II SA/Wr 379/99

WyrokWSA we Wrocławiu2001-01-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę muru oporowego, uznając, że sąsiedzi są stronami postępowania, mimo braku doręczenia im decyzji i późniejszego odstąpienia inwestora od budowy muru?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wznowienia postępowania. Sąsiedzi inwestycji, ze względu na potencjalne naruszenie ich interesów prawnych wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów wykonawczych (np. dotyczących wysokości i usytuowania ogrodzenia, wpływu na stosunki gruntowo-wodne), powinni być uznani za strony postępowania. Brak doręczenia im decyzji uniemożliwił im skuteczne dochodzenie swoich praw, a zatem wniosek o wznowienie postępowania nie był złożony po terminie. Okoliczność późniejszego odstąpienia od budowy muru oporowego nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji o wznowieniu postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę muru oporowego. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ sąsiedzi zostali poinformowani o wydanych decyzjach. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając sąsiadów za strony postępowania i stwierdzając, że nie zostali oni prawidłowo poinformowani o decyzjach. Inwestor (skarżący) zarzucił naruszenie przepisów Kpa, twierdząc, że sąsiedzi nie byli stronami postępowania, a doręczenie decyzji było zbędne, gdyż ostatecznie odstąpiono od budowy muru oporowego na rzecz zwykłego ogrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny Po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego "R." Sp. z o.o. we W. na decyzję Wojewody D. z dnia 16 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie wznowienia postępowania - oddala skargę. Decyzją z dnia 16.10.1998 r. (...) Prezydent W., powołując się na przepis art. 104 Kpa oraz art. 149 par. 3 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku Wandy i Zdzisława W. oraz Ingrid i Jana Ch., odmówił wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji (...)z dnia 8.06.1995 r. dotyczącej zabudowy i zagospodarowania terenu przy ul. S. 3/7 we W. oraz decyzji (...)z dnia 5.04.1996 r. zezwalającej na budowę ogrodzenia terenu w formie muru oporowego przy ul. S. 3/7 we W. W uzasadnieniu podał, że w dniu 21 września 1998 r. Wanda i Zdzisław W. oraz Ingrid i Jan Ch. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania i uchylenia decyzji z dnia 8.06.1995 r. (...) oraz decyzji z dnia 5.04.1996 r. (...) dotyczących robót budowlanych na posesji przy ulicy S. 3/7 we W. Ustalił, że pismem z dnia 24 marca 1998 r. Wanda i Zdzisław W., zam. przy ul. O. nr 35 we W. oraz Ingrid i Jan Ch., zam. przy ul. O. nr 37 we W. zostali poinformowani o wydaniu decyzji Prezydenta W. (...) z dnia 31.05.1996 r., która została wydana w oparciu o decyzję (...) z dnia 8.06.1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zezwalającej na adaptację istniejącej hali produkcyjnej na montaż i składowanie okien oraz decyzji (...) z dnia 5.04.1996 r. zezwalającej na budowę ogrodzenia w formie muru oporowego ozdobnego przy ulicy S. 3/7 we W. Ustalił, że zgodnie z art. 148 Kpa podanie o wznowienia postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazał, że w tej sytuacji wniosek Wandy i Zdzisława W. oraz Ingrid i Jana Ch. wpłynął po terminie. W odwołaniu od powyższej decyzji Zdzisław W. i Jan Ch. podnieśli, że nie byli informowani o decyzjach wydanych w sprawie robót budowlanych prowadzonych przez inwestora na sąsiedniej działce położonej we W. przy ul. S. nr 3/7. Wydane w tej sprawie decyzje (...) nie zostały im doręczone. Wyjaśnili, że pismo z dnia 24.03.1998 r. otrzymane w związku ze złożoną przez nich w grudniu 1997 r. skargą na prowadzenie robót budowlanych na sąsiedniej działce otrzymali dopiero w maju 1998 r. Z pisma tego wynikało jedynie tyle, że inwestor uzyskał komplet wymaganych przepisami decyzji, tzn. decyzję (...) oraz, że budowa prowadzona jest w oparciu o decyzję (...). Pismo to w ich ocenie niczego nie wyjaśniało w związku z czym przyjęcie przez organ I instancji, że wówczas podjęli wiadomość o wydanych w sprawie decyzjach nie jest zasadne. Wskazując na powyższe domagali się uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Wojewoda D. decyzją z dnia 16 lutego 1999 r. (...), wydaną na podstawie art. 138 par. 2 Kpa oraz art. 138 par. 3 Kpa po rozpatrzeniu odwołania Zdzisława W. i Jana Ch. od decyzji Prezydenta W. z dnia 16.10.1998 r., (...) odmawiającej wznowienia postępowania w części dotyczącej decyzji Prezydenta W. z dnia 5 kwietnia 1996 r. (...) o pozwoleniu na budowę muru oporowego na terenie przy ul. S. 3/7 we W. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 30.11.1998 r. organ I instancji przekazał odwołanie od decyzji (...) i zażalenie Bogusława Rz. na postanowienie z dnia 16.10.1998 r. (...) o wstrzymaniu wykonania robót związanych z budową muru oporowego. Zaskarżona decyzja (...) odmawia wznowienia postępowania w sprawie dwóch decyzji: 1. z dnia 8.06.1995 r. (...) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na adaptacji istniejącej hali produkcyjnej, budowę domu mieszkalnego i zagospodarowanie terenu, na terenie przy ul. S. we W. Organem odwoławczym w sprawie tej decyzji jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Tam też organ I instancji zobowiązany jest przesłać odwołanie stron dotyczące tej decyzji, o której stanowi decyzja (...), 2. z dnia 5.04.1996 r. (...) o pozwoleniu na budowę muru oporowego. Z powyższych względów odwołanie od decyzji (...) rozpatrzono jedynie w zakresie dotyczącym decyzji (...). Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest błędna. Organ ten wskazał, że pismem z dnia 24 marca 1998 r. organ I instancji powiadomił strony, że zostały wydane decyzje z dnia 31.05.1996 r. - (...) oraz z dnia 5.04.1996 r. - (...), lecz decyzji tych stronom nie doręczono. W tej sytuacji nietrafne jest stanowisko organu I instancji odnośnie uchybienia przez strony terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Strony bowiem nie miały możliwości zapoznania się z treścią decyzji. Organ ten wskazał dalej, że pismem z dnia 8 grudnia 1997 r. Zdzisław W. i Jan Ch. zwrócili się do organu I instancji z prośbą o interwencję w sprawie budowy muru oporowego na granicy działek, na którego budowę nie wyrażają zgody. Ponieważ strony nie znały treści decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę tego muru, pismo powyższe powinno być potraktowane przez organ I instancji jako wniosek o wszczęcie postępowania w tej sprawie. Dodał, iż z niekompletnych akt sprawy wynika, że wydano jeszcze inne decyzje dotyczące inwestycji na działce przy ul. S. 3/7 we W. i decyzji tych nie doręczono stronom i stron tych nie wymieniono w decyzjach, co jest niedopuszczalne w świetle przepisów Kpa. Ponadto w trakcie postępowania dotyczącego decyzji (...) organ I instancji, na podstawie przepisu art. 50 prawa budowlanego, postanowieniem z dnia 16 października 1998 r., (...) wstrzymał wykonanie tej decyzji. Na postanowienie to zażalenie wniosła firma P.P.U. "R." Sp. z o.o. Przekazując powyższą sprawę organowi odwoławczemu pismem z dnia 30 listopada 1998 r. organ I instancji nie powiadomił, czy w sprawie tej została wydana decyzja na podstawie przepisu art. 51 prawa budowlanego. Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 4 prawa budowlanego, postanowienie wydane na podstawie przepisu art. 50 prawa budowlanego traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana na podstawie przepisu art. 51 ust 1 odpowiednia decyzja. Wskazał, że wobec zmiany treści rozdziału 8 prawa budowlanego /Dz.U. 1998 nr 106 poz. 668/ organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie przepisu art. 50 prawa budowlanego jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w wydanej decyzji. Skargę na powyższą decyzję złożyło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe "R." Sp. z o.o. we W. Podnosząc zarzut naruszenia przepisu art. 146 par. 2 Kpa oraz art. 148 Kpa domagało się jej uchylenia i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Przyznało, że organ I instancji nie doręczył odwołującym się decyzji o pozwoleniu na budowę muru oporowego na nieruchomości ul. S. 8 we W. Zdaniem skarżącej doręczenie decyzji było zbędne. Wyjaśniła, że