I SA/Wr 1390/00

WyrokWSA we Wrocławiu2001-11-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata manipulacyjna dodatkowa, o której mowa w art. 276 § 2 Kodeksu celnego, może zostać wymierzona przewoźnikowi, jeśli stwierdzony niedobór towaru wynika z okoliczności, na które przewoźnik nie miał wpływu, takich jak uszkodzenie lub niezaładowanie towaru przez kontrahenta zagranicznego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu celnego, uznając, że opłata manipulacyjna dodatkowa nie powinna zostać wymierzona w sytuacji, gdy niedobór towaru wynika z przyczyn niezawinionych przez przewoźnika, na które nie miał on wpływu. Sąd podkreślił, że przepis art. 276 § 2 Kodeksu celnego dopuszcza odstąpienie od wymiaru opłaty, nawet jeśli różnica między towarem przedstawionym a ujawnionym jest wynikiem okoliczności poza kontrolą przewoźnika.
Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Celnego wymierzył przewoźnikowi Andrzejowi P. opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej stwierdzonemu niedoborowi (20 rolek taśmy uszczelniającej). Niedobór wynikł z faktu, że towar nie został załadowany przez kontrahenta zagranicznego z powodu uszkodzenia. Przewoźnik zakwestionował zasadność opłaty, twierdząc, że przepis art. 276 § 2 Kodeksu celnego nie ma zastosowania do towarów, które nie zostały wprowadzone na polski obszar celny. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Andrzeja P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 16 maja 2000 r. (...) w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej - uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W. z dnia 13 lipca 1999 r. (...); (...). Dyrektor Urzędu Celnego we W. decyzją z dnia 13 lipca 1999 r. (...) wymierzył Andrzejowi P. - Transport Samochodowy, Krajowy i Międzynarodowy - opłatę manipulacyjną, dodatkową w kwocie 6.229,52 zł, równą wartości towaru odpowiadającej różnicy między towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji celnej tj. towaru stanowiącego niedobór w stosunku do ilości towaru ujętej w dokumentach. Organ celny stwierdził przy tym, że w dniu 17 czerwca 1999 r. samochodem ciężarowym o numerze rejestracyjnym (...) firma przewozowa Transport Samochodowy, Krajowy i Międzynarodowy Andrzej P. z L. dostarczyła do Urzędu Celnego we W. towar przekazany na podstawie niemieckiej noty tranzytowej nr T2 nr 14121 z dnia 16 czerwca 1999 r. Przy przedstawianiu towaru został złożony również dokument CMR nr 939108. Z dokumentów tych wynikało, iż towar przeznaczony był dla Spółki z o.o. "S." z W. Następnie Agencja Celna "M." Spółka z o.o. - działająca na podstawie upoważnienia do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego udzielonego przez Spółkę z o.o. "S." we W. - zgodnie z rachunkiem (...) z dnia 14 czerwca 1999 r. zgłosiła do procedury celnej dopuszczenia do obrotu towar, tj. 785 opakowań tynku cementowego, 2 wiadra farby emulsyjnej na bazie silikatów oraz 20 rolek elastycznej taśmy uszczelniającej. W wyniku rewizji celnej przeprowadzonej w trakcie weryfikacji zgłoszenia celnego stwierdzono różnicę pomiędzy towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji celnej. Ujawniono, bowiem niedobór towaru w stosunku do towaru ujętego w fakturze kontrahenta zagranicznego. Funkcjonariusz celny ujawnił w samochodzie brak 20 rolek elastycznej taśmy uszczelniającej o wartości 2.950 DEM. W toku postępowania przedłożono pismo przesłane drogą taksową przez kontrahenta zagranicznego, tj. firmę S.-G. Trockenbaustoffe GmbH z Niemiec, z którego wynika, iż przedmiotowy towar nie został załadowany z przyczyn technicznych /materiał uszkodzony/. W odwołaniu przewoźnik zakwestionował zasadność wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Zarzucał też, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa. W szczególności twierdził, że organ zastosował błędną interpretację art. 276 par. 2 w zw. z art. 2 par. 1 i 2 Kodeksu celnego. Zdaniem odwołującego się przepis ten nie ma zastosowania do towarów, które nigdy nie zostały wprowadzone na polski obszar celny. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 16 maja 2000 r. (...) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W. Organ odwoławczy stwierdził, że opłata manipulacyjna dodatkowa została wymierzona zasadnie. W szczególności stwierdził, że stosownie do postanowień art. 276 par. 2 ustawy - Kodeks celny, jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej, od osoby o której mowa w art. 39 pobiera się opłatę manipulacyjną, dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy. Obowiązek przedstawienia towaru - zgodnie z art. 39 Kodeksu celnego - ciąży na osobie, która wprowadziła towar na polski obszar celny lub na osobie, które przejęła odpowiedzialność za towar po jego wprowadzeniu na polski obszar celny. Użyte w tym przepisie pojęcie "przedstawienia towarów organowi celnemu", zgodnie z art. 3 par. 1 pkt 14 Kodeksu celnego oznacza zawiadomienie organu - dokonane w wymaganej formie - o dostarczeniu towarów do urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne. W takim rozumieniu przedstawienia towarów dokonała firma Transport Samochodowy Krajowy i Międzynarodowy Andrzej P. Stosownie do postanowień art. 8 Konwencji o umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów /CMR/ - Dz.U. 1962 nr 49 poz. 238 ze zm./ po przejęciu towaru przewoźnik jest zobowiązany sprawdzić dokładność danych listu przewozowego dotyczących ilości towaru, ich cech, numerów oraz widocznego stanu towaru. Jeżeli przewoźnik nie ma takich możliwości winien umieścić swoje zastrzeżenia w liście przewozowym. W tej sprawie nie wynika natomiast, aby przewoźnik poczynił jakiekolwiek zastrzeżenia. Zgodnie z art. 276 par. 2 opłatę manipulacyjną dodatkową należy pobierać w każdym przypadku, gdy po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji celnej. Dotyczy to również sytuacji, gdy w wyniku rewizji celnej organ celny stwierdził niedobór towaru w stosunku do ilości przedstawionej w dokumentach. Pojęcie "różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej" oznacza niezgodność pomiędzy rzeczywistym stanem towaru, a stanem wynikającym z dokumentów celnych. Stwierdzenie różnic powoduje konieczność wymierzania przez organy celne opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy. Art. 276 par. 2 przewiduje możliwości odstąpienia od wymiaru tej opłaty nawet w sytuacji, gdy powstała różnica między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej jest wynikiem okoliczności, na które przewoźnik nie miał wpływu, w tym również na skutek pomyłki kontrahenta zagranicznego. W ocenie organu odwoławczego wymierzenie opłaty manipulacyjnej dodatkowej osobie, która wprowadza towar na polski obszar celny jest sankcją za niedopełnienie przez tę, osobę obowiązku celnego jakim jest posiadanie pełnej wiedzy o towarach przedstawionych organowi celnemu, a także obowiązku przedłożenia organowi celnemu dokumentów stwierdzających rodzaj, jakość i ilość przewożonego towaru.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło