II SAB/Wr 114/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2001 r. przy udziale - na rozprawie sprawy ze skargi Marioli i Waldemara S. na bezczynność Prezydenta Miasta J.-G. w przedmiocie wypłaty odszkodowania za szkody wyrządzone przez budowę kolektora postanawia - umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; (...). Mariola i Waldemar S. złożyli w dniu 4 września 2000 r. skargę w niniejszej sprawie na bezczynność Prezydenta Miasta J.-G. w przedmiocie wypłaty odszkodowania za szkody wyrządzone przez budowę kolektora na gruntach stanowiących ich własność oraz wydania im dokumentów niezbędnych do ustalenia faktycznej wartości odszkodowania. Podali, że zwracali się też w tej sprawie do Wojewody D. lecz bezskutecznie. Z uwagi na to, że postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania toczy się już czwarty rok skarga na bezczynność jest w ich ocenie uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta J.-G. wniósł o jej oddalenie. Przyznał, że skarżący wielokrotnie kierowali w tej sprawie pisma zarówno do organów samorządowych, jak i do Wojewody. Podejmowane były także czynności zmierzające do ustalenia wysokości odszkodowania i wypłacenia go w trybie ugodowym. Podniósł, że wszystkie sprawy mają charakter spraw cywilnych, o czym informowano skarżących między innymi pismami z dnia 31.03.1999 r. oraz z dnia 30.06.1999 r. W pismach tych wyraźnie wskazano, że sprawa winna być rozpatrywana w postępowaniu cywilnym przez sądy powszechne. Wojewoda D. wyjaśnił, że budowa kolektora na działce skarżących nastąpiła w oparciu o decyzje Prezydenta J.-G. z dnia 10 kwietnia 1995 r. o lokalizacji inwestycji oraz z dnia 10 lipca 1995 r. o pozwoleniu na budowę, po uzyskaniu zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie przez działkę kanalizacji sanitarnej, wyrażonej oświadczeniem z maja 1995 roku. Powyższa zgoda dotyczyła wejścia na grunt, wypłacenia odszkodowania oraz uporządkowania terenu. Roboty budowlane rozpoczęte w 1995 r. zakończone zostały w 1997 r. Pismem z dnia 16 sierpnia 1999 r. Mariola i Waldemar S. zwrócili się do Prezydenta Miasta J.-G. o wypłatę odszkodowania z tytułu: szkód wyrządzonych budową kolektora sanitarnego na terenie działki stanowiącej ich własność, wyłączenia terenu inwestycji z użytkowania przez właścicieli w latach 1995-1999 oraz pogorszenia wartości gospodarczej terenu. Następnie w dniu 23 listopada 1999 r. Mariola i Waldemar S. wnieśli do Wojewody D. zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta J.-G. w załatwieniu ich wniosku z dnia 16 sierpnia 1999 r. Wojewoda podał dalej, że w pismach (...) z dnia 31 marca 1999 r. oraz (...) z dnia 30 czerwca 1999 r. i (...) z dnia 13 grudnia 1999 r. skierowanych do skarżących wyraził pogląd, że zgłoszone przez nich żądanie ma charakter sprawy cywilnej, o rozstrzygnięcie której skarżący winni zwrócić się do sądu powszechnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Z akt sprawy bowiem wynika, że w dniu 6 lutego 2001 r. doszło do zawarcia porozumienia między skarżącymi oraz Zarządem Miasta J.-G. w sprawie dotyczącej wypłaty odszkodowania z tytułu prowadzonych robót budowlanych na działce nr 56 położonej w J.-G. przy ul. S. 15, będącej własnością Marioli i Waldemara S. Z treści owego porozumienia wynika, że Zarząd Miasta J.-G. wypłaci skarżącym kwotę 18.682 zł tytułem rekompensaty całości roszczeń z tytułu prowadzonych prac budowlanych i utraty pożytków z łąki oraz wykona rekultywację terenu działki na trasie kolektora w terminie do dnia 30.04.2001 r. Skarżący natomiast zgodnie oświadczyli, że wszelkie roszczenia z tytułu prowadzenia inwestycji na ich działce zostają całkowicie zaspokojone. Wezwani postanowieniem Sądu z dnia 18 maja 2001 r. do złożenia oświadczenia, czy w związku z zawarciem wyżej opisanego porozumienia cofają skargę, skarżący nie udzielili odpowiedzi na owo wezwanie. W sytuacji faktycznej niniejszej sprawy, pomijając kwestię charakteru zgłoszonego żądania Sąd uznał, że brak było podstaw do odrzucenia skargi a to z uwagi na to, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym żądania będącego przedmiotem skargi organ administracji podejmował szereg czynności mogących świadczyć o tym, że postępowanie w sprawie zostało w istocie wszczęte. Wskazać należy, że zgodnie z art. 61 par. Kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień, w którym dokonano pierwszej czynności postępowania z powiadomieniem o niej stron. Natomiast datę wszczęcia postępowania na żądanie strony stanowi dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej /art. 61 par. 3 Kpa/. Wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy. Organ administracyjny załatwia sprawę w drodze wydania decyzji, chyba że przepisy postępowania stanowią inaczej /art. 104 par. 1 Kpa/. Treść decyzji zależna jest od wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i kończy się bądź decyzją merytoryczną przyznającą lub odmawiającą dokonania konkretyzacji prawa ewentualnie decyzją niemerytoryczną umarzającą postępowanie w sprawie w sytuacji bezprzedmiotowości takiego postępowania /art. 105 par. 1 Kpa/. Zatem organ administracji, do którego wpłynął wniosek strony o wszczęcie postępowania nie może odstąpić od załatwienia sprawy lecz powinien je zakończyć wydaniem decyzji merytorycznej lub niemerytorycznej. W sytuacji zaś, gdy wniosek ten jest nieprecyzyjny organ winien wezwać stronę do jego sprecyzowania w trybie art. 64 par. 2 Kpa. Stwierdzenie zawarte w art. 104 Kpa, że załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji odnosi się do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej prawnej formie. Dodać należy, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w art. 35 ust. 1 nakładają na organ administracji obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę /art. 35 ust. 2 Kpa/. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy /art. 35 ust. 3 Kpa/. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy /art. 36 Kpa/. W sytuacji, gdy organ administracji po wszczęciu postępowania dojdzie do przekonania, że wszczęta sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej winien umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 par. 1 Kpa jako bezprzedmiotowe. W każdym razie ujawnienie po wszczęciu postępowania administracyjnego okoliczności, że sprawa będąca przedmiotem zgłoszonego żądania z uwagi na swój cywilnoprawny charakter nie należy do właściwości organu administracji publicznej winno prowadzić do załatwienia jej w terminach przewidzianych przepisami Kpa przez wydanie na podstawie art. 105 par. 1 Kpa decyzji o umorzeniu postępowania. Ujawnienie się po wszczęciu postępowania administracyjnego, że zgłoszone żądanie ma cywilnoprawny charakter w żadnym razie nie usprawiedliwia bezczynności organu administracji. Skoro w niniejszej sprawie w postępowaniu administracyjnym doszło do zawarcia przez strony tego postępowania porozumienia w przedmiocie wypłaty odszkodowania za szkody wyrządzone przez budowę kolektora na gruntach stanowiących własność skarżących, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wszczęte skargą mającą za przedmiot bezczynność będącego stroną przeciwną organu administracji w tej właśnie kwestii podlegało na podstawie art. 355 par. 1 Kpa w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ umorzeniu jako bezprzedmiotowe. O kosztach postępowania przed Sądem orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.