II SA/Po 2398/99
WyrokWSA w Poznaniu2001-03-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli inwestor poniósł znaczne nakłady finansowe i był przekonany o ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo nakazał rozbiórkę wieży antenowej wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji, gdy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany została uchylona, a postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę umorzone, inwestor nie miał podstaw do rozpoczęcia prac. Zarzuty dotyczące nakładów finansowych i błędnego przekonania o ostateczności decyzji nie mają znaczenia w kontekście przepisów o samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę wieży antenowej wybudowanej przez Energetykę K. S.A. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor twierdził, że posiadał pozwolenie na budowę, które okazało się nieostateczne z powodu odwołania, a rozpoczęcie prac było konieczne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że pozwolenie na budowę zostało ostatecznie uchylone, a postępowanie umorzone. Skarga do NSA dotyczyła zarzutów o braku powiadomienia o przeszkodach w rozpoczęciu budowy i błędnego przekonania o ostateczności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Energetyki K. - Spółki Akcyjnej w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Oddział Zamiejscowy w K. z dnia 15 listopada 1999 r. (...) w przedmiocie nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego - oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia 26 sierpnia 1999 r., (...), na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Energetyce K. S.A. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wieży antenowej o wysokości 40 m, położonej w miejscowości R. przy ul. K.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Energetyka K. wybudowała wieżę antenową w miejscowości R. na działkach oznaczonych nr 1399/2, 1399/3, 1399/4, o wysokości 40 m wraz z urządzeniami technicznymi i przyłączem energetycznym bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W takiej sytuacji zdaniem organu I instancji istniały podstawy do nakazania rozbiórki tego obiektu w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Podkreślono, że fakt wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę nie ma istotnego znaczenia, ponieważ inwestycja została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od powyższej decyzji Energetyka K. S.A. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie zezwolenia na użytkowanie wieży antenowej. W uzasadnieniu odwołania podano, że Energetyka dysponowała pozwoleniem na budowę z dnia 23 kwietnia 1998 r. Przyznano, że decyzja o pozwolenie na budowę okazała się nie ostateczna z uwagi na złożenie odwołania. Konieczność wykonywania prac niezwłocznie wynikła z powodu przyjazdu Ojca Świętego do L. Miejscowość ta znajduje się pod zasięgiem działania anteny w R. Podkreślono również, że na realizację inwestycji wydano 300.000 zł, a rozbiórka tego obiektu spowoduje znaczne straty finansowe.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., decyzją z dnia 15 listopada 1999 r. (...), na podstawie art. 104 Kpa i art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 48 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 23 kwietnia 1998 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Energetyce K. S.A. pozwolenia na budowę wieży antenowej o wysokości 40 m. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody K. z dnia 18 czerwca 1998 r. i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Skarga na decyzję Wojewody K. została oddalona. Starosta Powiatowy w K. decyzją z dnia 22 kwietnia 1999 r. na podstawie art. 105 par. 1 Kpa umorzył postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę z uwagi na to, że wieża antenowa została wybudowana.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji powołując treść przepisu art. 48 Prawa budowlanego podał, że wieża antenowa została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę albowiem pozytywna decyzja organu I instancji w tym zakresie została ostatecznie uchylona przez organ II instancji. W takiej sytuacji istniały pełne podstawy do nakazania rozbiórki wieży antenowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Energetyka K. S.A. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że organ I instancji wydający pozwolenie na budowę nie powiadomił inwestora o przeszkodach, które uniemożliwiały rozpoczęcie budowy pomimo, iż był zawiadomiony, że prace budowlane zostały rozpoczęte. Skarżący podkreślił również, że wykonując roboty budowlane był przekonany, że decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Skarżący opisał również tok postępowania dotyczącego uzyskania pozwolenia na budowę i wskazał, że odwołanie od decyzji organu I instancji w tej sprawie zostało wniesione po upływie 14 dni od daty jej doręczenia.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie opierając się na argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowi, że przez tzw. roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego /art. 3 pkt 7/. W zasadzie roboty budowlane można podjąć dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 28 Prawa budowlanego/. Pozwolenia na budowę nie wymagają obiekty określone w art. 29.
Realizacja inwestycji w postaci wieży antenowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Prawidłowo, zarówno organ I jak i II instancji przyjął że skarżący wybudował wieżę antenową bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Jak już podkreślono roboty budowlane można podjąć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl przepisu art. 16 par. 1 Kpa, decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Odwołanie nie przysługuje od decyzji organu II instancji. Zatem dopiero decyzja organu II instancji jest decyzją ostateczną.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 23 kwietnia 1998 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, a ostatecznie postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę zostało umorzone. Zatem skarżący w tych okolicznościach nie miał jakichkolwiek podstaw do rozpoczęcia prac budowlanych Obowiązkiem jego przed rozpoczęciem prac budowlanych było sprawdzenie czy decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Organ I instancji nie miał obowiązku z urzędu informowania skarżącego, iż decyzja ta stała się ostateczna. W niniejszym postępowaniu nie może być podnoszony zarzut, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone po upływie 14 dniowego terminu od daty jej doręczenia. Zarzut ten mógł być podnoszony w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na budowę. W tych okolicznościach prawidłowo organy administracji publicznej przyjęły, że skarżący dopuścił się samowoli budowlanej. Skoro wieża antenowa została pobudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę to istniały podstawy do nakazania jej rozbiórki w trybie przepisu art. 48 Prawa budowlanego.
Na marginesie zaznaczyć należy, że podnoszone argumenty, iż realizacja inwestycji wiązała się z ponoszeniem dużych nakładów finansowych, wobec jednoznacznej treści przepisu art. 48 nie mają żadnego znaczenia w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego skargę należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło