II SA/Kr 93/98
WyrokWSA w Krakowie2000-11-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagospodarowanie wywłaszczonej nieruchomości na cele inne niż określone w decyzji o wywłaszczeniu, w tym poprzez dzierżawę osobom fizycznym, stanowi podstawę do zwrotu tej nieruchomości na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości?Ratio decidendi
Zagospodarowanie wywłaszczonej nieruchomości na cele inne niż te określone w decyzji o wywłaszczeniu, w tym poprzez dzierżawę osobom fizycznym, stanowi naruszenie postanowień ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i jest materialnoprawną przesłanką do jej zwrotu. Nieruchomość, która nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia i stała się zbędna, podlega zwrotowi.Stan faktyczny
Akademia Górniczo-Hutnicza zaskarżyła decyzję Wojewody K. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości Kazimierzowi D. Nieruchomość, wywłaszczona w 1956 r. na cele rozbudowy AGH, była zabudowana pawilonem gastronomicznym i kioskiem, dzierżawionymi przez AGH osobom fizycznym, podczas gdy plan zagospodarowania przewidywał teren zieleni. AGH argumentowała, że obiekty zaspokajają potrzeby społeczności akademickiej i są obciążone uzbrojeniem podziemnym należącym do uczelni.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Akademii Górniczo-Hutniczej W K. na decyzję Wojewody K. z dnia 15 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - skargę oddala.
Decyzją z dnia 15.12.1997 r., (...), Wojewoda K. na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 8.10.1997 r., (...) orzekającej o zwrocie na rzecz Kazimierza D. - nieruchomości- działki nr ewid. 19/21 o pow. 0,0293 ha, położonej w obrębie geodezyjnym 12 K.-C-W. i zobowiązaniu Kazimierza D. do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty 161.000 zł z tytułu nakładów poczynionych na zwracanej działce po jej wywłaszczeniu.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda K. stwierdził co następuje:
- przedmiotowa nieruchomość stanowiąca część byłych parcel gruntowych I kat. 143/11 i 152/12 została wywłaszczona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27.02.1956 r. na cele dalszej rozbudowy Akademii Górniczo-Hutnicznej w K. W postępowaniu ustalono, że nieruchomość jest zabudowana częścią pawilonu gastronomicznego-restauracji oraz kioskiem spożywczym, które są przedmiotem umów dzierżawy Akademii Górniczo-Hutniczej z osobami fizycznymi. Natomiast z planszy docelowego zagospodarowania terenu wynika, że nieruchomość miała stanowić teren zieleni wraz z ciągiem komunikacyjnym dla pieszych. Podnoszona przez stronę odwołującą się okoliczność, że obiekty znajdujące się na nieruchomości służą zaspokojeniu potrzeb żywieniowych Uczelni nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zwrotu nieruchomości wobec ustalenia, że została ona zagospodarowana niezgodnie z przeznaczeniem. Na podstawie aktualnego wypisu z księgi wieczystej nr 1519 stwierdzono, że nie jest nieruchomość obciążona prawem użytkowania wieczystego na rzecz Akademii Górniczo-Hutniczej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Akademia Górniczo-Hutnicza wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody K. i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Działka nr 19/21 obejmuje fragment pawilonu gastronomicznego, tymczasowy obiekt gastronomiczny i fragment chodnika betonowego relacji ulica Akademicka - Wydział IMiC. Zarówno z pawilonu gastronomicznego, jak i kiosku korzysta społeczność akademicka. Zabezpieczają one potrzeby żywieniowe kilkunastotysięcznej rzeczy studentów i pracowników AGH. Cały teren pokryty jest gęstą siecią uzbrojenia podziemnego, stanowiącego własność AGH, zasilającą w media obiekty dydaktyczne i zaplecze Uczelni.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie. Podkreślił ze porównanie celu wywłaszczenia nieruchomości, którym była dalsza rozbudowa AGH, na co wskazuje plan docelowego zagospodarowania terenu oraz rzeczywistego zagospodarowania nieruchomości pawilonem gastronomicznym i kioskiem spożywczym, które są przedmiotem umów dzierżawy AGH z osobami fizycznymi dowodzi, że nieruchomość wywłaszczona w części objętej końcowym wnioskiem o zwrot jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
parcele gruntowe I kat. 143/11 i I kat. 152/12 zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem o wywłaszczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27.02.1956 r. jako niezbędne dla realizacji
narodowych planów gospodarczych - na cele dalszej rozbudowy Akademii Górniczo-Hutniczej (...). Dokumentacja przedstawiona przez tę Akademię pismem z dnia 1.04.1996 r., a w szczególności plansza docelowego zagospodarowania terenu wskazuje, że obszar wywłaszczonego terenu stanowiący przedmiot wniosku o zwrot rozstrzygniętego zaskarżoną decyzją Wojewody K. miał stanowić teren zieleni wraz z ciągiem komunikacyjnym dla pieszych. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające, w tym w szczególności oględziny nieruchomości dokonane w dniach 1.12.1995 r. i opracowana dokumentacja geodezyjna wykazały, że obszar przedmiotowej nieruchomości jest zabudowany częścią pawilonu gastronomicznego - restauracji oraz kioskiem spożywczym, stanowiącymi obiekty trwale związane z gruntem. Obiekty te zostały wybudowane i są użytkowane przez osoby fizyczne na podstawie umów dzierżawy zawartych przez nie z Akademią Górniczo-Hutniczą. W świetle powyższego stanu faktycznego nieruchomości jako w pełni zasadne należy ocenić stanowisko Kierownika Urzędu Rejonowego z K., który uznał, iż takie rozporządzenie na rzecz osób trzecich przez stronę skarżącą wywłaszczoną nieruchomością stanowi naruszenie postanowień art. 47 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który nie zezwala na przeznaczenie nieruchomości na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Również trafnie oceniły organy administracyjne obu instancji iż istniejący sposób zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości oznacza, iż nie została ona wykorzystana na cel, na który została wywłaszczona i na ten cel stała się zbędna, a więc, że istnieją materialnoprawne przesłanki do jej zwrotu na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Mając na uwadze powyższą ocenę zaskarżonej decyzji Wojewody K. i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło