I SA/Kr 2090/99

WyrokWSA w Krakowie2001-06-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty stanowiące współwłasność podatnika, oprócz gruntów będących jego wyłączną własnością, powinny być uwzględniane przy ustalaniu powierzchni gospodarstwa rolnego na potrzeby opodatkowania podatkiem rolnym, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty stanowiące współwłasność podatnika powinny być uwzględniane przy ustalaniu powierzchni gospodarstwa rolnego na potrzeby opodatkowania podatkiem rolnym, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym. Sąd oparł się na zasadzie, że współwłasność jest odmianą własności i jeśli przepis mówi o własności, należy przez to rozumieć również współwłasność, chyba że przepis wyraźnie stanowi inaczej. Artykuł 1 ust. 3 ustawy o podatku rolnym, w ocenie sądu, nie wyłącza takiej interpretacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem rolnym gruntów, które stanowiły częściowo wyłączną własność skarżącego, a częściowo jego współwłasność. Organ podatkowy uznał, że grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Skarżący kwestionował to rozstrzygnięcie, argumentując, że jego współwłasność innych gruntów nie powinna być wliczana do powierzchni gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uznał, że działka, której sprawa dotyczy, w granicach udziału skarżącego w jej współwłasności, wchodzi w skład gospodarstwa rolnego skarżącego i podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Podatek od nieruchomości może być stosowany jedynie, gdy łączna powierzchnia gruntów stanowiących własność i współwłasność jest mniejsza niż wymagana do celów podatku rolnego, czego nie potwierdzono w kwestionowanych decyzjach.

Pełny tekst orzeczenia

Skoro w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ mowa jest o gruntach stanowiących własność danej osoby, należy przez to rozumieć także grunty stanowiące jej współwłasność. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.1997 r. /nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 1996 r. o zmianie ustaw o podatku rolnym, o lasach, o podatkach i opłatach lokalnych oraz o ochronie przyrody -Dz.U. nr 91 poz. 409 ze zm./, jeżeli gospodarstwo rolne jest współwłasnością albo jest we współposiadaniu dwóch lub więcej osób prawnych lub osób fizycznych, z wyjątkiem małżonków, to grunty tego gospodarstwa stanowią odrębny przedmiot opodatkowania. W przepisie tym jest mowa o współwłasności /współposiadaniu/ gospodarstwa rolnego a nie współwłasności /współposiadaniu/ gruntów wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy /użytków rolnych, gruntów pod stawami, gruntów pod zabudowaniami/. Stąd też, przepis art. 1 ust. 3 odnosi się do sytuacji, w których przedmiotem współwłasności /współposiadania/ jest całe gospodarstwo rolne, rozumiane jako zespół określonych gruntów stanowiących współwłasność /znajdujących się we współposiadaniu/ wspomnianych osób. Nie ma natomiast zastosowania do sytuacji, w której dana osoba, tak jak utrzymuje skarżący oprócz gruntów, które stanowią jej wyłączną własność, jest także współwłaścicielem innych gruntów /wymienionych w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy/ o powierzchni nieprzekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego. W takim przypadku stosuje się wyłącznie art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym, z którego wynika, że za gospodarstwo rolne do celów podatku rolnego uważa się określone grunty o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha /lub 1 ha przeliczeniowy/, stanowiące własność lub znajdujące się w posiadaniu osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Należy zaznaczyć, że współwłasność nie jest instytucją samodzielną lecz odmianą własności, o czym stanowi art. 195 Kodeksu cywilnego co oznacza, że wszędzie tam gdzie jest mowa o własności, należy przez to rozumieć również współwłasność, chyba że co innego wynika z przepisów prawa. Jeśli zatem w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym, jest mowa o gruntach stanowiących własność danej osoby należy przez to rozumieć także grunty stanowiące jej współwłasność. W przeciwnym razie obowiązywałby przepis wyraźnie wyłączający z gospodarstwa rolnego grunty stanowiące współwłasność. Wbrew stanowisku organów orzekających za taki przepis nie można jednak uznać art. 1 ust. 3 ustawy o podatku rolnym. Skoro zaś działka, której sprawa dotyczy, w granicach udziału skarżącego w jej współwłasności, wchodzi w skład gospodarstwa rolnego /w rozumieniu cyt. art. 1 ust. 2/ skarżącego - podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Podatek od nieruchomości wchodzić może w rachubę jedynie wówczas, gdy ustalenia faktyczne potwierdzą, że grunty stanowiące własność i współwłasność skarżącego mają łącznie powierzchnie mniejszą niż wymagana do celów podatku rolnego. Na tego rodzaju podstawie kwestionowanych decyzji jednakże nie wydano.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło