II SA/Ka 1552/99
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2001-05-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie przyłącza elektrycznego do budynku mieszkalnego, które nie jest obiektem budowlanym, może być podstawą do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Wykonanie przyłącza elektrycznego, będącego urządzeniem budowlanym, nie stanowi budowania obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, co wyklucza możliwość wydania nakazu rozbiórki na tej podstawie. Właściwym trybem postępowania w takich przypadkach są przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które zobowiązują organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Piotrowi K. likwidację przyłącza energetycznego wykonanego bez pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że sprawa nie dotyczy samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, a powinna być załatwiona przez organ architektoniczno-budowlany. Witold K. zaskarżył decyzję o umorzeniu, domagając się rozbiórki przyłącza.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2001 r. sprawy ze skargi Witolda K. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 lipca 1999 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o rozbiórkę - uchyla zaskarżoną decyzję (...); (...).
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T.-G. decyzją z dnia 18.05.1999 r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał panu Piotrowi K. likwidację energetycznego przyłącza ziemnego, zasilającego budynek mieszkalny na parceli nr 1974/42 przy ul. S. w Z.
W uzasadnieniu organ podał, że przyłącze energetyczne ze słupa napowietrznej linii energetycznej, usytuowanego na działce pana Witolda K. zostało wykonane przez inwestora - Piotra K. w maju 1998 r. bez pozwolenia budowlanego, co uzasadnia nakaz rozbiórki.
W odwołaniu Piotr K. podniósł, że budynek mieszkalny wykonał w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z 1996 r. wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w T.-G. Nie zdawał sobie sprawy że pozwolenie to nie obejmuje położenia kabla zasilającego i wykonał go w maju 1997 r. po zatwierdzeniu projektu przez Rejon Energetyczny w P. Zdaniem odwołującego się kabel został wykonany w odległości 30 cm od prywatnego gruntu K.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ostateczną decyzją z dnia 26 lipca 1999 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu nadzoru budowlanego I instancji. Powołał się na art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. z którego wynika, że jeżeli przedsięwzięcie budowlane dotyczy wydzielonej części inwestor powinien zostać zobowiązany przez organ prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę - do przedstawienia projektu zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego. Jednakże w sprawie organ zatwierdził projekt niekompletny /art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego/. Nie może to jednak skutkować nakazem rozbiórki przyłącza i przyjęciem, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej z art. 48 tego prawa.
Zdaniem organu odwoławczego sprawa budowy przyłącza winna zostać załatwiona przez organ architektoniczno-budowlany, któremu w związku z tym przekazał wniosek inwestora o zakończeniu budowy.
W skardze na powyższą decyzję Witold K. zarzucił, że przede wszystkim, że wobec realizacji przyłącza elektrycznego bez pozwolenia powinno ono zostać rozebrane. Podnosił także, że przyłącze poprowadzono ze słupa znajdującego się na jego działce, w takiej minimalnej odległości od granicy działki, że narusza to jego prawo własności, tym bardziej, że uzyskał pozwolenie na realizację murowanego ogrodzenia.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż nie z powodów i zarzutów w niej podniesionych, ale z uwagi na naruszenia prawa, które Sąd dokonując kontroli w granicach art. 21 i art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uwzględnił z urzędu.
Bezwzględny nakaz rozbiórki przewiduje art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Przepis tego artykułu zobowiązuje właściwy organ do nakazania, w drodze decyzji, rozbiórki, ale tylko "(...) obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego lub będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia". Przepis ten nie odnosi się do urządzenia budowlanego, jakim jest przyłącze elektryczne. Wynika z analizy przepisów art. 3 pkt 1 /definicja obiektu budowlanego/; art. 3 pkt 9 /definicja urządzenia budowlanego związanego z obiektem oraz art. 3 pkt 7 /definicja robót budowlanych/. Roboty budowlane w postaci wykonania przyłącza elektrycznego do budynku mieszkalnego są właśnie innym przypadkiem robót budowlanych, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Właśnie ten bowiem przepis odnosi się do robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, które nie polegają na budowaniu obiektu budowlanego, a więc także do przyłącza elektrycznego.
Szeroko na omówiony temat wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 15 maja 2000 r. /OPS 20/99/ stwierdzając, że wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 tej ustawy.
Nie oznacza to jednak, że organ nadzoru po stwierdzeniu samowolnego wykonania przyłącza jest uprawniony do umorzenia postępowania w sprawie tej samowoli jako bezprzedmiotowego z mocy art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 Prawa budowlanego jest bowiem zobowiązany do przeprowadzenia postępowania przewidzianego tymi przepisami. W tym to właśnie postępowaniu zaistnieje pełna możliwość ustosunkowania się do zarzutów skarżącego w zakresie zgodności wykonanych robót z prawem.
Przekazanie sprawy organowi architektoniczno-budowlanemu zostało więc dokonane co najmniej przedwcześnie, a samo umorzenie postępowania z naruszeniem art. 105 par. 1 Kpa i art. 50 oraz art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze powyższe zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło