II SA/Gd 1052/99

WyrokWSA w Gdańsku2001-10-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwrot pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, dokonany przez żołnierza zawodowego przed wejściem w życie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych z 1995 r., w wysokości nominalnej i bez podstawy prawnej, niweczy obowiązek przekazania zajmowanej kwatery do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 2 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, dokonany przez żołnierza zawodowego przed wejściem w życie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych z 1995 r., w wysokości nominalnej, nie niweczy obowiązku przekazania zajmowanej kwatery do dyspozycji Agencji. Skoro skorzystanie z pomocy finansowej wykluczało prawo do przydziału kwatery, a zwrot tej pomocy w innych przypadkach niż określone w ustawie nie przywracał prawa do przydziału, obowiązek zwolnienia kwatery pozostawał w mocy.
Stan faktyczny
Skarżący, Andrzej R., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która utrzymywała w mocy decyzję nakazującą mu opuszczenie i opróżnienie zajmowanej kwatery. Organ uznał, że skarżący, otrzymując pomoc finansową na budowę domu, zrealizował swoje prawo do kwatery w formie pieniężnej, co skutkuje obowiązkiem zwolnienia zajmowanej kwatery. Skarżący podnosił, że pomoc finansową zwrócił w 1990 r., a jego małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód, co powinno wpływać na jego prawo do kwatery.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Andrzeja R. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w G. z dnia 21 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie zwolnienia kwatery - oddala skargę. Skarżący Andrzej R. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w G. z dnia 21 kwietnia 1999 r. (...), którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w G. z dnia 18 lutego 1999 r. (...). Decyzją z dnia 18 lutego 1999 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w G., powołując się na art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./, zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, wezwał skarżącego do opuszczenia i opróżnienia wraz z wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami i przekazania do dyspozycji Agencji osobnej kwatery stałej położonej w G. przy ul. S. 45/17. Uzasadniając decyzję wskazano, iż zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych prawo do osobnej kwatery stałej realizowane jest poprzez przydział kwatery albo wypłatę ekwiwalentu w zamian za zrzeczenie się prawa do takiej kwatery. Potrzeby mieszkaniowe skarżącego zostały zaś zaspokojone poprzez wypłacenie pomocy finansowej na podstawie umowy z dnia 15 września 1988 r. W odwołaniu od decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w G. z dnia 18 lutego 1999 r. skarżący stwierdził, iż kwaterę stałą zwolnił latem 1995 r. Oświadczył, iż nie ma wpływu na opuszczenie tej kwatery przez zamieszkującą w niej Annę R. - osobę, jak to określił, obcą mu "prawnie od stycznia 1991 r." Nie zgodził się też z uzasadnieniem decyzji twierdząc, iż otrzymał pomoc w formie zwrotnej, zwracając ją na wezwanie otrzymane w 1990 r. Rozpoznając odwołanie skarżącego Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w G. podjął zaskarżoną decyzję. Jako jej podstawę powołał art. 13 ust. 4 i 5 oraz art. 41 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. W uzasadnieniu wskazał zaś, że skarżący otrzymał osobną kwaterę stałą nr 17 w G. przy ul. S. 45 w dniu 15 marca 1976 r. W decyzji o przydziale została ujęta jego żona Anna oraz córki Barbara, Ewa i Marta. W dniu 20 marca 1986 r. skarżący złożył w Wojskowym Rejonowym Zarządzie Kwaterunkowo-Budowlanym w G. wniosek o przyznanie pomocy finansowej w formie zwrotnej z przeznaczeniem na budowę domu. Decyzją z dnia 24 marca 1986 r. przyznano skarżącemu żądane świadczenie, które na jego wniosek z dnia 5 września 1988 r. uzupełniono do wysokości pomocy finansowej obowiązującej w 1988 roku. W dniu 23 stycznia 1992 r. Sąd Wojewódzki w G. orzekł rozwód małżeństwa skarżącego. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż ustawodawca w przepisach szczegółowych, przejściowych i końcowych ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych uregulował sprawy pomocy finansowej przyznanej na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, uznając w art. 87 ust. 1 tej ustawy, że pomoc finansowa jest ekwiwalentem pieniężnym, o którym mowa w jej art. 24 ust. 1 pkt 2. W związku z tym, zdaniem organu, skorzystanie przez skarżącego z pomocy finansowej jest realizacją prawa do kwatery w formie przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, zaś realizacja prawa do kwatery w postaci wypłaty pomocy finansowej czy ekwiwalentu powoduje wygaśnięcie prawa do kwatery. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, powstaje obowiązek zwolnienia zajmowanej kwatery, bowiem ustawodawca postanowił w art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy, że żołnierz zawodowy obowiązany jest przekazać do dyspozycji Agencji dotychczas zajmowaną kwaterę, jeżeli otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. Organ odwoławczy uznał też, że zwrot przez skarżącego pomocy finansowej nie może mieć znaczenia w sprawie, bowiem zainteresowany jest właścicielem domu, na budowę którego otrzymał pomoc finansową ze środków pieniężnych z funduszu mieszkaniowego Ministerstwa Obrony Narodowej. Zdaniem organu odwoławczego zwrot pomocy byłby zasadny w przypadku jednoczesnego odstąpienia zainteresowanego od budowy. Wskazano przy tym, że Minister Obrony Narodowej postanowił w par. 17 ust. 1 pkt 4 obowiązującego wówczas zarządzenia nr 63/MON z dnia 19 grudnia 1984 r. w sprawie właściwości organów oraz zasad i trybu postępowania przy przyznawaniu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe /Dz.Rozk. MON 1984 poz. 78/, że osoba, która otrzymała zaliczkową pomoc finansową obowiązana jest ją zwrócić w wysokości przyznanej w razie odstąpienia od budowy. Organ odwoławczy stwierdził też, iż nie można uznać za zasadne argumenty skarżącego, dotyczące zwolnienia kwatery w roku 1995 skoro w kwaterze tej pozostała była żona i córki. W skardze skarżący podniósł, iż postępowanie administracyjne toczy się od 1990 r. i winno było się zakończyć pod rządami ustawy obowiązującej do dnia 31 grudnia 1995 r. Wskazał w związku z tym na potwierdzenie zwrotu pomocy finansowej z 1990 r. oraz dwa pisma Garnizonowej Administracji Mieszkań i Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego z 1992 r. Podnosił też, iż on oraz jego był żona występowali o "rozkwaterowanie" oraz, że orzeczenie rozwodu jego małżeństwa powinno skutkować wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie obowiązku zwrotu pomocy finansowej. Twierdząc, iż działanie ówczesnych organów zakwaterowania, które doprowadziło do zwrotu pomocy finansowej, było bezprawne, wywodził, iż postępowanie o przyznanie i zwrot pomocy było wadliwe, w konsekwencji czego nie wywarło skutków określonych w art. 87 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Zdaniem skarżącego w tej sytuacji, uwzględniając art. 28 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, należy od nowa rozpatrzyć jego prawo do kwatery, odrębne prawo jego byłej żony oraz prawo skarżącego do ekwiwalentu za zrzeczenie się kwatery w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt administracyjnych wynika, iż skarżący zwrócił w wysokości nominalnej otrzymaną pomoc finansowana budowę domu jednorodzinnego 5 czerwca 1990 r. /wynika to z kopii przekazu dołączonej przez skarżącego do skargi/. Z kolei na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący przyznał, iż dom, na budowę którego otrzymał pomoc, wybudował i zamieszkał w nim jeszcze w 1991 r. W tej sytuacji należy przede wszystkim rozważyć zarzut skarżącego, dotyczący zwrotu pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych z dnia 20 maja 1976 r. /Dz.U. 1992 nr 5 poz. 19 ze zm./, zwanej dalej poprzednią ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, pomocy otrzymanej na budowę domu. Stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych żołnierz zawodowy i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązane przekazać do dyspozycji Agencji dotychczas zajmowaną kwaterę, jeżeli żołnierz otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie dotychczasowych przepisów; przepis art. 47 ust. 8 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych stosuje się wówczas odpowiednio. Powołany art. 47 ust. 8 stanowi zaś, iż zwrot ekwiwalentu pieniężnego w innych wypadkach niż określone w art. 47 ust. 7 nie daje osobie, która z niego skorzystała, prawa do przydziału, chociażby nawet żołnierz został przeniesiony do innej miejscowości. Stosując do art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych odpowiednio art. 47 ust. 8 tej ustawy należy mieć na uwadze następujące okoliczności. Poprzednia ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych przewidywała dwie zasadnicze formy pomocy państwa żołnierzom zawodowym w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, mianowicie prawo do przydzielenia osobnej kwatery stałej /art. 9 ust. 1/ i pomoc finansowa z funduszu mieszkaniowego na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni budownictwa mieszkaniowego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość /art. 28 ust. 1/. Te dwie formy pomocy państwa w zasadzie wykluczały się, gdyż stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych osobnej kwatery stałej nie przydzielano osobie uprawnionej, która skorzystała z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego. Obowiązująca ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie przewiduje pomocy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych w formie odpowiadającej pomocy finansowej określonej w art. 28 ust. 1 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Jednakże również w obecnym stanie prawnym istnieją dwie zasadnicze formy takiej pomocy państwa, mianowicie przydział kwatery i ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery /art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych/. Również w obecnym stanie prawnym te dwie zasadnicze formy pomocy państwa żołnierzom zawodowym w zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych wykluczają się. Wynika to chociażby już z treści art. 24 ust. 1, w którym użyto jako łącznika pomiędzy dwoma punktami tego przepisu słowa "albo" oraz z art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, który stanowi, iż osobom uprawnionym nie przydziela się kwatery, jeżeli wypłacono im ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. W takiej sytuacji prawnej ustawodawca w szeregu przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych zrównał pomoc finansową otrzymaną na podstawie art. 28 ust. 1 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych z ekwiwalentem pieniężnym wypłacanym w zamian za rezygnację z kwatery, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Najwyraźniej uczynił to w przepisie art. 87 ust. 1 tej ustawy, w którym postanowił m.in., iż pomoc finansowa przyznana w formie zaliczkowej 1 bezzwrotnej na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów jest ekwiwalentem pieniężnym, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. W przepisie tym nie odwołano się wprawdzie wprost do art. 28 ust. 1 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, użyto jednakże sformułowań zaczerpniętych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 marca 1984 r. w sprawie wysokości i zasad przyznawania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe osobom uprawnionym do osobnej kwatery stałej /Dz.U. nr 17 poz. 80/, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 28 ust. 2 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. W rozporządzeniu tym stanowiono bowiem o przyznaniu bezzwrotnej pomocy finansowej, która mogła być przyznana zaliczkowo /par. 1 ust. 2 i par. 3 ust. 1/, zaś rozwinięcie zawartych w nim zasad znalazło miejsce w zarządzeniu wykonawczym do tego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 63/MON z dnia 19 grudnia 1984 r., gdzie wyraźnie mówi się o formie zaliczkowej i bezzwrotnej pomocy finansowej. Otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego wypłacanego w zamian za rezygnację z kwatery, jak już powiedziano, wyklucza możliwość przydziału kwatery. Wobec istnienia takiej zasady ustawodawca musiał uregulować sytuację zwrotu wypłaconego ekwiwalentu. W szczególności musiał rozstrzygnąć, czy zwrot ekwiwalentu powoduje nabycie prawa do przydziału kwatery. Rozstrzygnięcie tej kwestii znajduje się w art. 47 ust. 8 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, w którym postanowiono, iż zwrot ekwiwalentu pieniężnego w innych przypadkach niż określone w ust. 7 nie daje osobie, która z niego skorzystała, prawa do przydziału kwatery stałej, choćby nawet żołnierz został przeniesiony do innej miejscowości. Z kolei w art. 47 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, w brzmieniu obowiązującym w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji, stanowi się, iż żołnierz zawodowy, który otrzymał ekwiwalent pieniężny i został zwolniony z zawodowej służby wojskowej bez zachowania prawa do kwatery, jest obowiązany zwrócić otrzymany ekwiwalent według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej: w całości, jeżeli został zwolniony w okresie służby obowiązkowej; za lata kalendarzowe brakujące do nabycia uprawnień emerytalnych, jeżeli został zwolniony po okresie służby obowiązkowej. Zatem można stwierdzić, iż w świetle art. 47 ust. 8 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych zwrot ekwiwalentu przez żołnierza zawodowego powoduje ponowne nabycie prawa do przydziału kwatery tylko wtedy, gdy zwrot nastąpił w związku z jego zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej bez zachowania prawa do kwatery. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz to, że art. 41 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wymienia różne sytuacje, w których żołnierz zawodowy jest zobowiązany przekazać do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dotychczas zajmowaną kwaterę, stwierdzić należy, iż odpowiednie stosowanie art. 47 ust. 8 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych do art. 41 ust. 1 pkt 2 tej ustawy oznacza, iż zwrot pomocy przyznanej w formie zaliczkowej i bezzwrotnej na podstawie dotychczasowych przepisów, a więc przede wszystkim na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 marca 1984 r., nie niweczy obowiązku przekazania dotychczas zajmowanej kwatery do dyspozycji Agencji. Rozdział 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, w którym znajdują się omawiane przepisy art. 41 i art. 47, wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1996 r. /art. 94 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych/. Wobec tego należy wyjaśnić, czy mają one zastosowanie do skarżącego, który zwrotu dokonał przed tym dniem. W art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych mówi się o pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, udzielonej na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepis ten zatem wyraźnie reguluje skutki prawne zdarzeń, mających miejsce pod rządami poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. W związku z tym należy przyjąć, iż skoro stanowi on, poprzez odesłanie do art. 47 ust. 8 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, także o skutkach zwrotu otrzymanej pomocy finansowej, to chodzi w nim o zwrot, który nastąpił także pod rządami poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Należy mieć na uwadze, iż pod rządami poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych skarżący również był zobowiązany do przekazania kwatery do dyspozycji wojskowego organu kwaterunkowego. W myśl par. 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 marca 1984 r. osoba, która skorzystała z pomocy finansowej, była obowiązana opróżnić zajmowaną kwaterę najpóźniej w ciągu 2 miesięcy od dnia uzyskania lokalu /domu/, skarżący zaś, jak wyjaśnił, w domu, który budował, zamieszkał w 1991 r. Nadto z art. 29 ust. 1 pkt 1 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wynikała zasada, o czym była już mowa, wzajemnego wykluczania się prawa do przydziału osobnej kwatery stałej i prawa do otrzymania pomocy z funduszu mieszkaniowego na uzyskanie mieszkania. W art. 29 ust. 3 i 4 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych przewidziano trzy sytuacje, w których, mimo skorzystania z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego, żołnierz zawodowy zachowywał lub nabywał prawo do przydzielenia osobnej kwatery stałej, pod warunkiem jednakże zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. Przepisy tej ustawy nie przewidywały, aby żołnierz zawodowy mógł w innych przypadkach poprzez zwrot pomocy finansowej "odzyskać" prawo do przydziału osobnej kwatery stałej. Istniała wyraźna zasada, iż skorzystanie z pomocy uniemożliwia zachowanie osobnej kwatery stałej, czego dobitnym wyrazem był art. 30 ust. 1 pkt 1 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, stanowiący, iż żołnierz zawodowy jest obowiązany zwolnić kwaterę stałą, jeżeli skorzystał z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego. Konsekwencją tych uregulowań było ograniczenie możliwości zwrotu przyznanej pomocy finansowej do ściśle określonych przypadków /par. 17 zarządzeniu nr 63/MON z dnia 19 grudnia 1984 r. i par. 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 stycznia 1994 r. w sprawie zasad przyznawania i wysokości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez osoby uprawnione do osobnej kwatery stałej - Dz.U. 16 poz. 53, które zastąpiło rozporządzenie z dnia 7 marca 1984 r./. Istotne jest przy tym, iż regulując te przypadki w zarządzeniu nr 63/MON wykluczono możliwość uchylenia się przez żołnierza zawodowego od obowiązku zwolnienia zajmowanej kwatery stałej poprzez zwrot pomocy finansowej. Stosownie do par. 20 tego zarządzenia żądanie zwrotu pomocy nie było zależne od żądania zwolnienia osobnej kwatery stałej. Ograniczenie możliwości zwrotu pomocy finansowej do ściśle określonych przypadków powodowało, iż zwrot tej pomocy dokonany w innych sytuacjach musiał być