I SA/Lu 660/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zdzisława K. na decyzje Izby Skarbowej w L. z dnia 23 lutego 2001 r. (...) i z dnia 23 kwietnia 2001 r. (...) w przedmiocie podatku importowego - uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzającą je decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 maja 2000 r. (...); Decyzjami z dnia 16 grudnia 1996 r. i z dnia 19 grudnia 1996 r. wydanymi z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego w Rz., zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym podzespoły i części do samochodu marki Fiat UNO, zgłoszone na nazwisko Zdzisława K. Na skutek wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzjami ostatecznymi Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., decyzją z dnia 27 listopada 1998 r. uchylił te decyzje, zakwalifikował importowane towary jako samochód w stanie rozmontowanym /nie zmontowanym/, ustalił wartość celną towaru na kwotę 4.600 zł, wymierzył cło i opłaty manipulacyjne. Odpis powyższej decyzji został skierowany do Urzędu Skarbowego w L. /data wpływu - 12 grudnia 1998 r./, który postanowieniem z dnia 2 maja 2000 r. wszczął postępowanie wobec Zdzisława K. w przedmiocie ustalenia podatku importowego, należnego od sprowadzonego z zagranicy samochodu. Decyzją z dnia 25 maja 2000 r. wydaną z upoważnienia Dyrektora Urzędu Skarbowego w L., ustalona została wysokość podatku importowego w kwocie 404,30 zł. Podstawę opodatkowania przyjęto na podstawie decyzji Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 listopada 1999 r. /wartość celna - 4.600 zł, powiększona o należne cło - 8.877,30 zł, razem - 13.477,30 zł/. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 5 i art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzonych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./. W odwołaniu od tej decyzji Zdzisław K. zarzucił jej przedwczesność, skoro rozstrzygnięcie oparto na nieostatecznej decyzji, która została zaskarżona; zaś Prezes Głównego Urzędu Ceł nie rozpatrzył jeszcze odwołania. W ocenie odwołującego się, organ I instancji naruszył art. 125 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej, bowiem wszczął postępowanie dopiero po upływie półtora roku od dnia otrzymania decyzji Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 listopada 1998 r. Nadto decyzja pierwszoinstancyjna zapadła z obrazą art. art. 122 i art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej, skoro sprawa dotycząca wymiaru cła nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta. W takim stanie rzeczy, brak jest prawnego uzasadnienia do wszczęcia postępowania podatkowego oraz do wydania decyzji. Po wpłynięciu odwołania, organ odwoławczy podjął działania, w celu ustalenia czy Główny Urząd Ceł rozpatrzył odwołanie wniesione przez Zdzisława K. od decyzji Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 listopada 1998 r., w związku z czym - pismem z dnia 13 września 2000 r. poinformował stronę, że złożony przez nią środek odwoławczy nie zostanie rozpatrzony w ustawowym terminie /termin załatwienia odwołania wyznaczono do dnia 14 października 2000 r./. Postanowieniem z dnia 13 października 2000 r. Izba Skarbowa w L. zawiesiła postępowanie, do czasu rozpatrzenia przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł wspomnianego odwołania /postanowienie to zostało utrzymane przez Ministra Finansów postanowieniem z dnia 19 lipca 2001 r./. Główny Urząd Ceł decyzją z dnia 31 stycznia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 listopada 1998 r. Odpis tej decyzji wpłynął do Izby Skarbowej w L. w dniu 5 lutego 2001 r. Po podjęciu zawieszonego postępowania, Izba Skarbowa w L. decyzją z dnia 23 lutego 2001 r. utrzymała w mocy decyzję z dnia 25 maja 2000 r., wydaną z upoważnienia Dyrektora Urzędu Skarbowego w L. W uzasadnieniu tej decyzji podzielono ustalenia faktyczne i kwalifikację prawną dokonaną przez organ 1 instancji podnosząc, że wydanie decyzji w zakresie wymiaru cła, nie zobowiązuje organu podatkowego do natychmiastowego wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia podatku importowego. Urząd Skarbowy był zobowiązany do wszczęcia postępowania i wydania decyzji przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku /art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej/. Po doręczeniu tej decyzji Zdzisławowi K. w dniu 13 marca 2001 r., podatnik pismem z dnia 21 marca 2001 r. wystąpił do Izby Skarbowej w L. z żądaniem "(...) uzupełnienia, sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji (...) z dnia 23 lutego 2001 r. (...)". Izba Skarbowa w L. dwoma postanowieniami z dnia 23 kwietnia 2001 r.: 1/ sprostowała oczywistą omyłkę pisarską zawartą w decyzji z dnia 23 lutego 2001 r., w ten sposób, że zastąpiła datę "11 czerwca 1997 r." - datą "18 lutego 1997 r.", zaś zwrot "Urzędzie Miejskim" - zwrotem "Starostwie Powiatowym", 2/ odmówiła wyjaśnienia wątpliwości co do treści przedmiotowej decyzji, zaś decyzją z dnia 23 kwietnia 2001 r.: 3/ odmówiła uzupełnienia decyzji. W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji podniesiono, że brak jest podstaw do uzupełnienia decyzji w trybie art. 213 par. 1 Ordynacji podatkowej, bowiem żądanie strony obejmowało uzupełnienie decyzji o wyjaśnienie, dlaczego organ odwoławczy nie ustosunkował się do toczącego się postępowania przed Ministrem Finansów w sprawie zawieszenia postępowania oraz co do interpretacji zagadnienia wstępnego przez urząd skarbowy. Po otrzymaniu tej ostatniej decyzji w dniu 24 kwietnia 2001 r., Zdzisław K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą nadał w placówce pocztowej w dniu 23 maja 2001 r. Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej w L. z dnia 23 lutego 2001 r. oraz decyzja z dnia 23 kwietnia 2001 r. W obszernym uzasadnieniu skargi oraz w jej uzupełnieniu zawartym w piśmie z dnia 16 sierpnia 2001 r., skarżący w sposób drobiazgowy przedstawił historię sprawy oraz uchybienia organów podatkowych wytknięte już w czasie toczącego się postępowania przed organami obu instancji. Podniósł również, że Izba Skarbowa w L. bezpodstawnie odmówiła uzupełnienia decyzji i wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. W decyzji z dnia 23 kwietnia 2001 r. Izba Skarbowa bezzasadnie odmówiła uzupełnienia swojej decyzji z dnia 23 lutego 2001 r., gdyż nie ustosunkowała się do wniosku o interpretację przepisów prawa podatkowego. M.in. uchyliła się od wyjaśnienia terminu przedawnienia /art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej/ twierdząc, że Urząd Skarbowy miał czas na wszczęcie postępowania w przeciągu 5 lat. Podstawowym zarzutem, kierowanym pod adresem decyzji z dnia 23 lutego 2001 r. jest naruszenie przepisów art. art. 123 par. 1 i art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej, skoro skarżący nie mógł zapoznać się z zebranymi materiałami i dowodami, a tym samym nie mógł zgłosić żądań i złożyć końcowych wyjaśnień. Naruszenie tych przepisów pociąga za sobą sankcję, określoną w art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa w L. w odpowiedzi na skargę wnosiła o odrzucenie skargi podnosząc, że została ona złożona z uchybieniem ustawowego terminu. Decyzję z dnia 23 lutego 2001 r. doręczono w dniu 13 marca 2001 r., tymczasem skarga została złożona w dniu 23 maja 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podanych. Na wstępie odnieść się należy do wniosku Izby Skarbowej w L. o odrzucenie skargi. Wniosek ten nie jest zasadny. Niesporne jest bowiem, że po doręczeniu decyzji z dnia 23 lutego 2001 r., skarżący skorzystał z uprawnienia ustawowego i złożył w terminie określonym w art. 213 par. 1 Ordynacji podatkowej wniosek o uzupełnienie tej decyzji. Decyzja wydana na skutek wniosku strony, o którym mowa wyżej nie ma charakteru samoistnego, bowiem nie stanowi rozstrzygnięcia w kwestiach merytorycznych. W tym stanie rzeczy, od decyzji tego typu nie służy samodzielna skarga, natomiast od jej doręczenia otwiera się dopiero termin do wniesienia skargi od decyzji "podstawowej" /w przedmiotowej sprawie od decyzji z dnia 23 lutego 2001 r./. Stanowi o tym wprost art. 213 par. 3 Ordynacji podatkowej /por. J. Zimmermann Ordynacja podatkowa - Komentarz Postępowanie podatkowe; Wyd. "Dom Organizatora" Toruń 1998 r., str. 234/. Skoro zatem decyzja Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2001 r. została doręczona Zdzisławowi K. w dniu 24 kwietnia 2001 r., zaś skargę do Sądu nadano w placówce pocztowej w dniu 23 maja 2001 r., należy uznać, iż została ona wniesiona w terminie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Nie będąc związany granicami skargi zauważyć należy, że decyzje organów podatkowych oparte były na podstawie przepisów prawa materialnego, które nie istniały w dacie wydania zaskarżonych decyzji. Postępowanie w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku importowym z tytułu sprowadzenia z zagranicy przedmiotowego samochodu zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia 2 maja 2000 r., które zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 maja 2000 r. Ta ostatnia data stanowi datę wszczęcia postępowania /art. 165 par. 4 Ordynacji podatkowej/. Ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ obowiązywała w okresie od dnia 1 stycznia 1994 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. Ustawa ta nie zawierała przepisów przejściowych, które by pozwalały na jej stosowanie po upływie okresu obowiązywania. Decyzja organu podatkowego I instancji wydana została w dniu 25 maja 2000 r. i doręczona skarżącemu w dniu 2 czerwca 2000 r. W tym czasie ww. ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. już nie obowiązywała. Brak zatem było materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, skoro wówczas podatek importowy nie istniał. Podniesiona okoliczność świadczy o naruszeniu przepisów prawa materialnego, mająca wpływ na wynik sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.