I SA/Po 1597

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2002-01-31

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kurator banku w upadłości ma legitymację procesową do reprezentowania banku w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych, czy też legitymacja ta przysługuje wyłącznie syndykowi?
Ratio decidendi
Kurator banku w upadłości nie posiada legitymacji procesowej do reprezentowania banku w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych. Zgodnie z przepisami prawa upadłościowego i prawa bankowego, wyłączną legitymację procesową w sprawach dotyczących mienia wchodzącego w skład masy upadłości posiada syndyk.
Stan faktyczny
Kurator Banku Komercyjnego "P." S.A. w upadłości złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnika, w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1995-1997, w której stroną był syndyk. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie wniosku, wskazując na wyłączną legitymację procesową syndyka. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek kuratora.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek kuratora Banku Komercyjnego "P." S.A. w upadłości o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 354 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ wniosek kuratora spółki akcyjnej Banku Komercyjnego "P." w upadłości o dopuszczenie do postępowania w charakterze uczestnika w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1995-1997. Kurator Banku Komercyjnego "P." S.A. w upadłości w P. Jerzy P. pismem z dnia 3.10.2001 r. wniósł o dopuszczenie go w charakterze uczestnika postępowania w sprawie skargi syndyka Banku Komercyjnego "P." S.A. w S. o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w P. o wymiarze podatku dochodowego, I SA/Po 1597-1599/00. Swój wniosek uzasadnia tym, iż w toczącym się postępowaniu przed NSA dotyczącym wymiaru podatku dochodowego udział kuratora reprezentującego interesy upadłego jest i niewątpliwie konieczny i celowy. Izba Skarbowa w Poznaniu ustosunkowując się do powyższego wniosku kuratora Banku Komercyjnego "P." w upadłości wniosła o oddalenie powyższego wniosku. Powołując się na art. 60 prawa upadłościowego wskazała na wyłączność legitymacji procesowej syndyka we wszystkich rodzajach postępowań. Sąd ustanawiając kuratora postanowieniem z dnia 20.03.1995 r. w osobie Jerzego P. wskazał w uzasadnieniu, że skoro Z chwilą ogłoszenia upadłości wszelkie organy upadłego banku ulegają zawieszeniu i w konsekwencji brak jest organu powołanego do działania w imieniu upadłego w przypadkach, w których przepisy prawa upadłościowego przewidują wprost udział upadłego /np. art. 124, art. 144/, to ustanowienie kuratora jest konieczne. Dlatego - zdaniem izby - kurator ma uprawnienie do występowania w imieniu upadłego tylko w tych przypadkach, kiedy w postępowaniu upadłościowym zgodnie z przepisami prawa konieczne jest wypowiedzenie się upadłego, bądź ewentualnie może być stroną postępowania w sprawach, których wynik nie dotyczyłby masy majątku. Stroną postępowania administracyjnego jest wyłącznie syndyk, ponieważ postępowanie dotyczy mienia wchodzącego w skład masy upadłości. Kurator mógłby być jedynie stroną postępowania w tych sprawach, w których wynik nie dotyczyłby majątku masy. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić wniosku kuratora Banku Komercyjnego "P." S.A. w upadłości w osobie Jerzego P. o dopuszczenie go do udziału w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie wymiaru podatku dochodowego temu bankowi, ze skargi syndyka, jako uczestnika postępowania z uwagi na brak podstaw prawnych ku temu. Zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 60 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./ - postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciw niemu. Także w orzecznictwie Sądu Najwyższego /por. np. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 1999 r., II CKN 358/99 - OSNC 1999 nr 12 poz. 219/ wskazuje się na to, iż to wyznaczony przez sąd na mocy art. 14 par. 1 pkt 3 Prawa upadłościowego obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, reprezentuje masę upadłości na zewnątrz i likwidację majątku masy. Syndyk obejmuje w zarząd cały majątek upadłego, a upadły z mocy prawa traci nad nim zarząd oraz prawo korzystania i rozporządzania nim /art. 90 par. 1 Prawa upadłościowego i może być pozywać i być pozywanym. Również w doktrynie prawa /por. np. W. Broniewicz, Stanowisko syndyka upadłości w procesach z jego udziałem. Państwo i Prawo 1993 nr 2 str. 41 czy D. Pawłyszcze, Postępowanie cywilne i administracyjne z udziałem syndyka oraz egzekucja z masy upadłości. Przegląd Prawa Handlowego 1994 nr 7-8 czy T. Radkiewicz, Glosa do postanowienia SN z dnia 24 czerwca 1999 r., II CKN 358/99 - Palestra 2000 nr 7-8 str. 260/ podkreśla się wyłączność legitymacji procesowej syndyka w sprawach dotyczących mienia wchodzącego w skład masy upadłości i to nie tylko w odniesieniu do procesów wszczynanych przez syndyka albo przeciwko niemu, lecz także w odniesieniu do procesów wszczętych przed ustanowieniem syndyka przez upadłego albo przeciwko niemu. Zgodnie też z brzmieniem art. 160 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe /Dz.U. nr 140 poz. 939 ze zm./ ustanowiony przez sąd kurator uprawniony jest tylko i wyłącznie do reprezentowania upadłego banku w postępowaniu upadłościowym. Prawo bankowe nie przewiduje natomiast, by kurator upadłego banku mógł ten bank reprezentować w postępowaniu podatkowym przed Naczelnym Sądem Administracyjnymi. Z tych zatem powodów, na podstawie art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 354 Kpc orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.10.2026. · Źródło