II SA/Po 1903/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznani sprawy ze skargi Franciszka Sz. na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 20 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej - oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 14 maja 1999 r. na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395/ odmówił Franciszkowi Sz. ur. 30.11.1938 r. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Franciszek Sz. złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia pieniężnego na podstawie wskazanej wyżej ustawy oświadczając, że wraz z rodzicami i rodzeństwem w okresie od czerwca 1942 r. do kwietnia 1945 r. pracował przymusowo w Suminie pod zarządem władz niemieckich. Jako dowód w sprawie przedstawił dokumenty potwierdzające jego pobyt wraz z rodziną w okolicach Neustadt Holstein w miejscowości Hutzfeld. Do dokumentów tych należy zaświadczenie Polskiego Czerwonego Krzyża z dnia 18 czerwca 1993 r., potwierdzające pobyt w obozie polskim Neustadt Holstein oraz zaświadczenie z Biura Poszukiwań w Arolsen z dnia 21 lutego 1990 r. potwierdzające pobyt całej rodziny wnioskodawcy w wskazanym wyżej obozie. Wniosek F. Sz. wskazuje, że został on wraz z rodzicami i rodzeństwem deportowany z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1939 r., lecz nie mógł świadczyć pracy będąc niespełna 3,5 letnim dzieckiem. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - rozpoznając ponownie sprawę na wniosek Franciszka Sz. - decyzją z dnia 20 czerwca 2000 r. na podstawie art. 127 par. 3 i art. 138 par. 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 14maja 1999 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wniosek o ponowne rozpatrzenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. świadczenie pieniężne przysługuje osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR w okresie wojny w latach 1939-1945. Strona, w okresie podlegania represjom tj. od 6.1942 r. do 4.1945 r. mając 3,5-6,5 lat, nie mogła wykonywać pracy przymusowej, nie była również osadzona w obozie pracy. Świadczenie pieniężne nie może zatem być przyznane. Franciszek Sz. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 czerwca 2000 r. stwierdzając, że decyzja ta odmawiająca mu świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w Niemczech jest dla niego krzywdząca. W przepisach ustawy nie określono wieku osób wykonujących pracę przymusową. Skarżący w chwili wywiezienia do Niemiec tj. w 1942 r., miał 3,5 roku i był w Niemczech do końca wojny I wtedy miał 7 lat, a dzieci w tym wieku musiały pracować. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia 14 maja 1999 r. nie zostały wydane z naruszeniem prawa, a w szczególności z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. nr 87 poz. 395/. Według przepisu art. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 1 powyższej ustawy świadczenie pieniężne przysługuje wyłącznie dwom grupom osób, które podlegały represjom rozumianym jako osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych oraz jako deportacja /wywiezione/ do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945 lub Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach. Skarżący do żadnej z tych dwóch kategorii osób nie należy. Nie był osadzony w obozie pracy przymusowej, jak również jako 3,5 letnie dziecko nie był deportowany do pracy przymusowej. Deportowani byli natomiast jego rodzice poza miejsce swego zamieszkania w celu wykonywania pracy przymusowej. Skarżący jako dziecko w wieku około 4 lat pozostawał pod ich opieką i z nimi razem przebywał. Jeśli nawet jako starsze dziecko wykonywał określone prace, to nie można uznać, że była do praca wykonywana w zaostrzonej formie, której podlegali jego rodzice jako osoby dorosłe. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.