II SA 2024/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ewy K. na postanowienie (...) Kuratora Oświaty z dnia 22 maja 2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oddala skargę. Zarząd Gminy W. podjął 24 października 2000 r. uchwałę w sprawie długości stażu dla nauczycieli posiadających stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, ubiegających się o przeprowadzenie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego, ustalając dla Ewy K. staż w wymiarze jednego roku i 9 miesięcy. Urząd Gminy poinformował o tym dyrektora przedszkola w W., zatrudniającego Ewę K., pismem z 2 listopada 2000 r. Ewa K. wniosła 18 grudnia 2000 r. do Kuratorium Oświaty w W. odwołanie od tego pisma, żądając skrócenia ustalonego dla niej stażu do 9 miesięcy. Odwołanie to nie zostało jednak rozpatrzone i dlatego Ewa K. pismem z 7 marca 2001 r. zwróciła się w tej sprawie do Ministerstwa Edukacji Narodowej. W wyniku licznej korespondencji prowadzonej w tej sprawie Kuratorium Oświaty w W. pismem z 22 maja 2001 r. wyjaśniło Ewie K., że ustalenie długości trwania stażu dla nauczyciela ubiegającego się o wyższy stopień awansu zawodowego należy do organu prowadzącego szkołę i jest czynnością z zakresu prawa pracy nie podlegającą przepisom kpa, dotyczącym decyzji administracyjnych. Dlatego też od ustalenia okresu stażu nie przysługuje odwołanie do Kuratorium Oświaty. Sprawa taka podlega rozpatrzeniu przez sąd pracy. Ewa K., traktując to pismo jako postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła, że skoro nadanie stopnia awansu zawodowego następuje w formie decyzji administracyjnej, a określenie długości stażu jest jednym z elementów tego postępowania, to rozstrzygnięcie o długości stażu podlega przepisom kpa i nie może być traktowane jako czynność z zakresu prawa pracy. W odpowiedzi na skargę kurator oświaty wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w tej sprawie kurator oświaty nie jest organem odwoławczym. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska kuratora oświaty. Zdaniem sądu zaskarżone pismo kuratora oświaty z 22 maja 2001 r. ma, mimo uchybień formalnych, materialne cechy postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, określonego w art. 134 Kpa. Organ ma co do zasady rację stwierdzając, że kwestionowane przez skarżącą pismo Urzędu Gminy w sprawie jej stażu zawodowego nie jest decyzją administracyjną i dlatego nie przysługuje od niego odwołanie. Nie można jednak podzielił zapatrywania organu, że określenie długości stażu przewidzianego w procedurze ubiegania się o wyższy stopień awansu zawodowego jest czynnością ze sfery stosunku pracy, a więc czynnością prawa pracy, a nie prawa administracyjnego. Trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę, że staż skarżącej określono w uchwale Zarządu Gminy z 24 października 2000 r. Kwestionowane przez nią pismo z 2 listopada zawiera jedynie informację o tym rozstrzygnięciu. Uchwała organu prowadzącego szkołę ustalająca okres stażu dla nauczyciela, który z mocy prawa uzyskał stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego i ubiega się, na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19 poz. 239 ze zm./, o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego, jest niewątpliwie aktem z zakresu administracji publicznej, podjętym w toku postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego, które jest swoistym postępowaniem administracyjnym, kończącym się decyzją o nadaniu lub odmowie nadania takiego stopnia. NSA zwrócił na to uwagę w wyroku z dnia 16 marca 2001 r., II SA 119/01 /Prawo Pracy 2001 nr 4 str. 46/. Postępowanie to składa się z kilku powiązanych z sobą etapów. Inicjuje je, w przypadku nauczyciela kontraktowego i mianowanego, wniosek nauczyciela o rozpoczęcie stażu zawodowego /art. 9d ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 ze zm. i art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie Karty Nauczyciela/. Z tego względu podejmowane na poszczególnych etapach tego postępowania akty i czynności odpowiednich organów nie powinny być traktowane jako samodzielne decyzje administracyjne; nie kończą tego postępowania, nie załatwiają sprawy o nadanie stopnia i dlatego mogą być oceniane dopiero w ramach oceny końcowego rozstrzygnięcia. Tę ochronę prawną nauczyciela w postępowaniu o nadanie stopnia uzupełniają środki pozwalające na zwalczanie bezczynności organu w postaci skargi przewidzianej w art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, dopuszczalnej także w przypadku niepodjęcia przez organ aktu lub czynności innej niż decyzja administracyjna, określonych w art. 16 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Niedopuszczalność podejmowania przez nauczyciela, w toku postępowania o nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego, akcji skierowanej przeciwko poszczególnym aktom i czynnościom tego postępowania jest rekompensowana nadzorem administracyjnym, określonym w art. 9h ust. 1 i 2 Karty Nauczyciela. Według tego przepisu nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego sprawują odpowiednio: organ sprawujący nadzór pedagogiczny i właściwy minister. Czynności te, podjęte z naruszeniem prawa, są nieważne. Nieważność czynności stwierdza organ nadzoru w formie decyzji administracyjnej. Organ nadzoru działa jednakże wyłącznie z urzędu, co oznacza, że strona postępowania o nadanie stopnia może tylko wnosić o wszczęcie postępowania nadzorczego, ale nie może się tego skutecznie domagać. Mając to wszystko na uwadze, skargę uznano za nieuzasadnioną.