I SA/Po 464/99

WyrokWSA w Poznaniu2000-12-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji organu celnego stronie postępowania, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi, jest skuteczne procesowo i czy wpływa na terminowość doręczenia decyzji w kontekście dwuletniego terminu z Prawa celnego?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji stronie postępowania, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi, jest nieskuteczne procesowo, zgodnie z art. 40 § 2 KPA. Skutki procesowe doręczenia związane są z datą doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Brak dowodu doręczenia decyzji pełnomocnikowi oznacza, że decyzja nie została skutecznie doręczona. Termin dwuletni na doręczenie decyzji, o którym mowa w art. 83 ust. 1 Prawa celnego, obejmuje również wymóg skutecznego doręczenia decyzji stronie lub jej pełnomocnikowi.
Stan faktyczny
Marianna i Włodzimierz N. sprowadzili do kraju mięso wołowe, od którego został dokonany ponowny wymiar cła po wznowieniu postępowania. Dyrektor Urzędu Celnego w P. wydał decyzję z dnia 11 czerwca 1996 r. uchylającą poprzednią decyzję i dokonującą nowego wymiaru cła. Decyzja ta została doręczona wspólnikom spółki cywilnej, mimo że wcześniej udzielili oni pełnomocnictwa adwokat Emilii N. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 4 lutego 1999 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. dotyczącą Włodzimierza N. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa celnego i proceduralnych, w tym brak doręczenia decyzji ich pełnomocnikowi.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 4 lutego 1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia 11 czerwca 1996 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marianny N. i Włodzimierza N. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 4 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. (...) z dnia 11 czerwca 1996 r.; (...). Marianna N. i Włodzimierz N. zawiązali spółkę cywilną pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe "W." i w dniu 11 czerwca 1994 r. sprowadzili do kraju mięso wołowe mrożone - zady w ilości 287 szt. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w P. na podstawie art. 149 par. 1 i 2 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zawartą w dokumencie SAD z dnia 11 czerwca 1994 r. albowiem wyszły na jaw nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi który wydał decyzję zaniżając wartość celną o koszty transportu towaru do granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia 11 czerwca 1996 r. uchylił decyzję zawartą w dokumencie SAD i dokonał ponownego wymiaru cła od sprowadzonego z zagranicy towaru a mianowicie mięsa wołowego mrożonego - zady w ilości 287 szt. w wysokości 5.195,20 zł oraz opłatę manipulacyjną dodatkową 16 zł. W uzasadnieniu swej decyzji podkreślił, że skarżąca spółka zaniżyła wartość celną o koszty transportu. Z ujawnionej faktury VAT o (...) z dnia 16 czerwca 1994 r. wynika, że płatnikiem usługi transportowej była spółka cywilna "W." i wobec tego w dniu 11 czerwca 1994 r. winna wliczyć koszty transportowe wyszczególnione w tej fakturze. Odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w dniu 26 czerwca 1996 r. wniósł pełnomocnik Marianny N. i Włodzimierza N. wspólników spółki cywilnej "W." adwokat Emilia N., która podkreśliła, że odwołuje się od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia 11 czerwca 1996 r., która została doręczona w dniu 12 czerwca 1996 r. spółce cywilnej z pominięciem jej jako pełnomocnika. Adwokat Emilia N. powołała się na udzielone jej pełnomocnictwo przez skarżących w dniu 15 maja 1996 r. a które znajduje się w aktach celnych. Decyzją z dnia 4 lutego 1999 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia 18 czerwca 1996 r. dotyczącą Pauliny Z. i umorzył postępowanie oraz na podstawie 138 par. 1 pkt 1 utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego dotyczącą pana Włodzimierza N. W uzasadnieniu swej decyzji podniósł, że podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Powyższą decyzję zaskarżyli Marianna N. i Włodzimierz N. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą, w której domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 25 Prawa celnego oraz przepisów proceduralnych Kodeksu postępowania administracyjnego 6-8, art. 10 par. 3, art. 28, art. 61 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 4 i art. 107 par. 3. W uzasadnieniu skargi w szczególności skarżący podnoszą, że trasa dostawy nie pokrywała się z trasą wskazaną na fakturze transportowej wystawionej przez ZTS "H." oraz jakoby koszty z tytułu transportu zostały później skompensowane przy wzajemnych rozliczeniach. Organy celne nie wykazały skutecznie jakie dokumenty zasługują na uwzględnienie. Postępowanie dowodowe nie było prowadzone wnikliwie oraz nie została przesłuchana w charakterze świadka Marianna N. która załatwiała wszelkie kwestie związane z transportem. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi oraz podkreśla, że zaskarżone decyzje zostały wydane w oparciu o faktury ujawnione w czasie kontroli a nadto dowody zadeklarowane podczas odprawy celnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd zgodnie z art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie związany granicami skargi uznał zaskarżone decyzje za naruszające przepisy prawa. Niesporne w sprawie jest, że w dniu 15 maja 1996 r. Marianna N. i Włodzimierz N. udzielili pełnomocnictwa w sprawach Przedsiębiorstwa Handlowego "W." Spółka Cywilna w P. adwokat Emilii N., którego kopia znajduje się w aktach celnych (...). Z akt sprawy wynika również, że decyzja z dnia 11 czerwca 1996 r. wydana przez Dyrektora Urzędu Celnego w P. a uchylająca decyzję zawartą w dokumencie SAD z dnia 11 czerwca 1994 r. nie została doręczona pełnomocnikowi skarżących adwokat Emilii N. Wprawdzie w odwołaniu z dnia 24 czerwca 1996 r. adwokat Emilia N. przyznaje, że zna treść decyzji doręczonej w dniu 12 czerwca 1996 r. wspólnikom Mariannie N. i Włodzimierzowi N. W myśl art. 40 par. 2 Kpa "jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi". Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń nakłada na organ administracyjny prowadzący postępowanie obowiązek doręczanie wszelkich pism procesowych w tym orzeczeń pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Przepis ten również wiąże organ administracyjny jak też strony, które jedynie poprzez cofnięcie pełnomocnictwa lub jego ograniczenie albo upoważnienia określonej osoby do odbioru pism mogą skutecznie zadecydować o innym zakresie doręczenia pism przez organ. Dlatego nie ma znaczenia prawnego fakt, że odpis decyzji z dnia 11 czerwca 1996 r. został doręczony skarżącym w dniu 12 czerwca 1996 r. Doręczenie decyzji stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o fakcie wydania i o treści decyzji, natomiast skutki procesowe doręczenia związane są z datą doręczenia decyzji pełnomocnikowi. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia decyzji adwokat Emilii N. W myśl art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne doręczenie decyzji musi nastąpić przed upływem dwóch lat od dnia w którym powstał obowiązek uiszczenia należności celnych. Sąd podziela pogląd zawarty w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 grudnia 2000 r. FPS 10/00, że pojęcie wydanie decyzji użyte w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne obejmuje doręczenie decyzji stronie przed upływem dwóch lat od dnia w którym powstał obowiązek uiszczenia należności celnych. Art. 83 ust. 1 Prawa celnego nie można zatem interpretować, że preferuje wydanie decyzji w ciągu dwóch lat z pominięciem doręczenia jej stronie, jak to sugerował w odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł. Z tych powodów, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Postanowienie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 55 ustawy o NSA.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło