II SA/Ka 2323/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2001 r. sprawy ze skargi Andrzeja S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 listopada 1999 r. (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki - oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia 30 września 1999 r. nakazał Andrzejowi S. rozbiórkę "wykonanych elementów ogrodzenia" posesji położonej w O. "od strony drogi powiatowej". U podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, a w jego uzasadnieniu wskazał, iż w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 6 sierpnia 1999 r. ustalono, że od strony drogi powiatowej inwestor "zabetonował 15 szt. słupków metalowych o wysokości ok. 1,80 m - na długości 4,5 m". Rozpoczęcie prac związanych z budową ogrodzenia nastąpiło bez wcześniejszego zgłoszenia właściwemu organowi, a to według organu nadzoru budowlanego, musiało skutkować orzeczeniem nakazu rozbiórki. W obszernym odwołaniu Andrzej S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji podając, iż do budowy ogrodzenia przystąpił po uzyskaniu ustnej informacji w Urzędzie Gminy, że ten rodzaj budowy zwolniony jest z obowiązku uzyskania pozwolenia. Podkreślił, iż jest właścicielem terenu, który zamierzał ogrodzić i podniósł to, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 35 par. 3 Kpa, albowiem rozstrzygnięcie podjęto dopiero "po upływie 35 dni po przeprowadzeniu wizji". Uchybienie to, zdaniem odwołującego, miało wpływ na wynik sprawy, gdyż stanowiło równocześnie naruszenie "art. 50 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane". Nadto uwypuklił, że "opóźnienie w dalszej realizacji ogrodzenia" spowodowało kradzieże na nie zabezpieczonej przed złodziejami działce. Odwołujący wykazywał także i te okoliczności, które związane są z "zajęciem" południowej części działki o nr ewidencyjnym 253/1 "pod drogę z naruszeniem prawa". (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 18 listopada 1999 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W motywach decyzji organ odwoławczy w pełni zaaprobował pogląd o zaistniałej samowoli budowlanej, której skutki obligatoryjne są zwalczane na podstawie art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Odnosząc się do treści odwołania organ poinformował, że art. 50 ustawy - Prawo budowlane "stosuje się do robót budowlanych w innych przypadkach niż określone w art. 48". W skardze Andrzej S. podkreślił, że to art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek wydania decyzji w terminie 30 dni, a skoro terminu tego nie dotrzymał to tym samym wyraził "cichy akcept" i sprawa winna stać się bezprzedmiotowa. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska. Zaakcentowano przy tym, że art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego odnosi się do zgłoszenia jakie należy dokonać w organie administracji architektoniczno-budowlanej przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, a ustaleń z oględzin prowadzonych bez zgłoszenia prac nie można traktować jako zgłoszenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też norm procesowych w stopniu, który miałby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy /art. 21 z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. - w zw. z art. 22 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy/. Podstawą materialnoprawną decyzji jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, zwaną dalej prawem budowlanym. Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia, bądź też realizowanego pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Komentowany przepis wprowadza, zatem automatyzm orzekania nakazu rozbiórki, w każdej sytuacji opisanej w tym artykule. Zasadą powszechnie obowiązującą w prawie budowlanym jest obowiązek uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 28/ przed rozpoczęciem robót budowlanych. Jednakże część budowli i robót budowlanych została zwolniona z tego obowiązku, przy czym ustawodawca zastrzegł sobie, w przypadku niektórych rodzajów budowli i robót budowlanych, wymienionych w zamkniętym katalogu art. 29 Prawa budowlanego, możliwość ich kontroli, nakładając na inwestorów inny obowiązek - zgłoszenia zamiaru ich realizacji właściwemu organowi. Zgłoszenie to winno zawierać wszystkie te elementy, o których mowa w art. 30 ust. 1a, a więc inwestor zobligowany jest pisemnie powiadomić organ o rodzaju, zakresie i sposobie wykonania robót oraz terminie ich rozpoczęcia. W myśl art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, a do ich wykonania można przystąpić, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. W tym 30 dniowym terminie biegnącym od dnia doręczenia zgłoszenia inwestor nie może przystąpić do realizacji inwestycji - albowiem jest to termin, w którym organ może wnieść sprzeciw, bądź w szczególnych sytuacjach określonych w art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jeżeli w terminie 30 dni od dnia prawidłowego zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót organ nie wniesie sprzeciwu bądź nie nałoży obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę to inwestor może przystąpić do rozpoczęcia robót. Wśród budowli zwolnionych z obowiązku pozwolenia na budowę ustawodawca wymienia ogrodzenia /art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego/. Jednakże równocześnie w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożono obowiązek zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. W sprawie poddanej kognicji Sądu bezspornym jest, że skarżący przystąpił do budowy ogrodzenia od strony drogi. Ten rodzaj ogrodzenia objęty jest obowiązkiem wynikającym z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego - zgłoszenia zamiaru jego realizacji organowi architektoniczno-budowlanemu. Nie budzi w świetle materiałów sprawy, wątpliwości to, że skarżący nie dokonał zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia. Stanowi to samowolę budowlaną, której skutki organ nadzoru budowlanego zobligowany był zwalczyć w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego - nakazem rozbiórki. Zaskarżona decyzja nie narusza, zatem prawa materialnego. Chybione przy tym są zarzuty zawarte wpierw w odwołaniu, a następnie w skardze - naruszenia art. 51 ust. 4 i art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Zarówno art. 51 ust. 4 jak i powiązany z nimi art. 50 tej ustawy odnosi się do "przypadków innych niż określone w art. 48". Inaczej rzecz ujmując - stwierdziwszy fakt samowoli budowlanej zdefiniowanej w art. 48 Prawa budowlanego - organ nie ma możliwości prawnych korzystania z uregulowań zawartych w art. 50 czy art. 51 Prawa budowlanego. Natomiast art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, o czym już była mowa w uzasadnieniu dotyczy tych stanów faktycznych, w których inwestor dokonał zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a tego przepisu. Skarżący nie zgłosił organowi zamiaru realizacji ogrodzenia, a tym samym nie mógł mieć w sprawie zastosowanie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Nie można za zgłoszenie uznać, /co wyłożył już organ w odpowiedzi na skargę/ ustaleń wynikających z oględzin, potwierdzających wszak fakt dokonania samowoli budowlanej. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż nie doszło przy jej wydaniu do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko w takim przypadku należałoby uchylić rozstrzygnięcie /art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA/. Racje ma przy tym skarżący, iż organ I instancji uchybił art. 36 ust. 3 Kpa - jednak naruszenie tego przepisu z przyczyn naprowadzonych już w uzasadnieniu nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Nie znajdując podstaw do uznania zasadności skargi Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją w myśl art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.