uznany za bezpodstawny. O zwrocie pomocy finansowej bez podstawy prawnej mowa jest wyraźnie dopiero w par. 15 rozporządzenia z dnia 17 stycznia 1994 r., który stanowił, iż pomoc finansowa w formie zaliczkowej /zwrotnej/, przyznana na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, która do dnia wejścia w życie tego rozporządzenia nie została zamieniona na bezzwrotną i została bez podstawy prawnej zwrócona przez osobę uprawnioną w nominalnej wysokości - podlega zwrotowi w kwocie obliczonej według zasad określonych w par. 6 ust. 2-5 tego rozporządzenia, przyjmując koszt 1 m2 powierzchni użytkowej obowiązującej w dniu wejścia w życie rozporządzenia. Nadal jednak w przepisach obowiązujących pod rządami poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie określono wyraźnie skutków bezpodstawnego zwrotu pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego. Skoro jednak przepisy te odróżniały zwrot bez podstawy prawnej od zwrotu mającego podstawę prawną, a nadto od dnia wejście w życie rozporządzenia z dnia 17 stycznia 1994 r. nakazywały dokonać waloryzacji zwrotu dokonanego bez podstawy prawnej, to skutki prawne tych czynności musiały być różne. Skoro zaś zwrot pomocy w sytuacjach określonych w ustawie /art. 29 ust. 3 i 4 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych/ dawał prawo do przydziału osobnej kwatery stałej, to zwrot bez podstawy prawnej i w wysokości nominalnej musiał odnosić ten skutek, że żołnierz zawodowy nie zachowywał prawa do osobnej kwatery stałej. Taki sposób wykładni pozwala zachować zasadę poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, według której skorzystanie z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego wyklucza możliwość przydziału osobnej kwatery stałej /art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy/, która w sytuacji gwałtowanego spadku siły nabywczej pieniądza mogłaby zostać naruszona, gdyby żołnierz zawodowy, zajmujący osobną kwaterę stałą, po skorzystaniu z pomocy finansowej zwrócił ją w wysokości nominalnej w celu zachowania zajmowanej dotychczas kwatery. Z tych względów Sąd uznał, iż zwrot przez skarżącego, przed wejściem w życie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, w wysokości nominalnej, pomocy finansowej, otrzymanej przez niego na podstawie wówczas obowiązujących przepisów, nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia fakt, iż małżeństwo skarżącego zostało rozwiązane przez rozwód oraz, że skarżący ubiegał się jeszcze pod rządami poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych o tak zwane rozkwaterowanie. Zarówno pod rządami poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, jak i obecnie obowiązującej rozkwaterowanie rozwiedzionych małżonków, z których jeden jest nadal żołnierzem zawodowym, następowało przez przydział lub pozostawienie żołnierzowi zawodowemu kwatery /art. 18 poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych i art. 28 obecnie obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych/. Gdyby więc nastąpiło rozkwaterowanie skarżącego i jego byłej żony przed podjęciem zaskarżonej decyzji, to miałoby to tylko takie znaczenie, że skarżący byłby zobowiązany przekazać do dyspozycji Agencji kwaterę przydzieloną w wyniku przekwaterowania, przy czym mogłaby to być również kwatera, która jest przedmiotem niniejszej sprawy. Wskazać też należy, iż 28 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych ma na celu ochronę tego z rozwiedzionych małżonków, który nie jest żołnierzem zawodowym. Uprawnienie do kwatery przysługuje w zasadzie tylko żołnierzowi zawodowemu /art. 22 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych/, zatem konieczne było uregulowanie uprawnień rozwiedzionego małżonka żołnierza zawodowego do dalszego zajmowania kwatery na wypadek rozwodu. Jednakże rozwiedziony małżonek żołnierza zawodowego nie nabywa odrębnych praw do kwatery. Nie jest też zasadny zarzut dotyczący ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Stosownie do art. 47 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych ekwiwalent ten wypłaca się na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału rejonowego Agencji a osobą uprawnioną. Już chociażby z tego powodu nie było podstaw do orzekanie o tym ekwiwalencie przy okazji rozstrzygania o obowiązku skarżącego przekazania do dyspozycji Agencji zajmowanej kwatery. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, iż skarga skarżącego jest niezasadna i na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił ją.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło