II SA/Kr 1858/98

Naczelny Sąd Administracyjny w po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2001 r. sprawy ze skargi Doroty P. na decyzję Wojewody K. z dnia 16 lipca 1998 r., (...) w przedmiocie rozbiórki - skargę oddala. Wojewoda K., rozpatrując odwołanie Doroty P. decyzją z dnia 16 lipca 1998 r., (...), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 29 maja 1998 r., (...), którą nakazano rozbiórkę obiektu małej architektury - altany śmietnikowej usytuowanej w granicy z sąsiednia posesją nr 68 obr 31 w K., a zlokalizowanej przy ul. P. 2 na działce nr 70/1 w obr 31. Decyzja Wojewody oparta została na przepisie art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane /Dz.U. nr 98 poz. 414 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy poczynił następujące ustalenia: W lipcu 1997 r. organy nadzoru budowlanego ustaliły, że Dorota P. jako inwestor na działce nr 70/1 obręb 31 przy ul. P. 2 wykonała w 1997 r. tzw. altanę śmietnikową, usytuowaną w granicy z sąsiednią posesją /działką/ nr 68 w obrębie 31. Na istniejącej podmurówce ogrodzenia została wykonana ściana pełna oraz wykonano drugą ścianę prostopadłą do niej i przy wykorzystaniu podparcia słupem zadaszono altanę przeznaczoną na kubły na śmieci i skład drewna na opał. Organ I instancji ustalił, że zniszczenie tego obiektu nastąpiło bez zgłoszenia wymaganego przepisem art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane dla budowy obiektu małej architektury jakim jest altana śmietnikowa. Opierając się na tym ustaleniu organ I instancji wydał decyzję z dnia 29 maja 1998 r., nakazującą rozbiórkę obiektu, opartą na przepisie art. 48 tej ustawy. W odwołaniu od tej decyzji Dorota P. podnosiła, iż wybudowany obiekt poprawił stan estetyczny i sanitarny śmietnika i nie wpływa ujemnie na działkę sąsiadów, wskazywała, iż przepisy prawa budowlanego nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a obowiązku zgłoszenia nie była świadoma. Podnosiła także, że "ustne zgłoszenie i zgoda Wydziału Budowlanego - Wydziału Nadzoru Budowlanego była". Organ Odwoławczy przyjmując za własne ustalenie wybudowania altany bez uprzedniego zgłoszenia na 30 dni przed planowanym rozpoczęciem robót, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wskazał, że w dacie podejmowania obu decyzji budowa obiektu altany śmietnikowej, wymagała zgodnie z art. 30 prawa budowlanego zgłoszenia o zamierzonych robotach budowlanych, organom nadzoru budowlanego, czego odwołująca się nie dokonała. Przytaczając treść przepisu art. 48 ustawy prawo budowlane podkreślono, że nakazowi rozbiórki podlega obiekt budowlany, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzje złożyła Dorota P. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżąca podniosła, że w miesiącu czerwcu 1997 r. jej mąż Władysław P. zgłosił się do Wydziału Nadzoru Budowlanego z zapytaniem "czy może dobudować do ubikacji stojącej na podwórku na miejscu zbiornika na obornik dwie ścianki i przykryć je dachem aby umieścić tam kubły na śmieci" i uzyskał odpowiedź, że "po 30 dniach może przystąpić do budowy. Po wybudowaniu ten sam urząd wydał decyzję o rozbiórce". W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że nie został dopełniony obowiązek zgłoszenia robót. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że przedmiotem kontroli jest zgodność decyzji z przepisami prawa materialnego oraz zachowanie wymogów przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Nie jest zaś objęte kompetencją Sądu czynienie ustaleń faktycznych mających stanowić podstawę wydania decyzji. Przedmiotem kontroli są natomiast przewidziane przepisami reguły zbierania materiału dowodowego i jego oceny przez organy administracji. Dokonana na tej płaszczyźnie kontrola decyzji prowadzi do wniosku, że jest ona zgodna z prawem. Nie jest kwestionowane ustalenie, że altana śmietnikowa wybudowana została w 1997 r., a jej fakt wzniesienia, w następstwie interwencji sąsiadów z czerwca 1997 r., potwierdzony został oględzinami dokonanymi w lipcu 1997 r. Już w 1997 r., przepisy obowiązującej od 1 stycznia 1995 r. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 - zwanej dalej ustawą - wymagały zgłoszenia właściwemu organowi m.in. budowy tzw. obiektów małej architektury /art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 4/. W świetle zawartej w przepisie art. 3 pkt 4 lit. "c" definicji, obiektem małej architektury są także niewielkie obiekty, a w szczególności służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki i śmietniki. Taki sam stan prawny istniał w dacie podejmowania decyzji przez organ I instancji i II instancji. Zgodnie z prawem jest zatem stanowisko obu organów, że budowa śmietnika w formie altany śmietnikowej wymagała zgłoszenia właściwemu organowi. Jeszcze w dacie wykonania altany, przed zmianą brzmienia wprowadzoną ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw /Dz.U. nr 111 poz. 726/ z mocą od dnia 24 grudnia 1997 r. - przepis art. 30 ust. 1 zdanie II ustawy stanowił, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonania robót. W zależności od potrzeb do zgłoszenia należało dołączyć odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, zgłoszenia należało dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, do wykonania których można było przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. W świetle tych przepisów przewidzianą ustawowo formą zgłoszenia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, podlegających takiemu obowiązkowi była forma pisemna. Przekonuje o tym także już ówczesne brzmienie przepisu art. 30 ust. 3, który przewidywał możliwość nałożenia w drodze decyzji obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 4 i 9 oraz ust. 2, jeżeli ich realizacja mogła spowodować: 1/ zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, 2/ pogorszenie stanu środowiska lub dóbr kultury, 3/ pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, 4/wprowadzić utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Dokonanie zatem zgłoszenia o zamiarze rozpoczęcia budowy, nie wyłączało obowiązku uzyskania pozwolenia na te same roboty w sytuacjach określonych w art. 30 ust. 3 pkt 1-4. W tym celu, niezbędny był /i jest/ termin pomiędzy doręczeniem zgłoszenia właściwemu organowi a powstaniem z mocy ustawy możliwości przystąpienia do wykonania takich robót, dla oceny czy zachodzą przesłanki do wydania takiej decyzji. Nie może budzić zatem wątpliwości, iż zgłoszenie "ustne" nie mogło uczynić zadość wymaganiu przewidzianego art. 30 ust. 1 i 2 ustawy. W świetle powołanych przepisów, których brzmienie w dacie wydania zaskarżonej decyzji /art. 30 pkt 1a i ust. 2/, tylko dobitniej jeszcze wskazuje, na wymóg pisemnej formy "zgłoszenia", powoływane przez skarżącą w odwołaniu i w skardze okoliczności faktyczne, nie mogły czynić zadość wymaganemu przepisem art. 30 ust. 1 i 2 obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi przed zamierzonym rozpoczęciem robót o ich rodzaju, zakresie i sposobie wykonywania robót. W skardze, skarżąca opisuje okoliczności uzyskania przez jej męża informacji ustnej, a w odwołaniu ustnej "zgody". Nie narusza zatem prawa, a zwłaszcza zasad oceny dowodów /art. 80 Kpa/ ustalenie organów obu instancji, że budowa altany śmietnikowej zrealizowana została bez dokonania uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi, wymaganego powołanymi wyżej przepisami. Zgodnie z przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. /P 2/98 - OTK 1999 nr 1 poz. 2/ zgodność art. 48 Prawa budowlanego ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP, w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podkreślił, że "konieczną ale i wyłączną przesłanką wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach "samowoli budowlanej" jest stwierdzenie niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi, albo prowadzenia budowy wbrew jego sprzeciwowi", ustawa nie uzależnia nakazu rozbiórki od przyczyn zaistnienia tego rodzaju braku, stanu zaawansowania budowy, ani od dochowania /po wybudowaniu/ materialnoprawnych przesłanek, które warunkowały by uzyskanie pozwolenia na budowę, czy też po spełnieniu których - w wypadku zgłoszenia - można przystąpić do budowy. Nie mają więc żadnej doniosłości prawnej, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, podnoszone w toku postępowania administracyjnego okoliczności, że wybudowany śmietnik poprawia stan estetyczny i sanitarny. Z powyższych względów skarga jest bezzasadna ulega oddaleniu w oparciu o przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. w Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.