II SA/Łd 1462/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2002-02-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata tytułu prawnego do nieruchomości przez osobę zameldowaną na pobyt stały, w połączeniu z faktycznym opuszczeniem lokalu i brakiem przebywania w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, stanowi podstawę do wymeldowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Utrata tytułu prawnego do lokalu, potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego, w połączeniu z faktycznym opuszczeniem tego lokalu i brakiem przebywania w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, stanowi kumulatywne spełnienie przesłanek do wymeldowania administracyjnego zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ administracyjny jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego w zakresie tytułu prawnego do nieruchomości.
Stan faktyczny
Wiesława R. zaskarżyła decyzję Wojewody W. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Cz. o wymeldowaniu jej z pobytu stałego. Skarżąca zarzucała, że opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego wbrew stanowi faktycznemu, gdyż nadal zamieszkuje w nieruchomości, mimo okresowych pobytów u rodziców, w szpitalu oraz za granicą. Podnosiła również kwestie wadliwości licytacji nieruchomości, która stała się podstawą do utraty przez nią tytułu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wiesławy R. na decyzję Wojewody W. z dnia 8 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 czerwca 1998 r. (...) Wojewoda W. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Cz. (...) z dnia 24 kwietnia 1998 r. orzekającą o wymeldowaniu Wiesławy R. z pobytu stałego z nieruchomości (...) w S. gmina Cz. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/. Wniosek o wymeldowanie Wiesławy R. z pobytu stałego w miejscowości S. (...) gmina Cz. złożyła w dniu 6 kwietnia 1998 r. Krystyna M., właścicielka nieruchomości. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wójt Gminy Cz. w dniu 24 kwietnia 1998 r. wydał decyzję orzekającą o wymeldowaniu Wiesławy R. z pobytu stałego z miejscowości S. (...) gmina Cz. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/. W odwołaniu od tej decyzji Wiesława R. zarzucała, że ustalenie, iż opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego jest sprzeczne ze stanem faktycznym, gdyż nadal zamieszkuje ona w S., gdzie znajdują się jej rzeczy. Niekiedy jedynie przebywa u rodziców, a ponadto kilkakrotnie przebywała w szpitalu oraz za granicą w sprawie syna. Po rozpatrzeniu tego odwołania organ II instancji w dniu 8 czerwca 1998 r. wydał decyzję będącą przedmiotem zaskarżenia. W jej uzasadnieniu podał, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy, który stanowi, że organ administracji państwowej wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu /art. 9 ust. 2 ustawy/ i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że nieruchomość położona w S. (...), gmina Cz. stanowi własność Krystyny M., a Wiesława R. nie była współwłaścicielką tej nieruchomości, a więc nie posiadała do niej samoistnych uprawnień. Powyższe zostało ustalone w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia 13 stycznia 1998 r. (...). Ponadto zeznania świadków przesłuchanych w postępowaniu, jak i zeznania skarżącej dawały podstawy do ustalenia, że Wiesława R. nie zamieszkuje w spornej nieruchomości od czerwca 1997 r. Organ odwoławczy wskazał także, że postanowienie Sądu Rejonowego przysądzające nieruchomość położoną w S., gmina Cz. /KW NR 6179/ na własność nabywcy - Krystyny M. stało się prawomocne 5 lutego 1998 r. W tym stanie rzeczy, skoro Wiesława R. nie posiada uprawnień do nieruchomości położonej w S. (...) i w niej nie zamieszkuje, wymeldowanie jej było zgodne z przepisami art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wiesława R. wnosiła o uchylenie decyzji organu I i II instancji. Podała, że przedmiotową nieruchomość jej mąż Janusz R. otrzymał aktem notarialnym od swoich rodziców 8 października 1985 r. W latach 1987-88 z majątku wspólnego małżonków dobudowane zostały trzy pomieszczenia mieszkalne, co nie znalazło jednak odzwierciedlenia w Księdze Wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Wyjaśniła, że jej mąż w celu uniknięcia odpowiedzialności karno-skarbowej wyjechał w lipcu 1994 r. do Hiszpanii i tam przebywa z synami. W ocenie skarżącej posiada ona prawa do pomieszczeń dobudowanych w czasie małżeństwa do istniejącego wcześniej budynku i dlatego zgłosiła swoje roszczenia komornikowi. W jej ocenie licytacja nieruchomości przeprowadzona została niezgodnie z przepisami, sprzedano zabudowania, które nie były zapisane w Księdze Wieczystej KW nr 6179, a ponadto nie wydano żadnego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych przez nią roszczeń. Wskazała, że złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu jej zażalenia jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną, ale nie otrzymała żadnego rozstrzygnięcia. Wyjaśniła także, że we wrześniu 1997 r. musiała wyjechać nagle do syna, który ciężko zachorował i jej pobyt tam trwał do listopada. W okresie od 9 stycznia 1998 r. do 1 lutego 1998 r. przebywała na leczeniu w Szpitalu Uzdrowiskowym. Twierdziła też, że nadal zamieszkuje w S. (...) w dobudowanej części i tam znajdują się jej meble, urządzenia AGD i odzież. Fakt, że niekiedy przebywa u rodziców lub rodzeństwa nie oznacza, że nie zamieszkuje w S. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Wiesława R. popierała wniesioną skargę i wyjaśniła, że obecnie nie zamieszkuje już w spornym lokalu, gdyż około 2 lata temu Kazimierz D., który użytkuje nieruchomość i budynki, włamał się do lokalu, który zajmowała, wyniósł jej meble i rzeczy do stodoły i do starego budynku i zajął te pomieszczenia. Nie występowała do sądu powszechnego z pozwem o przywrócenie posiadania, a sprawa tocząca się w prokuraturze została umorzona, wobec tego, że nie przysługuje jej prawo własności do nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wnosił o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że zeznania świadków, którzy zeznali, że Wiesława R. nie mieszka w spornej posesji od czerwca 1997 r. nie są sprzeczne z zeznaniami samej skarżącej, która zarówno przed organem I jak i II instancji oświadczała, że faktycznie przebywa u swoich rodziców w L., ale od czasu do czasu przyjeżdża do S. Jest w tym lokalu 3 razy w tygodniu, a opiekuje się rodzicami w L. Ona także wymaga opieki i nie może mieszkać sama. Organ powołał się także na art. 6 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego tam przebywania oraz orzecznictwo sądu administracyjnego, które przyjmuje, że miejscem pobytu stałego określonej osoby jest miejscowość /lokal/, w którym znajduje się centrum życiowe osoby związane najczęściej z pracą i rodziną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960/ w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma pierwsza część cytowanego przepisu, z której można wywieść, że do wymeldowania w trybie administracyjnym, zgodnie z ustawą, niezbędne jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: - utrata prawa do przebywania w lokalu, - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, - faktyczne opuszczenie lokalu /pat. wyrok NSA z dnia 11 października 2000 r. V SA 522/00 - Palestra 2001 nr 1-2 poz. 230/. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało spełnienie wszystkich przesłanek wskazanego wyżej przepisu. Niewątpliwie uprawnienie skarżącej do przebywania na terenie zabudowanej nieruchomości (...) w S. było związane z faktem pozostawania w związku małżeńskim z właścicielem nieruchomości. Z datą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 13 stycznia 1998 r. (...) przysądzającego własność nieruchomości nabywcy - Krystynie M., skarżąca utraciła tytuł prawny do zamieszkiwania w znajdującym się tam lokalu. Zarzuty skarżącej dotyczące wadliwości przeprowadzonej licytacji, czy też nie rozpoznania przez Sąd powszechny jej zażalenia, nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż organ administracyjny w chwili wydawania decyzji o jej wymeldowaniu, dysponował orzeczeniem Sądu ze stwierdzeniem jego prawomocności i był tym orzeczeniem związany. Wbrew zarzutom skarżącej organ administracyjny należycie, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, wyjaśnił także czy i od kiedy nie przebywała ona w przedmiotowym lokalu. Dokonana ocena zebranego w sprawie materiału, w szczególności ocena zeznań świadków Jerzego K., Kazimierza D. i zeznań skarżącej jest logiczna, nie nosi cech dowolności, jest przekonująca i odpowiada wymogom art. 107 par. 3 Kpa. Okoliczność podnoszona w kolejnych odwołaniach, że na terenie nieruchomości skarżąca pozostawiła swoje meble i inne rzeczy nie stanowiła wystarczającej podstawy do przyjęcia, że w tym miejscu /lokalu/ skarżąca przebywała. Posiadanie w danym lokalu mebli, sprzętu RTV i innych rzeczy osobistych jest tylko jednym z przejawów przebywania w danym miejscu z zamiarem stałego pobytu i nie można mu przypisywać decydującego znaczenia przy dokonywaniu oceny czy jest to pobyt stały, w rozumieniu art. 6 ust. 1wyżej wskazanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W rozpoznawanej sprawie przyjęcie przez organy administracyjne, że S. przestał stanowić centrum życiowe skarżącej, tj., że opuściła ona dotychczasowe miejsce stałego pobytu, znajduje w ocenie Sądu, dostateczne uzasadnienie w zebranym materiale. W tych okolicznościach należało uznać, że wystąpiły przesłanki z art. 15 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy uzasadniające wydanie decyzji o treści przytoczonej na wstępie uzasadnienia. Skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło