I SA/Łd 1615/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-10-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o sprostowaniu oczywistej pomyłki w decyzji podatkowej, dotyczące wysokości zobowiązania podatkowego, może zostać wydane w sytuacji, gdy decyzja podatkowa nie zawiera uzasadnienia w zakresie podstaw opodatkowania i wymiaru podatku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że sprostowanie wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy decyzja podatkowa zawiera prawidłowe uzasadnienie w zakresie podstaw opodatkowania i wymiaru podatku, z którego jednoznacznie wynika, że wadliwość jest jedynie błędem rachunkowym lub oczywistą omyłką. W sytuacji braku takiego uzasadnienia, tryb sprostowania nie może zastępować właściwych procedur prawnych służących wzruszeniu lub weryfikacji decyzji naruszającej prawo materialne lub procesowe.
Stan faktyczny
Wójt Gminy K. postanowieniem z dnia 16.04.1998 r. sprostował oczywistą pomyłkę w decyzji z dnia 19.06.1997 r., zastępując kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 1995 i 1996 r. z 5.857,30 zł na 25.513,30 zł. Organ I instancji uznał, że pierwotna decyzja omyłkowo ustaliła zobowiązanie na niższą kwotę. Telekomunikacja Polska S.A. wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez określenie zobowiązania w drodze postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, uznając, że sprostowanie jest dopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Telekomunikacji Polskiej Spółka Akcyjna w W. Zakład Telekomunikacji we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 26 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie sprostowania oczywistej pomyłki decyzji podatkowej - uchyla zaskarżone postanowienie; (...). Postanowieniem z dnia 16.04.1998 r. Wójt Gminy K. sprostował "oczywistą pomyłkę" w decyzji z dnia 19.06.1997 r. określającej zobowiązanie podatkowe Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzibą we W. przy ul. K. 47 z tytułu podatku od nieruchomości za 1995 r. i 1996 r. w ten sposób, że kwotę 5.857,30 zł zastąpił kwotą 25.513,30 zł. Uzasadniając to postanowienie organ I instancji podał, że Telekomunikacja Polska SA - Zakład Telekomunikacyjny W. pismem z dnia 17.12.1996 r. (...) złożyła oświadczenie o korekcie podatku od nieruchomości za 1995 i 1996 rok z kwoty 25.513,30 zł na kwotę 19.656,20 zł wnosząc o zwrot kwoty tzw. nadpłaty w kwocie 5.857,30 zł. Wójt Gminy decyzją z dnia 19.06.1997 r. uznał korektę tą za bezzasadną w świetle obowiązujących przepisów, omyłkowo jednak ustalił zobowiązanie podatkowe na kwotę 5.857,30 zł zamiast na kwotę 25.513,30 zł. Zdaniem organów podatkowych była/jest to oczywista pomyłka. Zażalenie na to postanowienie wniosła Telekomunikacja Polska SA - Zakład Telekomunikacji we W. zarzucając w nim naruszenie art. 215 par. 1 i art. 207 oraz art. 254 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez określenie zobowiązania podatkowego w drodze postanowienia. Zdaniem żalącego określenia zobowiązania podatkowego nie można prostować w drodze postanowienia i przyjąć, że nastąpiła oczywista pomyłka. Wójt Gminy bez ustosunkowania się do podniesionych zarzutów przekazał je wraz z aktami do organu odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: Stosownie do przytoczonego art. 215 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy z urzędu bądź na żądanie strony może prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Decyzja z dnia 19 czerwca 1997 r. wskazuje, że nastąpiła w niej oczywista pomyłka. Organ podatkowy zamiast określić w niej zobowiązanie podatkowe w wysokości 25.513,30 zł, której Zakład Telekomunikacji dochodził, wskazał w decyzji kwotę 5.857,30 zł, która była wykazana jako różnica między podatkiem, z poprzedniej deklaracji, a podatkiem według deklaracji korygującej, a zatem nijak się ma wysokość choćby jednego z wymienionych wyżej zobowiązań podatkowych. Sprostowanie błędów i oczywistych omyłek decyzji staje się jej integralną częścią, a postanowienie w tym przedmiocie można wydać w każdym czasie. Nie można podzielić poglądu żalącego, że nie jest dopuszczalne sprostowanie w drodze postanowienia wysokości zobowiązania podatkowego określonego wcześniej w decyzji organu podatkowego. Zakład Telekomunikacji jeśli miał wątpliwości co do sentencji orzeczenia z dnia 19 czerwca 1997 r. mógł wystąpić o uzupełnienie bądź sprostowanie decyzji. Opisane postanowienie zaskarżone zostało do sądu administracyjnego /z/ zarzutami - analogicznymi jak w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie argumentując jak w /kwestionowanym/ postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie może ulegać wątpliwości, że decyzja administracyjna jest i/lub powinna być jednoznacznym źródłem pełnej, zrozumiałej, wszechstronnej, uargumentowanej informacji - dla strony postępowania: o załatwieniu /jej/ indywidualnej sprawy i wynikającej z powyższego sytuacji prawnej w zakresie prawa materialnego i prawa procesowego oraz - dla podmiotów stosowania prawa, które w odpowiedniej procedurze prawnej decyzję tą mogą/będą kontrolować. Zgodna z prawem decyzja administracyjna /art. 107 Kpa, art. 210 ordynacji podatkowej/ nie poddaje się ani też nie wymaga interpretacji albowiem nie jest ona obiektywnie niezbędna dla jednoznacznego zrozumienia i prawidłowego wykonania decyzji. Poza sporem powinno być także, że wysokość ustalonego lub określonego zobowiązania podatkowego, rozliczenie kwot składających się na podstawy opodatkowania, podatek, zaległość podatkową - to najistotniejsze elementy administracyjnej decyzji podatkowej. W świetle przedstawionej argumentacji skonstatować i zważyć należało, że decyzja Wójta Gminy K. z dnia 19.06.1997 r., co do legalności sprostowania oczywistej pomyłki /w/ której prowadzony był, oceniany niniejszym spór, poza wskazaniem w sentencji określonej /według późniejszych postanowień organów podatkowych - nieprawidłowo/ wysokości zobowiązania podatkowego, nie zawiera, nie przedstawia, nie uzasadnia jakichkolwiek kwot, obliczeń podstaw opodatkowania i podatku. Z decyzji tej nie wynika expressis verbis, jakiej kwoty dotyczyły wnioski strony o skorygowanie zobowiązania podatkowego, czy, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości, sporny podatek został /już/ zapłacony, czy postępowanie toczyło się w przedmiocie zwrotu lub rozliczenia nadpłaty podatkowej czy też w przedmiocie określenia, zweryfikowania wysokości podatku lub zaległości podatkowej. Nie każda wadliwość decyzji stanowi, w rozumieniu prawa, jej oczywistą omyłkę; postępowanie w przedmiocie i w celu sprostowania błędu rachunkowego lub /innej/ oczywistej omyłki nie może zastępować właściwych procedur prawnych ustanowionych, przewidzianych dla legalnego prawnego wzruszenia, zweryfikowania decyzji, która narusza materialne lub procesowe prawo podatkowe. Sprostowanie kwoty wymierzonego podatku na podstawie art. 215 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ jest możliwe tylko wówczas, jeżeli decyzja podatkowa zawiera prawidłowe uzasadnienie w zakresie podstaw opodatkowania i wymiaru podatku, z którego w sposób bezpośredni i jednoznaczny wynika, że weryfikowana wadliwość co do wysokości podatku jest wyłącznie błędem rachunkowym lub inną /równie/ oczywistą omyłką decyzji. Stanowiąca zagadnienie sporu i interpretacji między stronami decyzja /z dnia 16.06.1997 r./ nie ma uzasadnienia w przedmiocie wymiaru podatku sensu stricte; nie wskazuje, nie uzasadnia wyliczeń wartości, kwot podstaw opodatkowania; nie przekazuje ustaleń w zakresie niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego, co stanowi faktyczną i prawną podstawę zastosowania przywołanego jako podstawa prawna rozstrzygnięcia unormowania art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Powyższych naruszeń /obowiązującego w dacie wydania decyzji/ art. 107 par. 3 Kpa nie można utożsamiać z błędami rachunkowymi, pisarskimi lub /innymi/ oczywistymi omyłkami analizowanego aktu administracyjnego w rozumieniu art. 113 par. 1 Kpa i art. 215 par. 1 ordynacji podatkowej. Możliwość i/lub potrzeba zweryfikowania tej decyzji nie może /więc/ zrealizować się w trybie, nietrafnie przez organy podatkowe zastosowanego, art. 215 par. 1 ustawy ordynacja podatkowa. Stwierdzając, wytykając i uzasadniając naruszenie wymienionego unormowania art. 215 par. 1, z mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd uchylił zaskarżone postanowienie - dla legalnego doprowadzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do stanu zgodności z prawem w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło