II SA/Wr 1157/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Juliana T. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 16 maja 2000 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę. Decyzją (...) z dnia 14 stycznia 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J.-G. w oparciu o przepisy art. 104 oraz 105 par. 1 Kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku Juliana T. z dnia 23 lipca 1999 r. w przedmiocie wybudowania na terenie siedliska gospodarczego przez Adolfa T. obiektu budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z ww. wnioskiem Juliana T. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne 23 listopada 1999 r. oraz przeprowadził wizję lokalną w dniu 10 grudnia 1999 r. na terenie siedliska gospodarczego przy ul. W. 91 w J.-G. W jej trakcie potwierdzono wykonanie ogrodzenia dla psa przy ścianie zewnętrznej budynku w jego części gospodarczej o wymiarach 2,87 m x 5,9 m i wys. 1,9 m. Wykonany "boks zewnętrzny" poprzez istniejący otwór w ścianie budynku łączy się z wewnętrzną "klatką" z siatki drucianej o wymiarach 3,2 m x 3,3 m i wys. 1,9 m. Wewnętrzna część boksu znajduje się w pomieszczeniu przeznaczonym dla zwierząt hodowlanych. Wybudowany przez Adolfa T. współwłaściciela ruchomości na terenie siedliska gospodarczego jest wygrodzeniem dla psa części podwórka gospodarczego. Wykonanie ogrodzeń na terenie posesji nie podlega przepisom Prawa budowlanego. Konflikty z powodu uciążliwości powodowanych przez psy znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie zwierząt hodowlanych należy rozstrzygać na drodze postępowania cywilnego. W odwołaniu od tej decyzji Julian T. zarzucił błędną interpretację przepisów Prawa budowlanego. Wniósł o uchylenie tej decyzji i przeprowadzenie szczegółowego postępowania wyjaśniającego. Decyzją z dnia 16 maja 2000 r. (...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w oparciu o przepis art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz po zbadaniu argumentacji podniesionej przez stronę odwołującą się stwierdził co następuje: Organ nadzoru budowlanego działając na wniosek Juliana T. zbadał sprawę budowy boksu dla psa na posesji przy ul. W. 91. Zarówno przeprowadzone oględziny jak też materiał dowodowy nie wskazywały na właściwość służb nadzoru budowlanego jako właściwego organu decyzyjnego w przedmiotowej sprawie. Jak słusznie zauważył Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonanie ogrodzeń na terenie posesji nie podlega przepisom Prawa budowlanego. W przypadku zaistnienia konfliktów w tym zakresie właściwy do rozstrzygania sporów jest sąd działający na drodze postępowania cywilnego. Wobec zaistnienia przesłanek zawartych w art. 105 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegających na bezprzedmiotowości postępowania powstałej z jakichkolwiek przyczyn słusznie umorzono postępowanie. Brak kompetencji organu nadzoru budowlanego do merytorycznego rozstrzygania w przedmiotowej sprawie stanowi bezprzedmiotowość skutkującą wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania. Odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu nie można stwierdzić ich słuszności w świetle przedstawionych faktów. Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia prawa polegającego na rzekomej błędnej wykładni, niewłaściwym zastosowaniu przepisów, nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności, uchybieniach procesowych oraz pominięciu innych współwłaścicieli nieruchomości. Nie dopatrzono się naruszeń przepisów w toku prowadzonego postępowania oraz w zaskarżonej decyzji. W kwestii nieuzasadnionego pominięcia uprawnień innych współwłaścicieli nieruchomości także należy podzielić stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W piśmie przekazującym akta sprawy wyjaśnił on, że ustalając strony postępowania kierował się posiadanym wypisem z rejestru gruntów, dlatego też informacja Juliana T. nie znajduje potwierdzenia w posiadanych dokumentach. Mając na uwadze fakt, że stanowisko organu I instancji zasługuje na akceptację organu odwoławczego a argumenty strony nie wnoszą do sprawy istotnych okoliczności wpływających na ostateczne rozstrzygnięcie należało orzec jak w sentencji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Julian T. zarzucił organom błędną interpretację przepisów i naruszenie art. 71 Prawa budowlanego oraz przepisów postępowania administracyjnego przez pominięcie szeregu współwłaścicieli nieruchomości. Wniósł o uchylenie decyzji i przeprowadzenie szczegółowego postępowania wyjaśniającego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje w przypadku istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. W nauce prawa administracyjnego przyjęto, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 par. 1 Kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe i przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać wskutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych. Chodzić tu będzie przykładowo o śmierć osoby fizycznej, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmianę tytułu własności rzeczy, jej zniszczenie, o zniesienie uprawnień lub obowiązków, uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Bezprzedmiotowe stanie się postępowanie prowadzone przez organ, który nie został uznany za właściwy w sprawie w wyniku rozpoznania sporu kompetencyjnego /por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 1996, str. 402/. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na szczególne znaczenie odróżnienia przypadków bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylenie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy /podkr. NSA/. W wyroku z dnia 16 stycznia 1992 r. /I SA 1269/91 - ONSA 1992 Nr 1 poz. 17/ Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 par. 1 Kpa i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być prowadzone. Dopiero wynik tego postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku strony. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wskazuje, że z bezprzedmiotowym postępowaniem będziemy mieli do czynienia np. wtedy gdy: roboty budowlane zostały wykonane, a postępowanie toczy się w sprawie pozwolenia na budowę /wyrok SN z dnia 12 marca 1993 III ARN 2/93 - nie publ./, żądanie strony dotyczy sprawy, która nie podlega rozstrzygnięciu co do jej istoty przez organ administracyjny, co ujawni się w toku postępowania /wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990 r. II SA 1240/89 - ONSA 1990 Nr 1 poz. 16/, postępowanie dotyczy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, którą Skarb Państwa już nie dysponuje /wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1991 r. SA/Ka 66/90 - OSP 1993 z. 7-8 poz. 147/. Bezprzedmiotowe będzie postępowanie prowadzone w sprawie o charakterze cywilnym, która nie została przekazana do właściwości organów administracji publicznej /wyrok NSA z dnia 25 maja 1983 r. SA/Wr 185/83 - ONSA 1983 Nr 1 poz. 37/. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje /wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r., II SA 2085/83 - ONSA 1984 Nr 1 poz. 23/. W przedmiotowej sprawie dotyczącej wykonania na terenie posesji ogrodzenia dla psa, połączonego z wybiciem otworu w ścianie budynku gospodarczego nie obowiązują rygory Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Art. 1 tego Prawa budowlanego stanowi, że dotyczy ono spraw projektowania, budowy utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Z przepisów art. 3 tego prawa, zawierającego definicję obiektu budowlanego wynika, że przedmiotowe ogrodzenie dla psa nie jest obiektem budowlanym ani tymczasowym obiektem budowlanym. W związku z tym postępowanie w sprawie ogrodzenia dla psa jest w świetle Prawa budowlanego bezprzedmiotowe i jako takie organy zasadnie umorzyły na podstawie art. 105 par. 1 Kpa. W tej sytuacji szczegółowe zarzuty skarżącego nie mają znaczenia dla takiego rozstrzygnięcia sprawy. Skoro skarżona decyzja okazała się zgodna z prawem - skargę jako nietrafną należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.