II SA/Gd 1916/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Bożeny S.-D. na postanowienie K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 25 sierpnia 1999 r. (...) w przedmiocie zobowiązania do dostarczenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku - uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 22 lipca 1999 r. (...); (...). Skarżąca Bożena S.-D. wniosła skargę na postanowienie K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 25 sierpnia 1999 r. (...), którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 22 lipca 1999 r. (...). Postanowieniem z dnia 22 lipca 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., powołując się na art. 81c ust. 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nałożył na skarżącą oraz na Irenę S., Ireneusza S. i Antoniego R. obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku przy ul. B. 14 we W. Uzasadniając wskazane postanowienie organ administracyjny stwierdził, iż w dniu 21 lipca 1999 r. dokonał kontroli budynku przy ul. B. 14 we W., który decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia 10 czerwca 1996 r. został wyłączony z użytkowania. Podczas tej kontroli, jak wskazano, stwierdzono katastrofalny stan budynku, stwarzający niebezpieczeństwo dla użytkowników ulicy. Ustalono także, że w budynku tym mieszka jeden z jego współwłaścicieli. Wskazano, iż skarżąca twierdziła, iż strop parteru i piętra, cegła oraz betonowe schody są nieuszkodzone. Wyjaśniono też, iż celem oceny stanu technicznego budynku należy opracować ekspertyzę, która pozwoli stwierdzić, czy budynek nadaje się do remontu i jakich zabezpieczeń należy dokonać celem uniknięcia katastrofy budowlanej oraz likwidacji niebezpieczeństwa dla życia i mienia użytkowników ulicy, przy której budynek ten się znajduje. W zażaleniu na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca twierdziła, iż zostało ono podjęte bez podstawy prawnej, gdyż z uwagi na nieskomplikowaną konstrukcję budynku w sprawie nie były wymagane wiadomości specjalne. Skarżąca powołała się przy tym na art. 84 par. 1 Kpa. Rozpoznając zażalenie skarżącej podjęto zaskarżone postanowienie. Uzasadniając je organ odwoławczy wskazał, że jego podstawą jest art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zaś art. 84 par. 1 Kpa nie ma w sprawie zastosowania. W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie art. 124 par. 1 Kpa przez zaniechanie wskazania podstawy prawnej nałożenia na właścicieli budynku obowiązku przedłożenia ekspertyzy określającej stan obiektu budowlanego oraz art. 84 par. 1 Kpa przez jego pominięcie. Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżąca kwestionuje istnienie podstawy prawnej nałożenia na nią obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego domu. Twierdziła w szczególności, że umieszczona w powołanym przez organ administracyjny Dzienniku Ustaw ustawa Prawo budowlane nie zawiera przepisów art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 oraz art. 81c ust. 2 i 4. Skarżąca zaznaczyła przy tym, iż jej zdaniem zwrot "z późniejszymi zmianami" dodany przy wskazaniu Dziennika Ustaw, w którym opublikowano akt normatywny, nie wyczerpuje obowiązku powołania podstawy prawnej. Uzasadniając natomiast naruszenie art. 84 par. 1 Kpa skarżąca wywodziła, iż ma on zastosowanie w niniejszej sprawie. Stosując zaś ten przepis nie byłoby podstaw do powołania dowodu z opinii biegłego, gdyż nieskomplikowana konstrukcja domu, którego stan miał być oceniany, powoduje, iż do oceny jego stanu technicznego nie są wymagane wiadomości specjalne. W odpowiedzi na skargę wniesiono, o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych, jest zasadna. Przepis art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ został dodany ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa /Dz.U. nr 106 poz. 668/, która w tej części weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. W związku z tym przepis ten obowiązywał w chwili podejmowania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Podnoszone przez skarżącą zarzuty niewłaściwego wskazania aktu promulgacyjnego nie są zasadne. Zgodnie z przyjętą praktyką organy administracyjne wskazały Dziennik Ustaw, w którym opublikowano pierwotny tekst ustawy Prawo budowlane, zaznaczając, iż później dokonano zmian tej ustawy. Takie wskazanie podstawy prawnej jest wystarczające. Jest ono przy tym stosowane powszechnie przez sądy w tym Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny, aczkolwiek godzi się zauważyć, iż w praktyce Trybunału Konstytucyjnego powołanie podstawy prawnej polega na wskazaniu wszystkich Dzienników Ustaw, w których pomieszczono kolejne zmiany tekstu pierwotnego. Zarzut naruszenia art. 84 par. 1 Kpa jest niezasadny, gdyż art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego zawiera unormowanie szczególne w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mimo niezasadności zarzutów podniesionych w skardze, zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż podejmując zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszono art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego. W art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego postanowiono, że w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Z przepisu tego wynika, iż w postanowieniu o nałożeniu obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz należy dokładnie określić sprawę, będącą ich przedmiotem. Zlecenie wykonania dodatkowych ocen lub ekspertyz przez organ administracyjny na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia uzależnione jest, bowiem od ustalenia, że przedstawione, niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem. Dokonanie takiego ustalenia wymaga zaś znajomości sprawy będącej przedmiotem oceny lub ekspertyzy, co jest możliwe jedynie wówczas, gdy sprawa ta w postanowieniu nakładającym obowiązek dostarczenia oceny lub ekspertyzy, została dokładnie określona. Mając powyższe uwagi na względzie wskazać należy, iż w postanowieniu organu pierwszej instancji nie wskazano, jaką sprawę ekspertyza stanu technicznego budynku ma wyjaśniać. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż być może chodzi o wyjaśnienie, czy budynek nadaje się do remontu, czy też należy go rozebrać. Winno to jednak być jednoznacznie określone w rozstrzygnięciu postanowienia, tak aby uniknąć ewentualnych sporów, czy przedłożona ocena lub ekspertyza dostatecznie wyjaśnia sprawę, będącą ich przedmiotem. W uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji jako przyczynę sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku wskazano ponadto konieczność wyjaśnienia potrzebnych zabezpieczeń w celu uniknięcia katastrofy budowlanej oraz zagrożenia życia i mienia przechodniów. Tego rodzaju okoliczności nie mogą być przedmiotem ekspertyzy, o której mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia uzasadnia niezwłoczne podjęcie działań przez organ administracyjny /art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego/. Konieczność niezwłocznego podjęcia działań wyklucza zaś oczekiwanie na sporządzenie ekspertyzy w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż podejmując zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszono art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji skarga, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ podlega uwzględnieniu. Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów oraz nadto na mocy art. 29 i art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzeczono także o kosztach postępowania.