mur oporowy o wysokości 3,7 m miał być wzniesiony na działce należącej do skarżącej zgodnie z prawem w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy z działkami odwołujących się sąsiadów. Wskazała, że zgodnie z art. 109 Kpa decyzję doręcza się stronom na piśmie. Natomiast stroną /w myśl art. 28 Kpa/ "jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek." Wskazany w przepisie "interes prawny" wywodzić należy w każdej sytuacji z konkretnego przepisu prawa materialnego, np. prawa budowlanego. Skoro przepisy prawa nie wymagają uzgodnień z sąsiadami dla budowy muru oporowego położonego na nieruchomości właściciela w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy z sąsiednimi posesjami, to w jej ocenie sąsiedzi nie mogą negować takiej inwestycji. Nie został więc naruszony ich interes prawny. Nie byli stronami postępowania w związku z czym organ wydający decyzję nie miał obowiązku doręczenia jej sąsiadom, tj. małżonkom W. i małżonkom Ch. Nie mieli oni bowiem przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Nie są nimi również w obecnej chwili, kiedy nie jest realizowany mur oporowy wskazany w decyzji (...), a tylko ogrodzenie położone w całości na nieruchomości właściciela. Ponadto na budowę owego ogrodzenia nie są wymagane żadne pozwolenia, w tym także sąsiadów. Strona skarżąca dodała, że faktycznie zaniechała budowy tego muru oporowego od strony działek małżonków W. i małżonków Ch. Mur ten nie powstał on do chwili obecnej. Wyjaśnili, że z większością sąsiadów zostały dokonane uzgodnienia i na granicach z ich nieruchomościami zostało postawione ogrodzenie o wysokości około 2,2-2,4 m. Dotyczy to także m małżonków W., z którymi zawarto pisemną umowę w dniu 10.03.1998 r. na darmową wymianę dwóch okien w domu na kwotę ok. 7 tys. zł. w zamian za ustępstwa w budowie ogrodzenia. Wprawdzie w umowie nie są dokładnie określone warunki jakim powinno odpowiadać ogrodzenie ale nie może, zdaniem skarżącej, ulegać niczyjej wątpliwości, że rekompensata w tej kwocie może mieć miejsce tylko za pewne ustępstwa. Ustnych porozumień dokonano również wstępnie z małżonkami Ch. W wyniku przeciągających się rozmów prowadzonych z małżonkami Ch., którzy sprzeciwiali się budowie muru oporowego zgodnego z pozwoleniem (...) na przeciw ich nieruchomości, zostało uzgodnione z nimi, że zamiast muru oporowego wybudowane zostanie ogrodzenie na rzeczywistej granicy nieruchomości, o części pełnej do wysokości istniejącego ogrodzenia z siatki i drutu kolczastego, a w pozostałej części ażurowe. Pismem z dnia 10.09.1998 r. Zdzisław W., powołując się na wady oświadczenia woli z art. 84 Kc złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli i odstąpieniu od zawartej umowy. Brak konsensusu zmusił inwestora do realizowania ogrodzenia, a nie muru oporowego, które zgodnie z art. 29 par. 1 pkt 7 prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia. Odpowiada ono także wymogom technicznym przewidzianym w par. 41 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. Wykonywane ogrodzenie usytuowane jest w odległości 60 cm od granicy nieruchomości małżonków W. i małżonków Ch., a więc w całości na działce inwestora. Spełnia także warunki techniczne określone w par. 42 ww. rozporządzenia. O tych faktach Urząd Miejski, jak i Wojewoda W. byli poinformowani. Obecnie realizowane jest ogrodzenie o części pełnej około 1 m. Skoro więc nie jest realizowana decyzja (...), od której chcą się odwołać małżonkowie W. i małżonkowie Ch., to wszelkie rozważania, jak i przywracanie terminu w tej sprawie są zdaniem skarżącej zbędne. Przyjęcie, że przez sam fakt wydania pozwolenia na budowę muru na działce skarżących wnoszący o wznowienie postępowania stali się stroną prowadziłby do absurdalnego - zdaniem skarżącej - wniosku, że w każdym wypadku wydania pozwolenia na budowę właściciele sąsiednich działek powinni mieć doręczoną decyzję o pozwoleniu. Z ostrożności procesowej skarżąca podniosła, że gdyby organ II instancji uznał, że zachodzi okoliczność przewidziana w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, to mógł samodzielnie ocenić sprawę i stwierdzając prawidłowość wydanego pozwolenia na budowę na podstawie art. 146 par. 2 Kpa, odmówić uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę muru oporowego bez potrzeby uchylania decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, co usprawniłoby całe postępowanie. Skarżąca zarzuciła dalej, że organ II instancji dopuścił się także obrazy art. 148 Kpa. Z decyzji organu I instancji wynika, że wnoszący o wznowienie postępowania nie dochowali terminu 30 dni, jaki ustawa ustanawia licząc od dnia, w którym dowiedzieli się o okolicznościach będących podstawą wznowienia do dnia złożenia formalnego wniosku o wznowienie postępowania. Formalny wniosek złożono dopiero w styczniu 1998 r., gdy tymczasem budowę zakładu i muru oporowego od strony ul. S. rozpoczęto już w 1996 r. Dodali, że wniosek o wznowienie postępowania złożył tylko jeden z zainteresowanych oraz, że wniosek ten dotyczył budowy ogrodzenia, nie zaś muru oporowego, którego nie wzniesiono, zaś w sprawie wzniesienia ogrodzenia nie występuje tryb pozwolenia na budowę i takie nie zostało wydane. Nie można więc żądać wznowienia postępowania w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Zdaniem strony przeciwnej zarzut, że użytkownicy wieczyści lub właściciele działek graniczących bezpośrednio z działką inwestora nie są stronami w sprawie - jest chybiony. Wskazała, że interes prawny tych osób wynika bezpośrednio z przepisu art. 5 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. W przepisie art. 5 ust. 2 owej ustawy wymieniono, które w szczególności interesy osób trzecich podlegają ochronie. Wyliczenie to nie wyczerpuje jednak wszystkich przypadków, w których interesy te muszą być chronione. Wskazał, że przykładem na to jest przepis par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten wymaga, aby ogrodzenie było ażurowe co najmniej powyżej 0,6 m od poziomu terenu - że względu na naturalny przewiew powietrza. Z przepisu tego wynika też, że poza przypadkami wymienionymi w przepisie par. 42 ust. 2 nie można budować pełnych ogrodzeń. Z tego więc względu sąsiedzi są stronami w sprawie. Dodała, że projekt ogrodzenia z muru oporowego przewiduje, że mur ten będzie miał wysokość 3,80 m od poziomu istniejącego terenu oraz, że teren inwestora zostanie podwyższony o około 1,80 m w stosunku do poziomu terenu istniejącego. Wskazała, że tak znaczne podwyższenie terenu może spowodować zmiany stosunków gruntowo-wodnych na działkach sąsiadów, a tym samym może naruszyć przepis art. 5 ust 1 pkt 6 prawa budowlanego. Z treści skargi i załączonego projektu ogrodzenia wynika, że zamiast muru oporowego wykonywane jest ogrodzenie o wysokości ok. 3,0 m z tym, że do wysokości 2,0 m jest to ogrodzenie pełne. Z powołanego przepisu par. 42 ust. 1 wynika, że takie ogrodzenie nie może być realizowane, gdyż narusza powołany przepis. Z przepisu art. 30 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego wynika, że inwestor budując opisane ogrodzenie naruszył powyższy przepis, gdyż nie zgłosił zamiaru jego wykonania, a ogrodzenie ma większą wysokość niż 2,20 m. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta obejmuje zgodność decyzji z prawem materialnym oraz z przepisami postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest kwestia wznowienia postępowania i jedynie w tym zakresie Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja w niczym nie narusza przepisów prawa. Jest zatem prawidłowa. W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu. Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego /W. Dawidowicz: "Ogólne postępowanie administracyjne", Zarys wykładu, str. 242, Warszawa 1983/. Wznowienie postępowania dopuszczalne jest tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W przepisach Kpa przyjęto rozwiązanie wyczerpującego wyliczenia podstaw wznowienia postępowania, co oznacza niedopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie nie wymienionej w art. 145 par. 1 i art. 145a par. I Kpa. Art. 16 par. I Kpa ustanawia zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnej, następstwem czego jest zarówno niedopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o wadliwość nie wyliczoną w art. 145 par. 1 i art. 145a par. 1 Kpa, jak i rozszerzająca wykładnia podstaw wyliczonych w art. 145 par. 1 i art. 145a par. 1 Kpa. Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem rozstrzygniętej decyzją ostateczną sprawy administracyjnej. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy /art. 149 par. 1 i par. 2 Kpa/. Przepis art. 149 w par. 3 Kpa stanowi, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Wskazać jednak należy, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 par. 1 i par. 2 Kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, a więc wydał decyzję o treści wskazanej w art. 149 par. 3 Kpa. Z treści tej decyzji wynika, że organ ten odmówił wznowienia postępowania w dwóch sprawach: I. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta W. z dnia 8.06.1995 r. (...) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na adaptacji istniejącej hali produkcyjnej, budowie domu mieszkalnego i zagospodarowanie terenu, na terenie przy ul. S. 3/7 we W.; II. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta W. z dnia 5.04.1996 r. (...) o pozwoleniu na budowę muru oporowego. Decyzje te zostały wydane na rzecz strony skarżącej będącej inwestorem. Z powyższego wynika, że organ I instancji połączył do wspólnego postępowania sprawę zakończoną decyzją ostateczną Prezydenta W. z dnia 8.06.1995 r. (...) dotyczącą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla opisanej w niej inwestycji oraz sprawę zakończoną decyzją ostateczną Prezydenta W. z dnia 5.04.1996 r. (...) dotyczącą pozwolenia na budowę muru oporowego. Prawidłowo, mając na względzie przepis art. 62 Kpa organ odwoławczy uznał ową decyzję za błędną. W świetle bowiem treści powołanego przepisu prawa dopuszczalność rozpatrzenia kilku spraw w jednym postępowaniu uzależniona jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: - przesłanki identycznego stanu faktycznego, - identycznej podstawy prawnej, właściwości jednego organu administracji publicznej, zarówno rzeczową, jak i miejscową. W sprawach objętych decyzją organu I instancji o wznowieniu postępowania przesłanki te nie występują. Każda bowiem z tych spraw oparta jest na innej podstawie prawnej, a do ich rozpatrzenia w drugiej instancji właściwy jest inny organ administracji publicznej. Trafnie w tej sytuacji organ odwoławczy uznał wydaną w sprawie przez organ I instancji decyzję za błędną. Ponadto zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że dokonana przez organ I instancji ocena zachowania przez wnioskodawców terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest nietrafna. Z akt sprawy wynika, że już pismem z dnia 8 grudnia 1997 r. Zdzisław W. i Jan Ch. zwrócili się do organu I instancji z prośbą o interwencję w sprawie budowy muru oporowego na granicy działek, na którego budowę nie wyrażają zgody. Nie ulega wątpliwości, że w tym czasie strony nie znały treści decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę tego muru, jak również treści innych decyzji wydanych przez organ I instancji na rzecz strony skarżącej, a dotyczących planowanej inwestycji, ponieważ żadnej z tych decyzji im nie doręczono. Już zatem treść tego pisma wskazywała na wolę stron wznowienia postępowania w sprawie prowadzonej inwestycji. Organ I instancji winien był wówczas zgodnie z przepisem art. 8 i art. 9 Kpa poinformować autorów owego pisma o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, a więc o wydanych w tej mierze decyzjach oraz ich treści, czego wbrew powyższym obowiązkom nie uczynił. Gdyby zaś miał wątpliwości co do treści żądania wnioskodawców, winien był zwrócić się do nich o sprecyzowanie ich woli wyrażonej we wspomnianym piśmie z dnia 8 grudnia 1997 r. Obowiązek ten wynika z treści wymienionych wyżej przepisów prawa. Zgodzić się należy w tej sytuacji ze stanowiskiem organu odwoławczego, że już pismo Zdzisława W. i Jana Ch. z dnia 8 grudnia 1997 r. powinno być potraktowane przez organ I instancji jako wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie prowadzonej inwestycji. Wbrew zarzutom skargi, trafnie organ odwoławczy uznał, że pisma organu I instancji z dnia 24 marca 1998 r. skierowanego do małżonków W. i Ch. nie można uznać za to, z którego treści małżonkowie W. i Ch. powzięli wiadomość o wydanej w sprawie decyzji albowiem z jego treści nie wynika w sposób wyczerpujący i jednoznaczny jakiej treści decyzje zostały w sprawie kwestionowanej inwestycji wydane, a odpisów owych decyzji organ administracji I instancji wnioskodawcom nie przesłał do wiadomości. Wbrew także odmiennemu w tym względzie stanowisku strony skarżącej, małżonkowie W. i Ch., będący właścicielami nieruchomości sąsiednich są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę muru oporowego. O tym bowiem kto jest stroną postępowania administracyjnego decydują nie tylko przepisy Kpa, w szczególności art. 28 lecz także przepisy szczególne. W prawie budowlanym /Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 ze zm./ kwestię tę reguluje przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 dotyczący uzasadnionych interesów osób trzecich. Przez te osoby w procesie budowlanym należy rozumieć zarówno sąsiadów inwestycji, jak i inne osoby, które w związku z działalnością inwestycyjną lub w jej następstwie doznają albo mogą doznać ograniczeń lub uciążliwości o charakterze przykładowo wskazanym w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Uprawnienia osób trzecich wskazane jedynie przykładowo w wymienionym przepisie prawa, a więc nie w sposób wyczerpujący, stanowią ich interes prawny wynikający z przepisów techniczno-budowlanych /rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./, jak też z przepisów innych ustaw szczególnych, np. z ustawy o ochronie środowiska, chroniących przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, czy z przepisów prawa wodnego. W świetle zatem przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego pojęcie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich należy rozumieć bardzo szeroko. Z powyższego - wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej - wynika, że o tym kogo należy w procesie budowlanym uznać za stronę postępowania decydują nie tylko przepisy ustawy Prawo budowlane i przepisy wykonawcze do tejże ustawy ale także przepisy innych ustaw szczególnych dotyczące tej kwestii oraz przepisy aktów wykonawczych do tychże ustaw. Każda osoba trzecia będąca stroną w postępowaniu administracyjnym powinna być powiadomiona przez organ administracji o wszczęciu postępowania /art. 61 par. 1 Kpa/ i uczestniczyć w tym postępowaniu zgodnie z przepisami Kpa. Trafnie, mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przesądził, że autorzy wniosku o wznowienie postępowania są stronami postępowania w procesie budowlanym dotyczącym budowy muru oporowego, jeśli się zważy, że projekt ogrodzenia z muru oporowego przewiduje, że mur ten będzie miał wysokość 3,80 m od poziomu istniejącego terenu oraz, że teren inwestora zostanie podwyższony o około 1,80 m w stosunku do poziomu terenu istniejącego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu II instancji, że tak znaczne podwyższenie terenu może spowodować zmianę stosunków gruntowo-wodnych na działkach sąsiadów, co uzasadnia uznanie wnioskodawców za stronę postępowania w procesie budowlanym dotyczącym planowanej inwestycji, której niniejsze postępowanie dotyczy, a tym samym że zachodzi w sprawie podstawa do uznania wnioskodawców za stronę postępowania w świetle treści art. 5 ust 1 pkt 6 prawa budowlanego. Bez znaczenia natomiast na tym etapie postępowania pozostaje podnoszona w skardze okoliczność, że skarżąca ostatecznie odstąpiła od budowy muru oporowego w takim kształcie, jaki wynika z zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę. Bez wpływu także na wynik niniejszego postępowania pozostają inne podnoszone w skardze okoliczności dotyczące uzgodnień poczynionych przez skarżącą z sąsiadami przed przystąpieniem do realizacji zamierzenia inwestycyjnego. W świetle powyższego decyzję zaskarżonej treści uznać należy za prawidłową. W niczym bowiem nie narusza ona zarówno przepisów prawa materialnego jak i procedury administracyjnej. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło