II SA/Po 1800/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mieczysława S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 31 sierpnia 1999 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania - oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia 6 lipca 1999 r. na podstawie art. 105 par. 1 Kpa umorzył postępowanie w sprawie betonowego ogrodzenia i drewnianych elementów ogrodzeniowych zrealizowanych przez Mieczysława S. na działce przy ul. P. 10, przy granicy z nieruchomością położoną przy ul. P. 8 w P. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dnia 25 marca 1999 r. na nieruchomości przy ul. P. 10 przeprowadzono kontrolę. W czasie tej kontroli stwierdzono, że przy granicy z działką położoną przy ul. P. 8 postawiono płot, w części tylnej ażurowy drewniany, w przedniej części działki z elementów prefabrykowanych, a na odcinku do ul. P. z siatki stalowej. Wysokość ogrodzenia nie przekracza 1,80 m. Mieczysław S. zgłosił pismem z dnia 15 lipca 1998 r. zamiar przystąpienia do pobudowania płotu murowanego o wysokości 1,80 m. W odpowiedzi na to zgłoszenie organ budowlany zawiadomił Mieczysława S., że na ogrodzenie nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Zgodnie z obowiązującymi od dnia 1 stycznia 1995 r. przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ ogrodzenia budowlane poza miejscami publicznymi niezależnie od ich konstrukcji i użytego materiału nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i tym samym nie podlegają nadzorowi budowlanemu. Wobec tego - zdaniem organu pierwszej instancji - postępowanie administracyjne wszczęte w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia 31 sierpnia 1999 r. na podstawie art. 138 par. 2 Kpa uchylił zaskarżoną przez Łucję i Benona małżonków K. decyzję organu pierwszej instancji z dnia 6 lipca 1999 r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że Mieczysław S. za zgodą Łucję i Benona małżonków K. w granicy działki - zgodnie z wydanym mu pozwoleniem - wybudował budynek garażowy. Bez zgody jednak sąsiadów i pozwolenia organu budowlanego budynek ten użytkowano jako budynek garażowo-warsztatowy. W tej sprawie toczy się odrębne postępowanie. Powodem wybudowania przez Mieczysława S. drugiego ogrodzenia przy istniejącym parkanie była prawdopodobnie ochrona sąsiedniej posesji przed spalinami z pojazdów naprawianych w warsztacie. Zgodnie z art. 29 ust. 7 i art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ budowa ogrodzenia poza miejscami publicznymi nie wymaga wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ani też nie jest objęta obowiązkiem zgłoszenia, niezależnie od zastosowanego materiału. Zachowanie naturalnego przepływu powietrza i względy estetyczne ogrodzenia zobowiązują do zachowania odpowiednich warunków przewidzianych w przepisie par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/. Przedmiotowe ogrodzenie znacznie odbiega od powyższych warunków. Powinno ono być ażurowe, co najmniej powyżej 0,60 m od powierzchni terenu. Jednak aby umożliwić naturalny przepływ powietrza, łączna powierzchnia prześwitów winna wynosić co najmniej 25 procent powierzchni ażurowej części ogrodzenia między słupkami. Organ nadzoru budowlanego nie tylko jest zobligowany do egzekwowania przepisów prawa budowlanego, ale również jest kompetentny badać zgodność wybudowanych obiektów /również ogrodzenia/ z warunkami technicznymi. Jak wynika z akt sprawy, to organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny ogrodzenia i sporządził z tej czynności protokół, ale w tej czynności nie brali udziału Łucja i Brunon K. Zostali oni pominięci w przeprowadzeniu dowodu z oględzin i tym samym pozbawiono ich możności składania wyjaśnień, co spowodowało naruszenie przepisu art. 7 par. 1 Kpa. Mieczysław S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 31 sierpnia 1999 r. z wnioskiem o uchylenie tej decyzji z powodu naruszenia przepisów art. 10 par. 1, art. 46 par. 1, art. 77 par. 1 i 4 i art. 138 par. 2 Kpa oraz par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./. Skarżący podniósł m. in., że organ drugiej instancji nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zasadności wydania decyzji. Akta sprawy zostały przez organ pierwszej instancji przekazane organowi odwoławczemu bez prawidłowego zawiadomienia skarżącego. O tym, że toczy się postępowanie odwoławcze i że zostało ono zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji skarżący dowiedział się dopiero po jej doręczeniu. Poruszona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sprawa użytkowania budynku garażowego jest odrębną sprawą i - zdaniem skarżącego - nie pozostaje w związku z przedmiotową sprawą, dotyczącą opłotowania. Skarżący zapoznał się z treścią wyżej cyt. par. 42 ust. 1 i uzyskał także jednoznaczną odpowiedź kompetentnego urzędnika odnośnie interpretacji i zastosowania w sprawie tego przepisu, co upewniło go, że stawiając parkan o długości 18 m na granicy działek o długości 45,66 m nie naruszył prawa. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona do jej merytorycznego rozstrzygnięcia i dlatego brak podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 138 par. 2 Kpa w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z dnia 6 lipca 1999 r. i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego jej rozpatrzenia. Jak wynika z zawiadomień organu nadzoru budowlanego z dnia 1.03.2000 r. o wszczęciu postępowania i z dnia 4 marca 2000 r. o przeprowadzeniu dowodu z oględzin nieruchomości położonej w P. przy ul. P. 10, to postępowanie administracyjne dotyczyło budowy betonowej ściany i drewnianych elementów ogrodzeniowych. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia 6 lipca 1999 r. wydana została natomiast w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie betonowego ogrodzenia i drewnianych elementów ogrodzenia. W uzasadnieniu tej decyzji nie wyjaśniono jednak czy mimo przyjęcia odmiennego nazewnictwa betonowe ogrodzenie albo betonowa ściana sprawa dotyczy tego samego ogrodzenia czy też są to dwie sprawy podlegające rozstrzygnięciu na podstawie odmiennych przepisów prawnych. Kwestia ta nie została także wyjaśniona przez organ odwoławczy. Organ ten dodatkowo jedynie podkreślił, że skarżący wybudował drugie ogrodzenie przy istniejącym parkanie. Jeżeli chodzi o ogrodzenie między sąsiednimi działkami, to organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że na budowę tego ogrodzenia nie jest wymagane pozwolenie ani zgłoszenie uregulowane przepisami art. 28, art. 29 i art. 30 prawa budowlanego. Tego rodzaju obiekt nie jest jednak objęty nadzorem budowlanym, a wszelkie spory sąsiedzkie powstałe na tle jego budowy podlegają rozstrzygnięciu na podstawie przepisów kodeksu cywilnego na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Przepis par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./ nie ma zastosowania do ogrodzeń między sąsiednimi działkami. Stanowisko powyższe znajduje uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2000 r. P 10/99 /Dz.U. nr 16 poz. 214/ w którym stwierdzono, że par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./ w zakresie, w jakim dotyczy ogrodzeń między sąsiednimi działkami, dla których budowy nie jest wymagane pozwolenie ani zgłoszenie, jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ przez to, że regulując sprawę zastrzeżoną dla ustawy wykracza poza granice upoważnienia do wydania rozporządzenia. Odnośnie zaś ściany betonowej między sąsiednimi działkami, jeżeli nie stanowi ona elementu ogrodzenia między sąsiednimi działkami, to jej budowa w zależności od celu przeznaczenia podlega stosownym przepisom prawa budowlanego i nadzorowi organu budowlanego. Dla prawidłowego ustalenia zakresu wykonanych przez skarżącego robót budowlanych przy uwzględnieniu powyższych uwag zachodzi zatem potrzeba przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego, w szczególności dowodu z oględzin nieruchomości przy udziale obu zainteresowanych stron. Z tych względów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja w ostatecznym wyniku odpowiada prawu pomimo częściowo błędnego uzasadnienia i dlatego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.