II SA/Kr 2439/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców - Okręgowy Zarząd w K. na postanowienie Wojewody M. z dnia 20 lipca 2001 r., (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie; (...). Wojewoda M., postanowieniem z dnia 20 lipca 2001 r. (...) na podstawie art. 134 Kpa, stwierdził, że Polski Związek Działkowców - Zarząd Okręgu w K. uchybił terminowi przewidzianemu art. 129 par. 2 Kpa do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 24 maja 2001 r. (...) orzekającej o zwrocie na rzecz Sylwestra G. działek nr 3/6 o pow. 0,0074 ha, nr 27/2 o pow. 0,1984 ha i nr 27/7 o pow. 0,0116 ha położonych w obrębie 56 m. K. jedn. ewid. N.-H. za zwrotem zwaloryzowanego odszkodowania. Jako podstawę rozstrzygnięcia objętego postanowieniem wskazano następujące ustalenia faktyczne: Decyzja organu I instancji Prezydenta Miasta K. z dnia 24 maja 2001 r. (...) doręczona została Polskiemu Związkowi Działkowców Oddział w K., w tym samym dniu, 24 maja 2001 r. za zwrotnym poświadczeniem odbioru, znajdującym się na karcie 320 akt postępowania, a odwołanie od tej decyzji złożone zostało dnia 11 czerwca 2001 r. - według daty wpływu na odwołaniu, a zatem z uchybieniem ustawowego terminu 14 dni przewidzianego art. 129 par. 2 Kpa, który upłynął zgodnie z art. 57 par. 1 Kpa w dniu 7 czerwca 2001 r. Skargę na powyższe postanowienie, omyłkowo oznaczone datą jako wydane 2 lipca a nie 20 lipca 2001 r. złożył Polski Związek Działkowców - Okręgowy Zarząd w K. z wnioskiem o jego uchylenie. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisu art. 57 par. 5 w zw. z art. 129 par. 2 Kpa przez błędne przyjęcie, że odwołanie wniesione zostało w dniu 11 czerwca 2001 r., twierdząc, że nadanie odwołania nastąpiło listem poleconym w dniu 8 czerwca 2001 r. oraz powołując na dowód adnotację w książce nadawczej przesyłek poleconych prowadzonej przez skarżącego i oryginał koperty, w której nadano odwołanie. Skarga kwestionuje takie prawidłowość ustalenia, że decyzja organu I instancji z dnia 24 maja 2001 r. została doręczona skarżącemu w tym samym dniu, stojąc na stanowisku, że "jest niemożliwe by decyzja (...) w tym samym dniu została za pośrednictwem Urzędu Pocztowego doręczona, gdyż od jej sporządzenia do doręczenia za pośrednictwem poczty musiał upłynąć pewien okres czasu ". Zdaniem skargi "jeśli w aktach sprawy faktycznie znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru decyzji z dnia 24.05.2001 r., to jest to oczywista omyłka" a decyzja ta najwcześniej mogła zostać doręczona skarżącemu 25.05.2001 r. Powołał się skarżący na zarejestrowanie wpływu decyzji Prezydenta Miasta z dnia 24 maja 2001 r. w dzienniku Polskiego Związku Działkowców w dniu 25 maja 2001 r. pod pozycja 693. Wskazano także, że na doręczonej decyzji odciśnięto pieczęć PZD Okręgowego Zarządu w K., również z datą 25 maja 2001 r. Wojewoda M. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że odwołanie złożono z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy uznał zarzut błędnego ustalenia daty złożenia odwołania na dzień 11 czerwca 2001 r., a nie na dzień 8 czerwca 2001 r. W tym zakresie wyjaśniono, że organ I instancji przedstawił akta z samym odwołaniem, bez koperty, w której zostało nadane, a uczynił to dopiero po doręczeniu zaskarżonego postanowienia, przekazując przy piśmie z dnia 1.08.2001 r. kopertę nadanej dnia 8 czerwca 2001 r. przesyłki poleconej zawierającej odwołanie. Wskazując na złożony na karcie 320 akt dowód doręczenia decyzji w dniu 24 maja 2001 r. podtrzymano ustalenie co do daty doręczenia przesyłki i wynikającego z tego faktu upływu terminu do złożenia odwołania w dniu 7 czerwca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył: Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, przedmiotem kognicji Sądu w niniejszej sprawie jest kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, stwierdzającego w oparciu o przepis 134 Kpa uchybienie przez Polski Związek Działkowców - Okręgowy Zarząd w K. terminu do złożenia odwołania. Na tle zarzutów skargi, oraz złożonej w aktach sprawy administracyjnej (...) oryginalnej koperty z nadanej w dniu 8 czerwca 2001 r. na adres Prezydenta Miasta K. listem poleconym przez skarżącego przesyłki, zarzut skargi błędnego ustalenia daty wniesienia skargi, z naruszeniem przepisu art. 57 par. 5 Kpa jest oczywisty i nie kwestionowany w odpowiedzi Wojewody na skargę. Jednakże nawet przy przyjęciu tej daty za datę wniesienia odwołania /art. 129 par. 1 w zw. z art. 57 par. 5 Kpa/, odwołanie wniesione w dniu 8 czerwca 2001 r. /piątek/, byłoby złożone po upływie określonego przepisem art. 129 par. 2 Kpa terminu 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, gdyby datą doręczenia decyzji był dzień 24 maja 2001 r. Zgodnie bowiem z przepisem art. 57 par. 1 Kpa termin do wniesienia odwołania upływałby z końcem dnia 7 czerwca 2001 r. Stosownie do przepisu art. 39 Kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne uprawnione osoby lub organy. Wybór sposobu doręczenia należy zatem do organu administracji. Zgodnie z art. 45 Kpa jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis natomiast art. 46 par. 1 Kpa przewiduje, że odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Wedle par. 2 tego artykułu jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo i przyczynę braku podpisu. Z przepisów powyższych wynika, że datą doręczenia pisma adresatowi, jest data wskazana przez odbierającego pismo na pokwitowaniu i potwierdzona podpisem odbierającego lub data stwierdzona przez doręczającego pismo jeśli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić. Pisemne potwierdzenie odbioru przez adresata ma charakter pokwitowania, potwierdzenie doręczenia następuje zaś przez doręczającego w sytuacji określonej art. 46 par. 2 i art. 47 par. 1 Kpa. /Por. Grzegorz Łaszczyca, Andrzej Matan - doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym - Zakamycze 1998, str. 198/. Na karcie 320 akt sprawy znajduje się druk potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 24.05.2001 r. (...) nadanej przesyłką poleconą (...) na adres Polskiego Związku Działkowców ZO (...). Na odwrotnej stronie druku znajduje się potwierdzenie odbioru przesyłki opatrzone pieczątką Związku Działkowców z datownikiem 2001.05.24, oraz podpisem zawierającym imię, nazwisko i funkcję /sekretarz/ osoby uprawnionej do przyjęcia przesyłki. Nadto na pieczątce związku naniesiona jest parafa. Na tej samej stronie znajduje się także pieczątka zawierająca nazwisko listonosza i jego podpis. Powyższy dokument spełnia przewidziane przepisami art. 39, art. 45 i art. 46 par. 1 Kpa wymogi potwierdzenia odbioru pisma. Nie ma jednak to pokwitowanie odbioru przesyłki charakteru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 par. 1 Kpa, gdyż nie jest dokumentem sporządzonym przez organ państwowy. Nie stosuje się do pokwitowania odbioru także i odpowiednio przepisów art. 76 par. 1 Kpa, gdyż zgodnie z przepisem art. 76 par. 2 Kpa, dopuszczalne jest to jedynie względem sporządzonych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty dokumentów urzędowych w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 Kpa. Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska" /Dz.U. nr 106 poz. 675 ze zm./, państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej "Poczta Polska" jest przedsiębiorstwem powołanym do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług pocztowych, w tym do zapewnienia ciągłości usług o charakterze powszechnym w obrocie krajowym (...) w celu bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania potrzeb ludności, organów państwowych, samorządu terytorialnego oraz gospodarki narodowej. Żaden przepis ustawy nie przydaje usługom Poczty Polskiej związanym z wykonywaniem służby pocztowej w zakresie obsługi administracji państwowej i samorządu terytorialnego /art. 9 pkt 4/, charakteru zaświadczeń w rozumieniu art. art. 76 par. 2 in fine Kpa. Natomiast przepis art. 45 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności /t.j. Dz.U. 1995 nr 117 poz. 564 ze zm./ wprost przydaje potwierdzeniu nadania przesyłki pocztowej moc dokumentu urzędowego. W świetle jednak par. 2 pkt 15, wydanego na podstawie tej samej ustawy rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym /Dz.U. nr 40 poz. 173/, potwierdzeniem nadania jest dokument wydany przez podmiot wykonujący usługę nadawcy, pełnomocnikowi lub osobie upoważnionej jako dowód przyjęcia przesyłki lub przekazu pocztowego. Jest to dokument odrębny od pokwitowania odbioru, którym w rozumieniu par. 2 pkt 16 tego rozporządzenia jest pisemne potwierdzenie przez odbiorcę wykonania przez podmiot zleconej mu usługi pocztowej o charakterze powszechnym. Należy zatem przyjąć, że pokwitowanie odbioru przesyłki od organu administracji publicznej doręczanej przez pocztę ma charakter dokumentu prywatnego, którego mocy dowodowej przepisy Kpa nie uregulowały. Stwierdzony takim dokumentem fakt co do daty i osoby odbierającej przesyłkę ma charakter domniemania i podlega ocenie dokonywanej przez organ orzekający, wedle zasad oceny dowodów określonych przepisem art. 80 Kpa. Stanowi on, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia nie jest Sąd związany granicami skargi /art. 51 ustawy o NSA/, a więc także podstawami, na których je oparto. Z tego punktu widzenia skarga jest uzasadniona. Poprzestając na ustaleniu daty doręczenia decyzji już w dniu jej wydania, w oparciu o naniesioną na zwrotne poświadczenie odbioru datę i podpis osoby potwierdzającej przesyłkę, przeoczył organ odwoławczy, że na pierwszej stronie poświadczenia odbioru znajduje się odcisk urzędu pocztowego "K. 28 - AG", z wybitą datą 25.05.01. Znajdujące się na kartach 312-318 zwrotne poświadczenia odbioru tej samej decyzji przez inne strony, też opatrzone są stosownymi stemplami poczty, a umieszczone na stemplach daty, są zgodne /a nie późniejsze, lub wcześniejsze/, względem dat wpisanych przez osoby potwierdzające odbiór decyzji. Powyższe okoliczności powodują, że przyjęte przez organ odwoławczy ustalenia, iż decyzja organu I instancji doręczona została w dniu 24 maja 2001 r., dokonane zostało z przekroczeniem zastrzeżonej temu organowi, przepisem art. 80 Kpa oceny dowodów opartej na całokształcie materiału dowodowego. Dokonana ocena, ani nie odnosi się do wskazanych prawidłowości wynikających ze sposobu potwierdzenia przez pocztę przyjęcia zwrotnego poświadczenia odbioru tej samej decyzji innym uczestnikom, ani też nie wykorzystuje możliwości uzyskania od poczty danych co do potwierdzenia daty doręczenia przesyłki poleconej. Powyższe uchybienia procesowe mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj. na ustalenie pewnej daty doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji i ocenę czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 134 Kpa. Z tych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zaskarżone postanowienie należało uchylić. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów oparte jest na przepisie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.