II SA/Lu 965/00
WyrokWSA w Lublinie2001-11-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata pochodnych praw do lokalu w wyniku wyroku eksmisji, który nie został wykonany, stanowi przesłankę do wymeldowania z pobytu stałego, jeśli osoba nadal fizycznie przebywa w lokalu?Ratio decidendi
Utrata pochodnych praw do lokalu w wyniku wyroku eksmisji, który nie został wykonany, nie stanowi samodzielnej przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego. Wymeldowanie jest możliwe tylko w przypadku, gdy osoba opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, co nie miało miejsca, gdy osoba nadal fizycznie przebywa w lokalu, nawet jeśli utraciła do niego tytuł prawny. Okoliczności życiowe, takie jak alkoholizm czy konflikty rodzinne, nie mogą zastąpić ustawowych przesłanek wymeldowania.Stan faktyczny
Marianna Cz. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.P., która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta M.P. o wymeldowaniu Jerzego Cz. z pobytu stałego. Organ odwoławczy uznał, że mimo prawomocnego wyroku eksmisji Jerzego Cz. z lokalu, nie opuścił on dobrowolnie miejsca pobytu stałego, a w mieszkaniu pozostały jego rzeczy. Skarżąca argumentowała, że mąż stanowi zagrożenie z powodu alkoholizmu, a ona nie jest w stanie ponieść kosztów wykonania eksmisji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Marianny Cz.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marianny Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.P. z dnia 14 lipca 2000 r. (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 14 lipca 2000 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania Jerzego Cz. od decyzji Burmistrza Miasta M.P. z dnia 16 maja 2000 r. (...) orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło wymeldowania Jerzego Cz. z lokalu przy ul. K.J. 3/12 w R.P.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że głównym najemcą przedmiotowego lokalu od 1985 r. jest Marianna Cz., a Jerzy Cz. uzyskał pochodne prawa do tego lokalu z chwilą zawarcia związku małżeńskiego z Marianną Cz. i dopełnieniu obowiązku zameldowania. Wyrokiem zaocznym z dnia 19 lutego 1998 r. Sąd Rejonowy w R.P. orzekł o eksmisji Jerzego Cz. z przedmiotowego lokalu i wyrok ten nie został zaskarżony. Na mocy tego wyroku Jerzy Cz. utracił uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu.
W ocenie organu odwoławczego nie zostało przez organ pierwszej instancji wykazane i udowodnione zaistnienie koniecznej do wymeldowania przesłanki opuszczenia lokalu. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego należy rozumieć nie tylko fizyczne nieprzebywanie w lokalu, ale zamiar jego opuszczenia i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by skarżący opuścił lokal dobrowolnie, co przyznała sama wnioskodawczyni. W mieszkaniu pozostały jego rzeczy, a on sam nocuje niekiedy na balkonie, na którym także pozostała też część przedmiotów do niego należących.
Mimo istnienia wyroku eksmisyjnego Marianna Cz. nie wystąpiła o jego wykonanie przez komornika, a wniosek o wymeldowanie męża uzasadniała okolicznością, że policja odmawia interwencji do wszczynanych przez męża awantur w sytuacji, gdy nie został on wymeldowany.
Te okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, podważają stanowisko organu pierwszej instancji, co do dobrowolnego opuszczenia przez Jerzego Cz. przedmiotowego lokalu.
Życiowe okoliczności utrudniania przez Jerzego Cz. żonie i dzieciom normalnej egzystencji, wobec jego nałogowego alkoholizmu, nie mogą stanowić podstawy wymeldowania z lokalu przy braku spełnienia ustawowych przesłanek wymeldowania z pobytu stałego.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Marianna Cz., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniosła, że mąż z uwagi na stadium swego alkoholizmu /stany omamowe/, stanowi zagrożenie dla niej i uczących się dzieci i dlatego zmuszona była wystąpić o jego eksmisję. Z powodu trudnej sytuacji materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów wykonania eksmisji komorniczej, a policja odmawia częstych interwencji przy nasilających się awanturach. Teściowa odmawia przyjęcia syna do siebie i w ten sposób zmuszona będzie zadłużyć się na przeprowadzenie eksmisji. Z tych względów powinna być utrzymana w mocy decyzja organu pierwszej instancji orzekająca o wymeldowaniu Jerzego Cz.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego Sąd jest uprawniony w świetle art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należy stwierdzić, że decyzja ta prawa nie narusza.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/. Przepis ten przewiduje dwie samodzielne przesłanki do wymeldowania osoby z określonego lokalu.
Pierwsza z przesłanek zachodzi wówczas, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu utraciła uprawnienia określone w art. 9 ust. 2 ww. ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego.
Druga zaś przesłanka ma miejsce wówczas, gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i w nim nie przebywa co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego jej miejsca pobytu nie można ustalić.
W sprawie niniejszej nie zachodzi żadna z powyższych przesłanek. Jerzy Cz. utracił wprawdzie pochodne prawa do przedmiotowego lokalu w wyniku orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego eksmisji z lokalu, jednakże - jak prawidłowo przyjął organ odwoławczy - eksmisja nie została wykonana i nie opuścił on dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Ustawodawca nie sprecyzował wprawdzie pojęcia "opuszczenia miejsca pobytu", ale należy przez nie rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia formalności meldunkowych, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Nie zaistniała w sprawie również druga przesłanka z wymienionych w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, co jest niesporne.
Wymeldowanie z pobytu stałego nie jest pozostawione uznaniu organów orzekających, a zatem decyzja o wymeldowaniu osoby może być wydana wyłącznie pod warunkiem zaistnienia w sprawie wskazanych wyżej ustawowych przesłanek. Stąd też podnoszone przez skarżącą, okoliczności trudnej sytuacji życiowej rodziny wywołanej alkoholizmem męża, nie mogą mieć znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o jego wymeldowanie.
Biorąc powyższe pod uwagę należało zaskarżoną decyzję uznać za zgodną z prawem i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych, oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło