II SA 119/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Danuty Sz. na decyzję Wójta Gminy M. z dnia 7 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie dopuszczenia do rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 24 października 2000 r. Danuta S. zatrudniona w gimnazjum w S. na stanowisku nauczyciela, posiadająca stopień nauczyciela mianowanego, wystąpiła do dyrektora tego gimnazjum z wnioskiem o wyrażenie zgody na rozpoczęcie stażu w celu uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Dyrektor gimnazjum pismem z 24 października 2000 r. powiadomił ją, że nie może rozpocząć takiego stażu z powodu braku wymaganych kwalifikacji zawodowych. Wójt Gminy M. nie uwzględnił odwołania Danuty S. Traktując pismo dyrektora gimnazjum jako decyzję administracyjną, decyzją z 7 grudnia 2000 r. utrzymał w mocy to jego rozstrzygnięcie, podzielając zapatrywanie, że wnioskująca o staż nie posiada kwalifikacji zawodowych, wymaganych do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Danuta S. zaskarżyła decyzję wójta Gminy M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie przepisów procedury administracyjnej oraz przepisów art. 9b w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela i wnosząc o uchylenie obu decyzji podjętych w tej sprawie. Zdaniem skarżącej zaskarżone decyzje nie zawierają dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Odmowa dopuszczenia jej do odbycia stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego była bezprawna, ponieważ skarżąca legitymuje się kwalifikacjami zawodowymi, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela. Naczelny Sąd Administracyjny dopatrzył się istotnych wad w zaskarżonych rozstrzygnięciach. Podkreślił, że z przepisów rozdziału 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela /Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 ze zm./, regulujących tryb nadawania stopni awansu zawodowego nauczycieli, wynika, że postępowanie to ma cechy dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej o nadaniu stopnia awansu zawodowego lub odmowie nadania takiego stopnia /art. 9b ust. 4 i 6 ustawy/. Postępowanie to jest wieloetapowe i obejmuje odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz - w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej /art. 9b ust. 1 ustawy/. Przepis art. 9d ust. 1 ustawy stanowi, że nauczyciel mianowany rozpoczyna staż z dniem 1 września, na swój wniosek skierowany do dyrektora szkoły. Przepisy prawne nie przewidują podejmowania przez jakikolwiek organ /w tym dyrektora szkoły/ decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu albo decyzji odmawiającej takiego dopuszczenia. Jeżeli więc nauczyciel spełnia ustawowe wymagania uzasadniające ubieganie się o wyższy stopień awansu zawodowego, to warunkiem rozpoczęcia stażu jest jedynie jego wniosek o staż skierowany do dyrektora szkoły. Inaczej wygląda sprawa w przypadku, gdy nauczyciel nie spełnia warunków do nadania mu kolejnego stopnia awansu, określonych w art. 9b ust. 1 ustawy. Nie posiada na przykład kwalifikacji zawodowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy. Wówczas nauczycielowi zwracającemu się o staż należy odmówić nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego. Wniosek taki wynika z treści art. 9b ust. 6 ustawy, który stanowi, że w przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego, dyrektor szkoły lub właściwy organ wydaje decyzję o odmowie nadania takiego stopnia. Takim organem jest, w przypadku nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego, organ sprawujący nadzór pedagogiczny /art. 9b ust. 4 ustawy/. W świetle tych regulacji prawnych zaskarżone decyzje należy uznać za wadliwe, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności. Nie rozstrzygają bowiem o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego, a o odmowie dopuszczenia do rozpoczęcia stażu i nie zostały podjęte przez właściwe organy. W myśl art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu Kpa w sprawach o nadanie stopnia awansu zawodowego jest w stosunku do organu sprawującego nadzór pedagogiczny /kuratora oświaty/ właściwy minister. Mając to wszystko na uwadze stwierdzono nieważność zaskarżonych decyzji.