II SA/Ka 957/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rzymsko-Katolickiej Parafii w M.-W. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych - oddala skargę. Decyzją z dnia 1 lipca 1996 r. (...) Wójt Gminy M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Zdzisławowi J. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr 666 położonej w M.-W. 60. Pismem z dnia 7 lutego 2000 r. Zdzisław J. zawiadomił Starostę Powiatu Cz. o zakończeniu budowy. Wcześniej, gdyż w dniu 12 stycznia 2000 r., Proboszcz Parafii Rzymsko-Katolickiej w M.-W. wniósł do Starosty podanie "o niedokonywanie odbioru budynku" z uwagi na toczące się postępowanie wyjaśniające w Prokuraturze Okręgowej w Cz. Na skutek tej sygnalizacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Cz. wszczął postępowanie w przedmiocie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, a decyzją z dnia 22 lutego 2000 r. (...) z powołaniem się na przepisy art. 104 i art. 105 par. 1 Kpa umorzył to postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeprowadzone w dniu 17 lutego 2000 r. oględziny wskazują na to, że inwestor wykonał budynek zgodnie z warunkami i ustaleniami pozwolenia na budowę. Stwierdził jednocześnie, iż w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku zostanie podjęte odrębne postępowanie. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Parafia Rzymsko-Katolicka w M.-W., właściciel sąsiedniej działki, domagając się jej uchylenia. Odwołująca podniosła, że wbrew ustaleniom organu inwestor dopuścił się odstępstwa od ustaleń i warunków pozwolenia /budynek od strony frontowej i ogrodu nie jest zgodny z projektem/, a ponadto, że budynek użytkowany jest niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż prowadzona jest w nim działalność w zakresie produkcji obuwia. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania nie uwzględnił i decyzją z dnia 7 kwietnia 2000 r. (...) na zasadzie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił pogląd odwołującej się Parafii, że inwestor w trakcie wykonywania robót przy budowie budynku dokonał zmian w zakresie lokalizacji schodów oraz otworów okiennych, drzwiowych i bramowych. Jednakże zmiany te zostały naniesione w zatwierdzonym projekcie i uzyskały akceptację ze strony projektanta inż. L.-D. Zmiany te nie naruszają warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również interesu osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dokonane zmiany nie dotyczą tego fragmentu budynku, który jest usytuowany od strony nieruchomości odwołującej /długości i wysokości ściany budynku/. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że wyniki oględzin nie pozwalają uznać, by budynek gospodarczy użytkowany był jako warsztat szewski. Istniały, zatem podstawy do umorzenia postępowania w przedmiocie odstępstwa od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Parafia Rzymsko-Katolicka w M.-W., reprezentowana przez Proboszcza tej Parafii, w oparciu o zarzut naruszenia przepisów postępowania /art. 77 par. 1, art. 86 Kpa/ wniosła o uchylenie decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Skarżąca ponowiła zarzut zawarty w odwołaniu, iż Zdzisław J. użytkuje sporny budynek niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż jako warsztat szewski, w którym prowadzona jest działalność w zakresie produkcji obuwia. Odnośnie sposobu użytkowania tego budynku organ administracyjny nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego. Przesłuchanie świadków i stron tego postępowania pozwoliłoby na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji i domagał się oddalenia skargi. Dodatkowo wskazał, że obecnie toczy się oddzielne postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania innego budynku, usytuowanego na działce Zdzisława J., przeznaczonego na warsztat szewski. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie prowadzone było w przedmiocie odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, udzielonego Zdzisławowi J. w decyzji z dnia 1 lipca 1996 r. którą jednocześnie zatwierdzony został projekt budowlany. W postępowaniu tym nie bada się, czy decyzja o pozwoleniu była zgodna z przepisami obowiązującymi w chwili jej wydania, gdyż zagadnienie to zostało już rozstrzygnięte w sposób ostateczny na etapie procesu inwestycyjnego zakończonego udzieleniem pozwolenia budowlanego. W postępowaniu w tym przedmiocie chodzi wyłącznie o ustalenie, czy inwestor wykonał roboty budowlane zgodnie z warunkami i ustaleniami decyzji o pozwoleniu, a w razie stwierdzenia odstępstwa - o ustalenie, czy jest to odstępstwo "istotne" w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./. O tym, czy inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa decyduje szereg czynników, zasadniczo naruszenie przepisów, w tym techniczno-budowlanych i w konsekwencji doprowadzenie do stanu, będącego przeszkodą w udzieleniu pozwolenia na budowę /por. wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 1985 r. SA/Wr 93/85, z dnia 5 lipca 1999 r. II SA/Ka 1595/97, z dnia 8 lutego 2000 r. II SA/Ka 873/98/. Bezspornym jest w sprawie, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji, że inwestor zrealizował budowę obiektu częściowo niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i zatwierdzonym tą decyzją projektem budowlanym. Ustalono, bowiem w sposób niewadliwy, że szerokość budynku zwiększona została o 60 cm, zmianie uległa konstrukcja i usytuowanie schodów na piętro budynku, a ponadto zmieniono usytuowanie otworów okiennych i drzwiowych. Wszystkie te zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu zostały odnotowane w Dzienniku budowy, uzyskały także akceptację ze strony projektanta, czego dowodem jest projekt dołączony przez inwestora do zawiadomienia organu administracji architektoniczno-budowlanej o zakończeniu budowy. W sposób przekonywujący wykazał organ, którego działania zaskarżono, iż te odstępstwa po pierwsze - nie naruszają przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./, przede wszystkim w zakresie usytuowania budynku na działce /par. 10 i nast. rozporządzenia/ i po drugie - nie zwiększają uciążliwości w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, generalnie nie naruszają interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Innymi słowy, sytuacja wynikła z dokonania zmian nie stanowiłaby przeszkody w udzieleniu pozwolenia na budowę tego budynku. Trafnie zwrócił uwagę organ, że w ścianie budynku od strony nieruchomości skarżącej nie dokonano żadnego odstępstwa /długość i wysokość budynku nie uległa zmianie, w ścianie tego budynku nie wykonano żadnych otworów okiennych i drzwiowych/. Z kolei zmiany polegające na zwiększeniu szerokości budynku z 8 m do 8,60 m odnoszą się do fragmentu budynku od strony działki inwestora. Nieznaczne zwiększenie gabarytu budynku skoro nie doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych odnoszących się do sytuowania budynku /wymagane tymi przepisami odległości zostały zachowane/ nie stanowi istotnego odstępstwa. Nie jest także takim odstępstwem zmiana usytuowania otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku od strony działki inwestora oraz ulicy skoro w obu tych ścianach projekt budowlany przewidywał otwory okienne i drzwiowe. Zdaniem Sądu stwierdzenie tego rodzaju nieistotnych odstępstw nie rodziło konieczności decyzyjnego nakazywania inwestorowi dokonania zmian i przeróbek celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami, gdyż dokonane przez inwestora zmiany w rzeczy samej odpowiadają tym przepisom. W konsekwencji stanowiło to podstawę do umorzenia wszczętego postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Chybiony jest pogląd skarżącej, iżby w ramach postępowania w przedmiocie odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było dociekać, czy inwestor dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zgodzić się przyjdzie z argumentacją organu, że w ramach tego postępowania istotnym jest ustalenie, czy budynek został wykonany zgodnie z pozwoleniem umożliwiającym jego użytkowanie, jakie zostało określone w pozwoleniu. Wykazane zaś zostało, iż nieistotne odstępstwa nie wpływają na określony w decyzji o pozwoleniu na budowę sposób użytkowania tego budynku jako gospodarczy. W myśl zaś art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Trafnie, więc uznał organ, którego działania zaskarżono, że o ile inwestor zmieni sposób użytkowania tego budynku bez pozwolenia dopuści się tym samym samowoli budowlanej, co stanowić będzie podstawę do wszczęcia oddzielnego postępowania celem zlikwidowania skutku takiej samowoli. Wbrew, więc zarzutowi skarżącej zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego odnośnie tej kwestii w granicach rozpoznawanej sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.