II SA/Kr 2812/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Kazimierza S. na decyzję Wojewody T. z dnia 30 listopada 1998 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki - uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzje organu I instancji, (...) Decyzją z dnia 29.09.1998 r. (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w B., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm. - obecnie tj. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 -zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r./ nakazał Kazimierzowi S. zlikwidować otwór okienny w ścianie szczytowej od strony wschodniej znajdujący się w budynku mieszkalnym położonym w B. przy ul. S. 36 i przywrócić stan pierwotny "tj. drzwi pełne jako dostęp do strychu"- w terminie t miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji. Odwołanie Kazimierza S. nie zostało uwzględnione i Wojewoda T. decyzją z dnia 30.11.1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu podniesiono, że skoro odwołujący się samowolnie wykonał otwór okienny w miejscu wcześniej istniejących drzwi na strych, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Kazimierz S. i nie precyzując żądania skargi podniósł, że otwory w ścianie pozostały bez zmian a tylko w miejscu drzwi wstawione zostało okno. Zamiana ta została dokonana przy okazji remontu dachu i nie wprowadziła żadnej zmiany w wyglądzie budynku. O fakcie prowadzonych robót nie zgłosił właściwym organom z niewiedzy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda T. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należy uznać za uzasadnioną. Oba orzekające w sprawie organy przyjmują, że w niniejszym przypadku, podstawą nakazania rozbiórki jest przepis art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. Stwierdzić należy, że powyższe stanowisko jest przedwczesne. Jednym z elementów decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa /art. 107 par. 3 Kpa/. Tymczasem uzasadnienie organu, I instancji sprowadza się do jednego zdania, stwierdzającego, że przeprowadzoną wizja wykazała, że w kwietniu 1998 r., skarżący zamontował okno, jako naświetlenie części strychowej budynku. Z samego orzeczenia decyzji można jednak wyprowadzić wniosek, że zamontowanie okna nastąpiło w miejscu istniejących drzwi. Nie ustalono przy tym w sposób jednoznaczny, czy zamontowane okno zastąpiło istniejące drzwi, czy też dla jego zamontowania dokonano zmiany w konstrukcji budynku /np. poprzez zmniejszenie lub zwiększenie istniejącego otworu/. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego można by wyprowadzić wniosek, że wykonanie otworu okiennego nastąpiło "w miejscu wcześniej istniejących drzwi na strych". Skoro wcześniej istniał otwór na drzwi, w który zamontowano okno, powstaje pytanie jaki otwór wykonano dla zamontowania okna? Odpowiedź na to pytanie jest istotna, dla ustalenia czy dla takich robót konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę /art. 28 Prawa Budowlanego z 1994 r./ lub zgłoszenia przewidzianego w art. 30 ust. 1 pkt 1 tego prawa. Istotną bowiem jest kwestia, kwalifikacji tego rodzaju działania jakie wykonał skarżący, a mianowicie czy wymianę drzwi na okno bez powiększenia otworu - zakwalifikuje się jako roboty budowlane /montaż, remont/ - w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa Budowlanego, czy taka wymiana jest bieżącą konserwacją, która nie stanowi remontu /art. 3 pkt 7 Prawa Budowlanego/, czy też inną czynnością nie objętą reglamentacją Prawa budowlanego. Z definicji ustawowej remontu, wynika, że ustawodawca jako podstawową przesłankę remontu wskazał, iż polega on na odtworzeniu stanu pierwotnego obiektu budowlanego. Obiekt budowlany zaś to, m.in. budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi /art. 3 pkt 1 lit. "a" Prawa Budowlanego z 1994 r./. Urządzenie zaś według Słownika Języka Polskiego /PWN 1978 -t. III str. 619/ to "rodzaj mechanizmu lub zespół elementów, przyrządów służący do wykonywania określonych czynności, ułatwiający pracę". Przymiotnik "techniczny", wskazuje jeszcze dodatkowo na intencje ustawodawcy, że nie chodzi mu o każde urządzenie, a urządzenie techniczne. Według cytowanego Słownika Języka Polskiego /t. I str. 993/ konserwacja to "utrzymywanie czegoś w dobrym stanie, dbanie o coś, pielęgnowanie czegoś w celu zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się, zniszczeniem lub zepsuciem". Nie można uznać, aby okno czy drzwi były urządzeniami technicznymi budynku, a w konsekwencji, że ich wymiana czy zamiana, bez naruszania powierzchni otworu, w którym są zamontowane, jest już remontem polegającym na odtworzeniu stanu pierwotnego. Również nie można przyjąć aby takie roboty były bieżącą konserwacją. A więc, można stanąć na stanowisku, że zamiana drzwi na okno, bez zmiany otworu, w którym zamontowane są te urządzenia, jest czynnością nie podlegającą reglamentacji Prawa budowlanego. Art. 28 czy art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., mówią tylko o robotach budowlanych przez które należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie tub rozbiórce obiektu budowlanego /art. 3 pkt 7 Prawa Budowlanego z 1994 r.- w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji/. Tylko więc te roboty objęte są przepisami Prawa budowlanego. Również rozważenia będzie wymagało /w przypadku ustalenia, że mamy do czynienia z robotami budowlanymi wymagającymi pozwolenia na budowę lub zgłoszenia/ czy w sprawie może mieć zastosowanie art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. - Przepis ten dotyczy bowiem nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Definicja obiektu budowlanego zawarta jest w art. 3 pkt 1 cyt. ustawy. Powstaje więc wątpliwość czy w sprawie może mieć zastosowanie art. 48, czy też nie chodzi tu o sytuację opisaną w art. 50 i art. 51 Prawa Budowlanego z 1994 r. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą miały na uwadze wyżej przytoczone uwagi i poczynią ustalenia, czy roboty wykonane przez skarżącego miały charakter robót budowlanych, dla których konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę lub obowiązek dokonania zgłoszenia. W zależności od dokonanych ustaleń rozważenia będzie wymagało czy w sprawie należy zastosować art. 48 czy art. 50 i art. 51 Prawa Budowlanego z 1994 r. W tym stanie rzeczy, skoro dokonana kontrola sądowa stwierdziła naruszenie art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3 Kpa, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało orzec jak w sentencji.