II SA/Lu 395/00
WyrokWSA w Lublinie2001-06-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy inwestycja budowlana (napowietrzna linia energetyczna) została wykonana z naruszeniem prawa własności nieruchomości, ale spełnia obowiązujące normy techniczno-budowlane, organ nadzoru budowlanego ma podstawy prawne do nakazania jej rozbiórki?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw prawnych do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który spełnia obowiązujące normy techniczno-budowlane, nawet jeśli jego realizacja naruszyła prawo własności. Roszczenia z tytułu naruszenia prawa własności powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Krystyna F. wniosła skargę na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą nakazania rozbiórki napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia. Linia ta została wybudowana w 1992 r. na podstawie pozwolenia na budowę z 1991 r., jednak z odstępstwem od planu realizacyjnego polegającym na przesunięciu jej z pasa drogowego na działkę nr 3442, nad budynkiem mieszkalnym skarżącej, bez jej zgody. Skarżąca zarzuciła samowolę budowlaną i brak pozwolenia na budowę na jej działce.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Krystyny F.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krystyny F. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 22 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia - oddala skargę.
L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 22 lutego 2000 r. (...) po rozpatrzeniu odwołania Krystyny F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 22 listopada 1999 r. (...) odmawiającej nakazania przymusowej rozbiórki napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia, usytuowanej nad budynkiem mieszkalnym na działce nr 3442 w miejscowości G. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 3 grudnia 1991 r. (...) zostało udzielone Zakładowi Energetycznemu w Z. pozwolenie na budowę i zatwierdzono plan realizacyjny dotyczący m.in. modernizacji istniejącej sieci niskiego napięcia w miejscowości G. Wyżej wymienione pozwolenie dotyczy również modernizacji linii n.n. przebiegającej w pasie drogowym ul. R. 600-Lecia w G. wzdłuż granicy z działką nr 3442.
Przebudowa przedmiotowej linii napowietrznej została wykonana w 1992 r. na podstawie ww. pozwolenia z odstępstwem od zatwierdzonego planu realizacyjnego polegającym na przesunięciu odcinka linii energetycznej n.n. z pasa drogowego na działkę nr 3442. Pomimo, iż wykonanie powyższych robót spowodowało naruszenie praw własności współwłaścicielek działki nr 3442 - brak jest w prawie budowlanym podstawy prawnej do nakazania rozbiórki ww. linii w sytuacji, gdy nie narusza ona przepisów techniczno-budowlanych. Usytuowanie przedmiotowej linii w odległości pionowej ok. 2m od połaci dachowej, krytej materiałem niepalnym i nachylonej pod kątem ok. 45 stopni spełnia bowiem wymagania obowiązującej normy PN-75/E-05100 Elektroenergetyczne linie napowietrzne - projektowanie i budowa.
Dodatkowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wkroczenie w cudzą sferę własności, także w wyniku wzniesienia obiektu budowlanego, podlega jurysdykcji sądów powszechnych. Sprawy te należą bowiem do kategorii spraw cywilnych, do rozpatrywania których właściwe są sądy powszechne.
Krystyna F. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie nie sprecyzowaną co do wniosków.
Skarżąca podniosła, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów jednoznacznie wynika, iż Zakład Energetyczny w Z. dopuścił się samowoli budowlanej i wybudował linię n.n. niezgodnie z posiadaną dokumentacją. W szczególności inwestor nie otrzymał pozwolenia na budowę na działce nr 3442 w G.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporna w sprawie jest okoliczność, że przedmiotowa napowietrzna linia energetyczna została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 3 grudnia 1991 r. udzielonego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. Bezsporne jest też i to, że inwestor - Zakład Energetyczny w Z. odstąpił od warunków udzielonego mu pozwolenia na budowę w ten sposób, że przesunął odcinek budowanej linii energetycznej z pasa drogowego na działkę nr 3442 w G. nie legitymując się prawem do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. W szczególności na przeprowadzenie linii energetycznej nad działką nr 3442 nie wyraziły zgody jej współwłaścicielki: Krystyna F. i Barbara R. Nie ulega zatem wątpliwości, że taka realizacja spornej inwestycji naruszyła ich prawo własności. Jednakże ochrona własności regulowana jest przez przepisy prawa cywilnego /dział V tytułu I księgi II Kodeksu cywilnego - art. 222-231/. Sprawy z zakresu prawa cywilnego są zaś sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie do treści art. 2 par. 1 Kpc, do rozpoznawania spraw cywilnych, jak trafnie zwrócił na to uwagę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołane są sądy powszechne. Przepisy art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm. - obecnie t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ regulują tryb postępowania w przypadku m.in. wykonywania /bądź wykonania/ robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Przewidują one w szczególności możliwość nałożenia na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. Jednakże w omawianych przepisach chodzi o zgodność z normami o charakterze techniczno-budowlanym. Nie stanowią zaś one i z treści ich nie wynika, by w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w tym trybie inwestor miał obowiązek wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością, na której obiekt został wzniesiony. Brak prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora, na której zrealizował on obiekt budowlany nie stanowi też samodzielnej podstawy do nakazania jego rozbiórki w drodze decyzji administracyjnej.
W świetle niekwestionowanych ustaleń zaskarżonej decyzji sporna linia energetyczna spełnia wymagania odpowiedniej normy technicznej. Przepisy Prawa budowlanego nie dawały więc podstaw do nakazania jej rozbiórki, czego domagała się skarżąca. Natomiast roszczeń swoich, opartych na prawie własności Krystyna F. może dochodzić na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym. W tym trybie może również domagać się usunięcia z terenu jej nieruchomości spornego obiektu.
Z powyższych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego skarga na nią podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło