IV SA 1516/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-10-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian, pobierane na podstawie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, mają charakter zobowiązań podatkowych, do których zastosowanie znajdują przepisy Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian nie są zobowiązaniami podatkowymi. Choć podlegają egzekucji administracyjnej i naliczane są od nich odsetki za zwłokę w wysokości analogicznej do odsetek podatkowych, ich charakter jako danin publicznych, cel ich poboru (ochrona środowiska) oraz przeznaczenie środków (fundusze ochrony środowiska) odróżniają je od podatków. Przepisy Ordynacji podatkowej nie mają do nich zastosowania.
Stan faktyczny
Skarżący, Syndyk Masy Upadłości, kwestionował decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa dotyczącą opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska. Skarżący argumentował, że opłaty te mają charakter zobowiązań podatkowych ze względu na naliczanie odsetek i możliwość przymusowego ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej, co uzasadniało zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, wskazując na odrębne regulacje dotyczące tych opłat.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Prefabrykatów Elektroenergetycznych "E." w P. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 10 czerwca 1968 r. (...) w przedmiocie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska - skargę oddala. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia 10 czerwca 1998 r. na podstawie art. 86 ust. 1, 2 pkt 1; art. 86a ust. 1; art. 86b ust. ust. 1, 3, 4 pkt 2, 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ i par. 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian /Dz.U. nr 133 poz. 638/ oraz art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa po rozpatrzeniu odwołania Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Prefabrykatów Elektroenergetycznych "E." w P. od decyzji Wojewody P. z dnia 26 marca 1998 r. uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1 /opłata w kwocie 3.497,88 zł/ i orzekł o wymierzeniu Syndykowi Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Prefabrykatów Elektroenergetycznych "E." w P. opłatę za wprowadzanie zanieczyszczeń do powietrza za okres 05 grudnia 1997 r. - 31 grudnia 1997 r. w wysokości 3.400,70 zł a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze na tę decyzję Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Prefabrykatów Elektroenergetycznych "E." w P. podnosi, że opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian mają charakter zobowiązań podatkowych, ponieważ pobierane są od nich odsetki w przypadku zwłoki płatności, a wysokość odsetek jest analogiczna jak w przypadku zwłoki w płaceniu zobowiązań podatkowych, a nadto ustalona decyzją wysokość opłaty podlega wraz z odsetkami przymusowemu ściągnięciu w trybie przewidzianym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym w ocenie skarżącego w stosunku do tych opłat winny mieć zastosowanie uregulowania przewidziane w art. 2 par. 2 i 3 oraz art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Konkluzja skargi zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że przepisy ordynacji podatkowej nie maja zastosowania do opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian, ponieważ zasady i tryb ustalania i pobierania tych opłat reguluj ą przepisy odrębne - tj. Rozdział I Działu V ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, a nadto fundusze pochodzące z tych opłat są przekazywane na odpowiednie konta funduszy ochrony środowiska. Opłaty te nie są pobierane przez organy podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Niewadliwe jest stanowisko organu administracji, iż przewidziane w art. 86 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian nie są zobowiązaniami podatkowymi i w związku z tym na podstawie przytoczonych w skardze przepisów ordynacji podatkowej strona skarżąca nie może skutecznie żądać umorzenia pobrania tych opłat. Określone w cytowanym przepisie opłaty są niewątpliwie daninami publicznymi stanowiącymi pierwszy instrument ochrony środowiska, którego celem jest doprowadzenie do wyboru przez jednostki organizacyjne prowadzące działalność gospodarczą takiej technologii w procesie produkcji i stosowania takich urządzeń, które będą zmierzały do racjonalnego korzystania ze środowiska. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż poddanie egzekucji administracyjnej ściągania opłat stanowi przesłankę do przyjęcia, iż opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian zobowiązaniami podatkowymi. Zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ egzekucji administracyjnej nie są poddane wyłącznie podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy podatkowe ale również inne należności w tym wpłaty na fundusze celowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z art. 87b ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska opłaty są dochodami funduszu celowego co przesądza, iż nie mogą być zaliczone jako należności podatkowej, a charakteru zobowiązania podatkowego nie nadaje im treść art. 86g tej ustawy przewidujący pobieranie odsetek za zwłokę w uiszczeniu opłat w wysokości odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych na co powołuje się skarga. W istocie ostatni z wymienionych przepisów wskazuje, iż ustawodawca nie nadał opłatom za gospodarcze korzystanie ze środowiska charakteru zobowiązań podatkowych, a jedynie przewidział pobieranie w przypadku zwłoki w ich płatności odsetki w wysokości określonej dla zobowiązań podatkowych. Z przyczyn wymienionych wobec niedopuszczalności zarzutów skargi, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło