniowej oraz zgoda organu na eksploatację kotłowni zwalnia ją z obowiązku ponoszenia opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska (emisję zanieczyszczeń do powietrza)?
Ratio decidendi
Obowiązek ponoszenia opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska, w tym za emisję zanieczyszczeń do powietrza, ma charakter zobiektywizowany i wynika wyłącznie z faktu emisji. Sytuacja finansowa podmiotu zobowiązanego oraz zgoda organu na eksploatację urządzenia emitującego zanieczyszczenia nie mają wpływu na konieczność ponoszenia tych opłat. Argumenty o charakterze słusznościowym nie mogą być brane pod uwagę przy kontroli zgodności decyzji z prawem.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "Wzgórze" została obciążona decyzją Wojewody T. opłatą za emisję zanieczyszczeń do powietrza za rok 1996. Minister Ochrony Środowiska utrzymał tę decyzję w mocy, odrzucając argumentację spółdzielni dotyczącą jej trudnej sytuacji finansowej. Spółdzielnia wniosła skargę do NSA, podnosząc, że obciążenie opłatami jest sprzeczne z zasadami sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że jej kotłownia została dopuszczona do eksploatacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "Wzgórze" w Z. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 27 sierpnia 1997 r. (...) w przedmiocie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska - oddala skargę. Decyzją z dnia 26 marca 1997 r. Wojewoda T. powołując się na art. 86, art. 86a, art. 86b i art. 86g ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian /Dz.U. nr 133 poz. 693 ze zm./ ustalił dla Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w Z. opłatę za emisję zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego za rok 1996. W złożonym odwołaniu obciążona opłatami jednostka organizacyjna wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji z uwagi na jej sytuację finansową. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa orzekając w dniu 27 sierpnia 1997 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podkreślając obligatoryjny charakter opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i brak podstaw do ich umorzenia z uwagi na trudną sytuację finansową podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa "W.", poza prezentowaną wcześniej argumentacją podniosła, iż jej kotłownia została dopuszczona do eksploatacji a obciążenie opłatami za gospodarcze korzystanie ze środowiska jest sprzeczne z zasadami, które winny obowiązywać w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka, podlega oddaleniu przez Sąd. Zgodnie z art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, jest natomiast kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżanych aktów i czynności organów administracji publicznej. W świetle art. 86 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ jednostki organizacyjne ponoszą opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian. Zalicza się do nich także emisję zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego. Ponoszenie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska jest obowiązkiem zobiektywizowanym, wynikającym wyłącznie z samego faktu emisji zanieczyszczeń /por. wyrok NSA z dnia 8 maja 1998 r. IV SA 1072/96 - nie publ./. Nie ma znaczenia przy ich wymierzaniu ani kwestia "zawinienia" emisji zanieczyszczeń przez jednostkę organizacyjną, rodzaj jednostki organizacyjnej, czy nawet fakt ogłoszenia upadłości jednostki organizacyjnej, jeżeli tylko prowadzi ona działalność, z którą wiąże się emisja zanieczyszczeń /por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1999 r. IV SA 2305/96 - nie publ./. W świetle powyższych wywodów bez wpływu na konieczność obciążenia opłatami jest zatem także zgoda organu administracji publicznej na uruchomienie określonego urządzenia emitującego zanieczyszczenie. czy trudna sytuacja finansowa jednostki organizacyjnej, w której ono funkcjonuje. Strona skarżąca nie kwestionuje ani faktu emisji zanieczyszczeń przez jej kotłownię ani też sposobu wyliczenia opłat w sprawie /w świetle art. 86b cytowanej już ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska/, czy prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Jej zastrzeżenia sprowadzają się w istocie do kwestionowania co do zasady możliwości obciążenia opłatami z uwagi na sytuację w jakiej spółdzielnia się znajduje. Przy dokonywaniu kontroli pod względem zgodności z prawem argumenty o charakterze słusznościowym nie mogą mieć jednak znaczenia. Nie sposób też zauważyć, iż strona skarżąca odwołując się do brzmienia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ nie tylko przeocza związanie organów administracji publicznej przepisami prawa, ale też fakt szczególnej roli jaką Rzeczpospolita Polska przywiązuje do ochrony środowiska /art. 5 i art. 74 pkt 4 Konstytucji RP/. Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska są zaś właśnie ustawowo wprowadzonym środkiem, mającym na celu wymuszenie zminimalizowania emisji zanieczyszczeń i tym samym ochronę środowiska. Z uwagi na to, że Sąd kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem według stanu istniejącego w chwili rozstrzygania organu administracji publicznej, potrzeby wyrokowania w sprawie nie wyeliminowało wyegzekwowanie już przedmiotowych opłat. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.10.2026. · Źródło