II SA/Gd 646/00

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Łukasza O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 3 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Łukasz O. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 3 lutego 2000 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 23 grudnia 1999 r. (...). Utrzymaną w mocy decyzją organ I instancji, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ oraz art. 104 Kpa, orzekł o wymeldowaniu Łukasza O. z miejsca pobytu stałego w B. przy ul. K. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta B. wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie wystąpił Anatol O. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło okoliczność, że Łukasz O. nie zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowany. Uprawnienia zainteresowanego do ww. lokalu wynikały z woli najemcy lokalu i wygasły z chwilą jego opuszczenia. W tych okolicznościach sprawy organ uznał, że spełnione zostały kumulatywnie przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu od powyższej decyzji Łukasz O. wskazywał, że w chwili opuszczenia lokalu miał 12 lat, nie miał wpływu na zaistniałą sytuację i gdyby istniały warunki, które umożliwiłyby mu zamieszkanie w lokalu ojca chciałby tam zamieszkać. Rozpoznając odwołanie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podzielając ustalenia i wnioski organu I instancji, podjęło zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że uprawnienia odwołującego do lokalu były uprawnieniami pochodnymi, a w odniesieniu do tego rodzaju uprawnień w orzecznictwie sądowym pojawiła się teza, że z faktu kilkuletniego nieprzebywania w lokalu można wywodzić utratę uprawnień do przebywania w lokalu. Odnosząc się do zarzutu, iż w chwili opuszczenia lokalu odwołujący był osobą niepełnoletnią i nie mógł wówczas decydować o pozostaniu w spornym lokalu, czy też o jego opuszczeniu, organ odwoławczy uznał, że w wyroku rozwodowym wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono matce Elżbiecie O., której przysługiwało uprawnienie do skutecznego decydowania o tym, czy pozostaje wraz z synem w spornym lokalu, czy też ten lokal opuszcza. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Łukasz O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Łukasza O. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B. nie naruszają prawa, a kontrola sądu administracyjnego obejmuje legalność, czyli zgodność z prawem zaskarżonych aktów /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. W obowiązującym stanie prawnym, tj. ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ wymeldowanie zostało uregulowane w art. 15 ust. 2 ww. ustawy, który przewiduje dwa różne stany faktyczne: 1/ wymeldowanie osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 ustawy /tj. uprawnienia do przebywania w lokalu/ i bez wymeldowania się opuściła miejsce stałego pobytu, 2/ bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W obydwu różnych stanach faktycznych wymienione przesłanki muszą występować łącznie. Brak jednej z nich nie daje organowi podstaw do wymeldowania. Art. 4 cyt. wyżej ustawy ustala, że wykonanie obowiązku meldunkowego polega m.in. na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub tymczasowego. Pobyt stały definiowany jest jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania /art. 6 ustawy/. Obowiązek meldunkowy ciąży na osobie przebywającej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej a ingerencja organu administracji ma miejsce jedynie w przypadkach ustawowo przewidzianych. Określa je powołany w podstawie prawnej wydanych decyzji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zasadnie przyjęły, że w przypadku skarżącego zaistniały przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego, gdyż utracił on uprawnienia do przebywania w nim a nadto opuścił miejsce pobytu stałego. W sprawie okolicznością bezsporną jest, że Łukasz O. posiadał pochodne uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu, wynikające z woli jego ojca Anatola O., który tytuł prawny do spornego lokalu nabył przed zawarciem związku małżeńskiego z matką skarżącego. Matka skarżącego, której sąd w wyroku rozwodowym powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim jeszcze skarżącym, posiadała również pochodne uprawnienia do tego lokalu, które utraciła wraz z synem po dobrowolnym opuszczeniu miejsca stałego pobytu. Skarżący w toku postępowania nie przedstawił organowi żadnych dowodów na okoliczność, że wraz z matką zmuszeni zostali do podjęcia tej decyzji i że matka czyniła jakiekolwiek starania o umożliwienie im zamieszkania w lokalu, jak również, że występowała o przywrócenie naruszonego posiadania. Potwierdzeniem utraty uprawnień Łukasza O. do ww. lokalu był wniosek Anatola O. o wymeldowanie. Wskazać należy skarżącemu, że sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jednak jeszcze o zamieszkiwaniu tam osoby, lecz musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Przez termin "zamiar" pojmuje się wolę wewnętrzną osoby, którą określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności faktycznych. Te zaś w przypadku skarżącego wskazywały, że swoje życie osobiste skoncentrował poza adresem zameldowania na pobyt stały i tym samym spełniony został drugi element stanu faktycznego określonego w art. 15 ust. 2 cyt. wyżej ustawy. Skarżący nie wykazał, że kiedykolwiek, nawet po uzyskaniu pełnoletności podejmował jakiekolwiek próby zamieszkania w lokalu nr (...) położonym przy ul. K. Instytucja prawna zameldowania ma charakter ewidencyjny, zatem meldunek winien potwierdzać istniejącą faktycznie sytuację. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.