II SA/Po 2107/00
WyrokWSA w Poznaniu2002-03-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, orzeczony wobec poprzednich właścicieli nieruchomości, przechodzi na nowych właścicieli, którzy dokonali rozbudowy i remontu tego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Obowiązek likwidacji skutków samowoli budowlanej nie ulega przedawnieniu ani nie wygasa w następstwie zbycia obiektu na rzecz innych osób. Nowi właściciele, którzy dokonali rozbudowy i remontu obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, przejmują obowiązek jego usunięcia, nawet jeśli pierwotny nakaz rozbiórki dotyczył poprzednich właścicieli.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę barakowozu, budynków gospodarczych i przybudówki na działce nr 1/41. Wcześniejsi właściciele zostali już zobowiązani do rozbiórki części obiektów. Nowi właściciele, Izabela i Adam M., nabyli część działki z barakowozem do remontu i dokonali jego rozbudowy bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący podnosili, że nie zostali poinformowani o wcześniejszej decyzji rozbiórkowej i że obiekt nie jest trwale związany z gruntem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Izabeli i Adama M. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.-W. z dnia 21 lipca 2000 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego - oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N.-S. decyzją z dnia 5 czerwca 2000 r. na podstawie art. 48 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Izabeli i Adamowi M. usunąć barakowóz oraz rozebrać budynek gospodarczy i przybudówkę do wskazanego wyżej barakowozu wraz z podestem, zlokalizowane na działce nr ewid. 1/41 w L. gmina S. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wyjaśnił co następuje:
Poprzedni właściciele nieruchomości obejmującej działkę nr 1/41 - Andrzej J. i Wiesław M. - prawomocną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N.-S. z dnia 2.04.1996 r., na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. zobowiązani zostali do wykonania rozbiórki trzech barakowozów, wiaty drewnianej, ubikacji oraz studni wierconej usytuowanych na wskazanej wyżej działce.
Na podstawie aktu notarialnego z dnia 15.07.1999 r. Izabela i Adam M. nabyli część działki nr 1/41 od spadkobiercy zmarłego w dniu 11.02.1997 r. Andrzeja J., na której - według oświadczenia spadkobiercy - znajdował się barakowóz do remontu.
Postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki nr 1/41, w stosunku do Andrzeja J. i Wiesława M., z uwagi na śmierć zobowiązanego i sprzedaż nieruchomości zostało decyzją z dnia 17.04.2000 r. umorzone.
Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 28.04.2000 r. stwierdzono, że na terenie przedmiotowej działki znajduje się barakowóz rozbudowany o budynek gospodarczy, przybudówkę i podest wejściowy.
Izabela i Adam M. nie posiadają na dokonaną rozbudowę i remont pozwolenia na budowę.
Nabyty przez wymienionych inwestorów barakowóz do remontu został ustawiony na działce nr 1/41 w L. przez Andrzeja J. wiosną 1995 r., a dalsza jego rozbudowa została wykonana przez nowych właścicieli po zakupie działki. Dokonane przez Izabelę i Adama M. w Urzędzie Miasta i Gminy zgłoszenie przedmiotowej nieruchomości dla celów podatkowych nie ma znaczenia w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 10 Kpa strony zawiadomiono o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Z tego prawa zobowiązani skorzystali.
W podanych wyżej okolicznościach należało zastosować art. 48 Prawa budowlanego, bowiem dokonany przez odwołujących się remont i rozbudowa przeprowadzone zostały bez pozwolenia na budowę, a równocześnie wobec samego barakowozu orzeczono w przeszłości rozbiórkę, również na podstawie wskazanego wyżej przepisu.
W odwołaniu od powyższej decyzji Izabela i Adam M. podali, że przedmiotową działkę nabyli wraz z wymagającym remontu barakowozem, bez jakichkolwiek obciążeń i roszczeń osób trzecich. Poprzedni właściciele działki nie informowali nabywców o prawomocnej decyzji z 2.04.1996 r. w sprawie rozbiórki barakowozu. Obiekt ten nie jest trwale połączony z gruntem dlatego nie ma do niego zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Wymagał on tylko zgłoszenia, co skarżący uczynili i co usankcjonowane zostało nałożonym podatkiem.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G.-W. decyzją z dnia 21 lipca 2000 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy zbieżny z ustaleniami organu I instancji. Ponadto wyjaśnił, że zgłoszenie nieruchomości dla celów podatkowych nie zwalnia właściciela od obowiązku przestrzegania przepisów Prawa budowlanego. Wskazując na treść art. 29 ust. 1 pkt 5a i art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego wyjaśnił, że przedmiotowy barakowóz wraz z elementami stanowiącymi jego rozbudowę podlega wymogom art. 28 Prawa budowlanego, który to przepis stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W dalszych motywach swojej decyzji organ odwoławczy przytoczył art. 48 Prawa budowlanego stwierdzając, że obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego i rozbudowanego w warunkach samowoli. Podkreślił, że istotnym w sprawie był fakt, że na część obiektów usytuowanych na działce na 1/41 przed dokonaniem jej zakupu przez małżonków M. orzeczono w trybie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę, a dokonana przez nabywców rozbudowa obiektu i jego remont wymagały pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Dodał, że obowiązek rozbiórki barakowozu przejęty został przez nowych właścicieli działki.
Izabela i Adam M. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z jej motywów wynika, że domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze skarżący powołali się na argumenty zawarte w odwołaniu. Ponadto podnieśli, że bez ich udziału przeprowadzono postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 17.04.2000 r. o jego umorzeniu w stosunku do poprzednich właścicieli nieruchomości. Zarzucili także, że nie są im znane przyczyny nakazania poprzednim właścicielom rozbiórki barakowozu, a nadto że nie mogą być obarczani skutkami działań poprzednich właścicieli. Wreszcie stwierdzili, że organ I instancji obciążył ich obowiązkiem usunięcia barakowozu natomiast organ II instancji nakazał jego rozbiórkę. W tej sytuacji dla skarżących niejasna jest ich sytuacja prawna.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, który zawiera, skierowany do organów nadzory budowlanego nakaz orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego z tej tylko przyczyny, że obiekt taki wzniesiony został bez uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym było, że skarżący na działce nabytej przez nich w 1999 r. wznieśli budynek gospodarczy, a nadto wykonali przybudówkę i podest do ustawionego na jej terenie barakowozu.
Wbrew przekonaniu skarżących hipotezą art. 48 Prawa budowlanego objęte są nie tylko obiekty trwale związane z gruntem, ale także obiekty o charakterze tymczasowym /art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego/ jeżeli wzniesione zostały - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - samowolnie tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Obowiązek usunięcia z przedmiotowej działki barakowozu wynika z ostatecznej decyzji z dnia 2.04.1996 r. Ponieważ nie został on wykonany przez sprawców samowoli tj. ówczesnych właścicieli barakowozu obciąża on skarżących jako nabywców tego obiektu. Należy przypomnieć, że obowiązek likwidacji skutków samowoli budowlanej nie ulega przedawnieniu ani też nie wygasa w następstwie zbycia obiektu na rzecz innych osób. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zwłaszcza z uwagi na rozbudowę przez skarżących omawianego barakowozu usprawiedliwione było przypomnienie skarżącym o konieczności jego usunięcia jakkolwiek za zbędne należy uznać zamieszczenie w "sentencji" decyzji pierwszoinstancyjnej ponownego nakazu dotyczącego tego obiektu.
Przedstawiona w skardze argumentacja związana ze zgłoszeniem przez skarżących organowi gminy, dla celów podatkowych, faktu zabudowy ich działki pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji skarżących, skoro w sprawie wykazano, że nie dokonali oni zgłoszenia przedmiotowych robót budowlanych w trybie przewidzianym w Prawie budowlanym.
Przedmiotem oceny Sądu nie mogą być wskazane w skardze decyzje ostateczne z dnia 2 kwietnia 1996 r. (...) i z dnia 17 kwietnia 2000 r. (...) bowiem zakres kontroli Sądu wyznaczają ramy sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją.
Nawiązując do końcowych zarzutów skargi należy wyjaśnić skarżącym, że decyzja organu odwoławczego nie zmienia treści rozstrzygnięcia organu pierwszoinstancyjnego stąd wątpliwości skarżących zgłoszone w skardze są nieuzasadnione.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności należało przyjąć, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Dlatego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło