II SA/Wr 200/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2000 r. sprawy ze skargi Józefa W. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 grudnia 1998 r. (...) w sprawie uprawnień kombatanckich - oddala skargę. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 maja 1998 r. (...) odmówiono rozpoznania sprawy przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu uwięzienia Józefa W. i pozostawiono podanie o przyznanie uprawnień kombatanckich bez rozpoznania. Jako podstawy prawne decyzji organ wskazał art. 64 par. 2 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./. Na uzasadnienie wskazano, że wnioskodawca wystąpił 20 października 1997 r. o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu uwięzienia. Do podania nie załączył rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla wskazanej działalności kombatanckiej. Wymóg ubiegania się o uprawnienia kombatanckie na podstawie przedmiotowej rekomendacji określa art. 22 ust. 1 przywołanej w osnowie ustawy. Obowiązkowy charakter rekomendacji - co dalej wskazuje w uzasadnieniu decyzji organ - potwierdza Dyrektor Biura Orzecznictwa NSA, którego zdaniem, wydanie decyzji bez niej stanowi naruszenie przepisów ustawy. Mając powyższe na uwadze wystosowano do strony pismo, którym wezwano ją, zgodnie z przepisem art. 64 par. 2 kodeksu postępowania administracyjnego do uzupełnienia w terminie 7 dni tego braku podania pod sankcją pozostawienia go bez rozpoznania. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru, pismo powyższe odebrała strona 18 listopada 1997 r. Do chwili wydania decyzji nie nadesłała stosownej rekomendacji, czyli nie uzupełniła braku podania w przewidzianym do tego terminie. Z uwagi na powyższe. Kierownik Urzędu pozostawił podanie o przyznanie uprawnień kombatanckich bez rozpoznania. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył, zgodnie z pouczeniem, wnioskodawca. Wskazał, że dotychczasowe uprawnienia uzyskał w związku z walkami z bandami podszywającymi się pod walkę przeciw niepodległemu państwu polskiemu. Obecnie jako podstawę wniosku, jak i wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, podaje dwukrotne aresztowanie przez Gestapo i niewolniczą pracę w latach 1944-1945 w porcie wojennym Kiel. Ten sam organ decyzją z dnia z dnia 28 grudnia 1998 r. (...) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia 19 maja 1998 r. (...). Decyzję wydano na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 127 par. 3 kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach tej decyzji organ wskazał, że do chwili obecnej wnioskodawca nie uzupełnił braku podania w przewidzianym terminie. Okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mają wpływu na wynik sprawy w świetle postanowień art. 22 ust. 1 ustawy. Na ostateczną w toku instancji administracyjnych decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył wnioskodawca. W piśmie wskazał, że przedstawił organowi dokumenty jakie mógł zgromadzić na okoliczność pracy niewolniczej na terenie Niemiec w okresie II Wojny Światowej. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazując, że podniesione w skardze okoliczności niczego nowego do sprawy nie wnoszą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie może zostać uwzględniona. Jak wynika z dołączonych do niej akt administracyjnych, organ pouczył stronę o wymogach art. 22 ustawy, który w ustępie 1 stanowi, że o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 /najogólniej mówiąc o uprawnieniach kombatanckich/, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Rekomendacji udziela się bez względu na to, czy osoba ubiegająca się o uprawnienia zgłosi zamiar wstąpienia do stowarzyszenia. Pozostaje niewątpliwe, że do postępowania w zakresie uprawnień kombatanckich stosuje się - jak w toku innych /w zasadzie/ postępowań administracyjnych - kodeks postępowania administracyjnego, a tym samym ogół zasad formalnych, charakterystycznych dla tego postępowania, z uwzględnieniem odrębności dla orzeczeń wydawanych w pierwszej instancji przez naczelne organy administracji państwowej /np. art. 127 par. 3 kodeksu postępowania administracyjnego/. Tym samym do niniejszego postępowania ma także zastosowanie art. 64 par. 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Organ wypełnił swój obowiązek w tym zakresie, zaś skarżący na żadnym etapie postępowania wniosku nie uzupełnił w zakresie żądanym ustawą. Okoliczności podniesione w odwołaniu, a następnie w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zakresie przedstawionych przez wnioskodawcę dowodów nie mają dla wyniku postępowania administracyjnego żadnego znaczenia. Jeśli nawet w aktach znajdują się dowody potwierdzające okoliczności, na które powołuje się skarżący, to fakt ten nie może konwalidować braku wymogu z art. 22 ustawy. Marginalnie dodać można, że w znanej Sądowi Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2000 r. /III ZP 11/00/ Sąd ten wyraził, godny akceptacji, pogląd prawny, wedle którego "Pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art. 64 kodeksu postępowania administracyjnego podania o wszczęcie postępowania nie wymaga wydania decyzji administracyjnej". W uzasadnieniu tej uchwały SN wskazał, że w wypadku, gdy podanie /żądanie/ określa osobę, od której pochodzi i jej adres oraz żądanie, ale nie czyni ono zadość "innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa", a wnosząca je osoba, pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia przez organ o konieczności usunięcia stwierdzonych braków, nie usunęła ich w terminie siedmiu dni - wówczas organ administracji publicznej również "pozostawia bez rozpoznania" takie podanie /art. 64 par. 2 kodeksu postępowania administracyjnego/. Ponieważ jednak w tym wypadku organowi znany jest adres osoby wnoszącej podanie /żądanie/, należy stanąć na stanowisku, że organ ten jest obowiązany zawiadomić osobę, która wniosła podanie, także o tym, że zostało ono "pozostawione bez rozpoznania" /art. 237 par. 3 w związku z art. 238 kodeksu postępowania administracyjnego/- Jednakże w każdym wypadku, gdy organ "pozostawia podanie bez rozpoznania" /art. 64 par. 1 i par. 2 kodeksu postępowania administracyjnego/, osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa, polegające na bezczynności organu wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania /żądania/, przysługuje - na ogólnych zasadach - skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, która powinna być wniesiona z zachowaniem trybu określonego w art. 34 tej ustawy. Uznając trafność tej koncepcji można by przyjąć, że wydanie orzeczenia w sprawie było zbędne, jednakże jest to pogląd prawny, co oznacza, że nie ma podstaw do uznania nieważności wydanych w sprawie decyzji. Prawidłowe zastosowanie prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego, powoduje, że zaskarżona decyzja mieści się w ramach obowiązującego porządku prawnego. W konsekwencji, na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, skarga podlega oddaleniu.