I FSK 988/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Sędzia NSA (del.) Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Cisłak, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Stefana O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt SA/Sz 763/2000 w sprawie ze skargi Stefana O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 18 lipca 2001 r., sygn. akt SA/Sz 763/00 oddalającym jego skargę na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia 28 lutego 2000 r., (...) w przedmiocie nadpłaty podatku postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną, 2. oddalić żądanie Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. I FSK 988/05 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Stefana O. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 18 lipca 2001 r. SA/Sz 763/00 oddalającym skargę na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia 28 lutego 2000 r. w przedmiocie nadpłaty podatku. Przedstawiając stan sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że pismem z dnia 26 lutego 2004 r. Stefan O. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 18 lipca 2001 r. argumentując, że Sąd Rejonowy w Pile ogłosił w dniu 11 sierpnia 2000 r. upadłość skarżącego, a w dniu 14 marca 2003 r. ukończył postępowanie upadłościowe, stąd objęty skargą wyrok był nieważny z przyczyny wskazanej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - dalej: "p.p.s.a.", gdyż Sąd powinien zawiesić postępowanie w sprawie. Na wezwanie Sądu I instancji skarżący w piśmie z dnia 11 marca 2004 r. oświadczył, że o przyczynie wznowienia dowiedział się przejmując w dniu 23 lutego 2004 r. dokumentację od syndyka. Badając dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania Sąd ustalił również, że o terminie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 lipca 2001 r. skarżący był powiadomiony prawidłowo oraz, że wyrok wraz z uzasadnieniem odebrał w dniu 20 września 2001 r. Sąd wskazał, że stosownie do art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. W ocenie Sądu, skoro skarżący odebrał wyrok wraz z uzasadnieniem w dniu 20 września 2001 r., to oznacza, że w tym dniu dowiedział się o orzeczeniu i od tej daty należy liczyć trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Z tego względu skarga z dnia 26 lutego 2004 r. podlegała odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia, a to na podstawie art. 281 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej sporządzonej przez doradcę podatkowego Stefan O. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 280 par. 1 w związku z art. 271 pkt 2 i art. 183 par. 2 pkt 2 i art. 124 par. 1 pkt 4 p.p.s.a. i w związku z art. 18 par. 1 i art. 90 par. 1 Prawa upadłościowego oraz naruszenie art. 280 par. 2 i art. 276 w związku z art. 91 par. 3 i art. 49 par. 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu przytoczonych podstaw kasacyjnych skarżący podniósł, że skoro Sąd nie kwestionował wskazanej w skardze o wznowienie postępowania przesłanki nieważności postępowania, to powinien z urzędu usunąć z obrotu prawnego nieważne orzeczenie, a nie kierować się negatywną przesłanką procesową powodującą odrzucenie skargi. Ustalenie poczynione przez Sąd, iż skarga o wznowienie postępowania wniesiona została po terminie jest, zdaniem skarżącego, skutkiem błędnego zastosowania lub pominięcia wskazanych w osnowie skargi kasacyjnej przepisów postępowania. Dokonując tego ustalenia Sąd nie wziął po uwagę, że skarżący, zgodnie z art. 18 par. 1 Prawa upadłościowego, całą swoją korespondencję przekazywał syndykowi, który nie był jego przedstawicielem ustawowym, a z biura syndyka nie otrzymał ani wezwania na rozprawę, ani wyroku. Dokumentację sądową od syndyka skarżący otrzymał w dniu 20 lutego 2004 r. i wówczas dowiedział się o wyroku, stąd skarga o wznowienie postępowania wniesiona została z zachowaniem terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej, uznanie przez Sąd I instancji, że skarga o wznowienie postępowania oparta została na ustawowej podstawie wznowienia, nie oznaczało uznania zasadności powołanej w skardze przesłanki wznowienia. Ocena zasadności skargi o wznowienie postępowania jest bowiem możliwa dopiero po pozytywnym ustaleniu jej dopuszczalności, czyli ustaleniu, że skarga zawiera ustawową podstawę wznowienia /jedną z przesłanek wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a./ oraz, że skarga wniesiona została z zachowaniem terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. Ponieważ w skardze o wznowienie postępowania wniesionej w dniu 26 lutego 2004 r. skarżący podał ustawową przesłankę wznowienia wskazując na art. 271 pkt 2 p.p.s.a. /pozbawienie możliwości działania w sprawie objętej skargą/, Sąd I instancji, stosownie do art. 49 par. 1 w związku z art. 276 i art. 279 p.p.s.a., wezwał skarżącego do uzupełnienia braku skargi przez przedstawienie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania Sąd przeprowadził na rozprawie, o której stosownie do art. 91 par. 2 p.p.s.a. powiadomił skarżącego, i w której skarżący wziął udział. Brak więc było podstaw do twierdzenia, że w postępowaniu wszczętym skargą o wznowienie postępowania Sąd naruszył wymienione w skardze kasacyjnej przepisy art. 49 par. 1 i art. 91 par. 3 w związku z art. 276 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie. Skoro dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania badana była przez Sąd I instancji na rozprawie, a więc stosownie do art. 281 p.p.s.a., to nieuprawniony był zarzut naruszenia art. 280 p.p.s.a. przewidującego rozstrzygnięcie tej kwestii na posiedzeniu niejawnym. Sąd I instancji prawidłowo również uznał, że o wyroku z dnia 18 lipca 2001 r. skarżący dowiedział się w dniu 20 września 2001 r., gdyż w tym dniu doręczono mu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Wskazywana przez skarżącego okoliczność, że nie zapoznawał się z treścią otrzymywanej z Sądu korespondencji, bo z uwagi na treść art. 18 Prawa upadłościowego przekazywał ją syndykowi, nie mogła mieć wpływu na ustalenie, że o wyroku skarżący dowiedział się z chwilą jego doręczenia. Od dnia 21 września 2001 r. rozpoczął wiec bieg trzymiesięczny termin określony w art. 277 p.p.s.a., a tym samym wniesienie skargi w dniu 26 lutego 2004 r. nastąpiło z uchybieniem tego terminu. Wobec ustalenia, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona została z uchybieniem terminu, Sąd I instancji nie mógł badać, czy zasadna była wskazana w skardze podstawa wznowienia, a więc czy w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem pozbawiono skarżącego możności działania /art. 271 pkt 2 p.p.s.a./, tym bardziej, bez rozpoznania zasadności podstawy wznowienia, Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy objętej skargą o wznowienie z uwzględnieniem tej podstawy. W związku z zawartą w skardze kasacyjnej sugestią, iż Sąd I instancji powinien z urzędu wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem wskazać należało, że wznowienie postępowania może nastąpić tylko na żądanie uprawnionego podmiotu /art. 270 p.p.s.a./. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Oddaleniu podlegał również wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w S. o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem art. 204 p.p.s.a. przewiduje zwrot kosztów postępowania w razie oddalenia skargi kasacyjnej, jedynie w przypadku zaskarżenia wyroku, a w niniejszej sprawie przedmiotem skargi było postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania.