IV SA 921/00
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2002-02-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wycięcie jednego z pni drzewa, które posiada więcej niż jeden pień, wymaga uprzedniego zezwolenia organu administracji, a brak takiego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej za usunięcie tego pnia?Ratio decidendi
Wycięcie jednego z pni drzewa, które posiada więcej niż jeden pień, nie wymaga uprzedniego zezwolenia organu administracji, a brak takiego zezwolenia nie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej za usunięcie tego pnia. Przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz rozporządzenia wykonawczego dotyczą usuwania całych drzew, a nie poszczególnych pni, chyba że usunięcie części drzewa doprowadzi do obumarcia całego drzewa. Organ administracji błędnie wyprowadził obowiązek uzyskania pozwolenia z aktu podustawowego, którego nie przewidziała ustawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Syndyka Masy Upadłości Zakładów Garbarskich za wycięcie jednego z dwóch pni lipy bez wymaganego zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. wymierzającą karę. Syndyk zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, argumentując, że usunięcie jednego pnia nie wymaga zezwolenia, a kara została nałożona z naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości (...) Zakładów Garbarskich na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 25 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; (...).
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 lutego 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu odwołania Syndyka Masy Upadłości (...) Zakładów Garbarskich od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 30 listopada 1999 r. wymierzającej (...) Zakładom Garbarskim S.A. karę w wysokości 11.100 zł za wycięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa-lipy o obwodzie pnia 50 cm - utrzymało w mocy tę decyzję.
W skardze na tę decyzję Syndyk Masy Upadłości (...) Zakładów Garbarskich zarzuca naruszenie art. 86c i art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 192 ze zm./ przez całkowicie błędne ich zastosowanie. Strona skarżąca kwestionuje prawidłowość argumentacji organów administracji przyjmującej, w powołaniu na załącznik Nr 5 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz usuwanie drzew i krzewów /Dz.U Nr 162 poz. 1117 ze zm./ istnienie obowiązku uzyskiwania zezwolenia na usuniecie jednego z dwóch pni drzewa. Skarga podnosi, że art. 48 ust. 2 cytowanej ustawy przewiduje tylko obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa, natomiast nie wynika z niego obowiązek uzyskiwania zezwolenia na usunięcie poszczególnych pni drzewa jeśli ma ono ich więcej niż jeden. Nałożenie kary pieniężnej za wycięcie jednego z pni lipy nastąpiło w ocenie skargi z naruszeniem art. 110 ust. 1b pkt 2 wymienionej ustawy.
Skarżący podkreśla, że usuniecie pnia drzewa miało charakter pielęgnacyjny, bowiem rósł on krzywo i osłabiał podstawowy pień drzewa. Skarżący wywodzi, że art. 86c ust. 1 ustawy wyraźnie dotyczy opłat za usunięcie drzew a nie pni. Również przywołany przez organ odwoławczy załącznik nr 5 do rozporządzenia dotyczy opłat za usuwanie drzew a nie pni. Konkluzja skargi zawiera wniosek uchylenia decyzji obu instancji.
Odpowiadając na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona. Nie znajduje umocowania w przepisach ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska stanowisko organów obu instancji przyjmujące, że wycięcie jednego z pni drzewa wymaga uprzedniego zezwolenia organu administracji, a brak takiej zgody powoduje wymierzenie kary za wycięty pień. Słusznie podnosi skarga, że zarówno art. 48 jak i art. 86 ust. 2 pkt 2 oraz 86a ust. 2 a w szczególności art. 110 ust. 1b pkt 2 tej ustawy dotyczą usuwania drzew jako całości a nie ich części nawet jeśli obejmują, jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie jeden z pni drzewa. Wymieniony art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy na podstawie, którego została wymierzona stronie skarżącej kara dotyczył tylko tych przypadków, w których zgodnie z przepisami usunięcie drzew wymagało uprzedniego zezwolenia organu administracji a bez takiej zgody usunięto całe drzewo jako samodzielnie rosnący okaz, bądź gdy usunięcie części drzewa doprowadziło do obumarcia całego.
Wprawdzie przepisy wymienionej ustawy poddały szerokiej ochronie drzewa i krzewy poddając ich usuwanie szerokiej reglamentacji, to nawet w tych przypadkach, gdy usunięcie drzewa czy krzewów wymagało uprzedniego zezwolenia organu administracji ich właściciel podług własnej woli i upodobania mógł je prowadzić i formować. Prezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko w istocie oznacza ograniczenie właściciela w jego prawach w zakresie swobodnego decydowania o formie, kształcie i wyglądzie drzewostanu znajdującego się na terenie, do którego ma tytuł prawny. Pogląd taki nie znajduje jakiegokolwiek umocowania w uregulowaniach wymienionej ustawie. Trafnie podnosi, strona skarżąca, że przepisy załącznika nr 5 do rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1997 r. nie dotyczą usuwania samych pni drzew a tylko całych drzew i sam tytuł tego załącznika wskazuje, ze ma on zastosowanie do usuwania drzew, a jego przepisy ustalają tylko sposób liczenia opłat /kary/ wówczas, gdy drzewo ma więcej niż jeden pień.
Motywacja organu administracji jest całkowicie wadliwa, bowiem istnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na wycięcie jednego z pni drzewa wyprowadza z aktu podustawowego, którego nie przewidziała ustawa. W świetle powyższego należy uznać za uzasadniony zarzut skargi wydania decyzji z naruszeniem art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Ujawnione naruszenie prawa materialnego powoduje uchylenie decyzji obu instancji podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło