II SA/Gd 1634/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2001 r. sprawy ze skargi Prokuratury Okręgowej w G. i Jadwigi M.-U. na decyzję Wojewody P. z dnia 13 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; (...). Zaskarżoną decyzją Wojewoda P. uchylił decyzję Prezydenta Miasta G. (...) z dnia 10 marca 2000 r. odmawiającą udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w związku z rozbudową domu jednorodzinnego przy ul. Z. z B. 87 w G. - W. i udzielił zgody na odstępstwo od przepisów par. 12 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62 ze zm./ polegającego na możliwości lokalizacji rozbudowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. Z. z B. 87 na granicy z nieruchomością przy ul. Z. z B. 89 w G.-W. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 10 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa pismem z dnia 24 marca 1993 r. upoważnił Prezydenta Miasta G. do wyrażenia zgody na proponowane odstępstwo od przepisów par. 12 rozporządzenia Ministra AGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - publikacja jak wyżej. Prezydent Miasta G. zgody tej odmówił. Organ II instancji wskazując na to, iż postępowanie toczy się od grudnia 1993 r. i zdecydował się na jej zakończenie decyzją ostateczną. Po przeprowadzeniu wizji lokalnej uznał, iż odstępstwo od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki praktycznie nie szkodzi nieruchomości sąsiedniej, której właścicielką jest Jadwiga M.-U. Budynki sąsiednie są przesunięte względem siebie i obiekt będący przedmiotem wyrażonej zgody nie zacienia budynku skarżącej. Ewentualne zacienienie pozostałej części działki skarżącej nie ma znaczenia w sprawie. Rozbudowana część domu na działce przy ul. Z. z B. 87 nie rzutuje na możliwość ewentualnej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej. Przed rozbudową budynki te były usytuowane od siebie w odległości 8 m między najbliżej położonymi względem siebie narożnikami a dokonana rozbudowa nie spowodowała zmiany tej odległości i jej odległość od budynku skarżącej wynosi w najkrótszym miejscu 8,2 m. Pozytywny wynik przeprowadzonych i zebranych w sprawie dowodów daje możliwość wyrażenia w oparciu o art. 10 prawa budowlanego Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. zgody na odstępstwo od warunków technicznych. Decyzję tę zaskarżyła Jadwiga M.-U. i Prokurator Okręgowy w G. Wnosząc o jej uchylenie skarżąca zarzuciła: 1/ naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 5 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. przez uznanie, iż katalog okoliczności wskazanych w cytowanych przepisach mających wpływ na ochronę interesów osób trzecich jest katalogiem zupełnym a nie przykładowym ich wskazania co miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie par. 12 rozporządzenia MAGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim odpowiada budynek /Dz.U. nr 17 poz. 62 ze. zm./ przez przyjęcie, iż okoliczności faktyczne sprawy uzasadniają udzielenie inwestorowi zgody na odstępstwo od warunków technicznych a jednocześnie, iż zostały zachowane minimalne odległości, o których mowa w par. 12 ust. 2 tego rozporządzenia, 3/ niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności, czy istnieje możliwość rozbudowy domu skarżącej w przypadku wyrażenia zgody na odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych małżonkom B. Prokurator Okręgowy zaskarżonej decyzji zarzucał pogorszenie warunków użytkowych poprzez naruszenie uzasadnionych interesów Jadwigi M.-U. polegających na pogorszeniu możliwości rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. Z. z B. 89. Zdaniem Prokuratora odstępstwo od warunków technicznych budowy domu jest wykonanie rozbudowy budynku Jadwigi M.-U. lub budowy innych budynków na jej działce. Braku interesu społecznego w wyrażeniu zgody na odstępstwo od warunków technicznych Prokurator upatruje także w tym, iż Anna i Janusz małżonkowie B. prowadzili świadomie roboty budowlane mimo ich wstrzymania postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 1993 r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wychodząc poza granice skarg, do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została pod rządami nowego prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., która przewiduje możliwość odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych na zasadach określonych w tym przepisie a w szczególności art. 9 ust. 2 stanowi że właściwy organ po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowi przepisy techniczno-budowlane udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. Nieco odmiennie kwestie te reguluje art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, który stanowi, iż odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych lub umowy dopuszczalne jest w razie konieczności wprowadzenia rozwiązań dających lepsze efekty społeczno-gospodarcze. Zgodę na takie odstępstwo wyraża organ lub jednostka określona przez ministra właściwego do wydania przepisów lub ustalenia normy. Niezależnie od różnic zawartych w tych przepisach zauważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - publikacja jak wyżej do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a nie zakończonych decyzji ostatecznie stosuje się przepisy obecnie obowiązującej ustawy a jedynie nie stosuje się tej ustawy do przepisu art. 48 i to do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy lub w stosunku, do której przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Sprawa będąca przedmiotem postępowania nie dotyczy postępowania rozbiórkowego, zatem zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 prawa budowlanego, w sprawie mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązującej ustawy. Przepis art. 9 aktualnie obowiązujący, przewiduje także wyrażenie zgody na odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jednakże po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane i to na wniosek złożony przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zgoda Ministra, jaka znajduje się w aktach sprawy adresowana jest do Prezydenta Miasta G. Franciszka J. i zapisano w niej, że nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 Kpa, a stanowi jedynie podstawę, z której właściwy organ może skorzystać przy wydaniu pozwolenia na budowę. Z takiej zgody Prezydent Miasta G. nie skorzystał stając na stanowisku, że zgody takiej wyrażać nie musi, bowiem obiekt został usytuowany zgodnie z par. 15 ust. 3 o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Nie wdając się w ocenę zasadności uchylonej decyzji organu I instancji powstaje problem upoważnienia Ministra do wyrażenia zgody na odstępstwo od wymagań warunków technicznych. Decyzja organu II instancji jest decyzją orzekającą reformatoryjnie a upoważnienie nie dotyczy Wojewody P. co zatem idzie, zdaniem Sądu w składzie orzekającym Wojewoda działał bez stosownego upoważnienia, wbrew wymogom art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane a także art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, gdzie zapisano, iż zgodę na takie odstępstwo wyraża organ lub jednostka określona przez właściwego ministra. Zgoda na odstępstwo nie może sankcjonować samowoli budowlanej, nie może też następować w każdym przypadku, a jedynie wówczas, jeżeli zachodzi konieczność wprowadzenia rozwiązań dających lepsze efekty społeczno-gospodarcze /art. 10 ust. 1 starego prawa budowlanego/ lub w przypadkach szczególnie uzasadnionych /art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane/. Te szczególnie uzasadnione przypadki dopuszczające odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych to z pewnością nie okoliczność, iż obiekt został już wybudowany i nie zacienia działki sąsiedniej. W tym stanie sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza art. 156 par. 1 ust. 2 Kpa. Powyższe stwierdzenia zwalniają Sąd od oceny zasadności zarzutów zawartych w skargach. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.