I SA/Wr 1436/00
WyrokWSA we Wrocławiu2002-03-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonek podatnika, pozostający we wspólności majątkowej, ma prawo do uzyskania od organu podatkowego informacji objętych tajemnicą skarbową dotyczących działalności gospodarczej drugiego małżonka, jeśli informacje te są mu niezbędne do celów urzędowych, w szczególności w postępowaniu o alimenty?Ratio decidendi
Małżonek podatnika, nawet pozostający we wspólności majątkowej, nie jest stroną w rozumieniu przepisów ordynacji podatkowej, która uzasadniałaby udzielenie mu informacji objętych tajemnicą skarbową dotyczących działalności drugiego małżonka. Tajemnica skarbowa może być uchylona jedynie w ściśle określonych przez prawo przypadkach, np. na wniosek sądu w toczącym się postępowaniu, a nie na rzecz małżonka ubiegającego się o alimenty.Stan faktyczny
Halina Sz.-P. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego dochodów i innych danych związanych z działalnością gospodarczą jej męża. Urząd Skarbowy odmówił wydania zaświadczenia z powodu braku pełnomocnictwa męża. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, powołując się na tajemnicę skarbową. Skarżąca wniosła skargę do NSA, argumentując, że jako małżonka pozostająca we wspólności majątkowej ma prawo do tych informacji, które są jej niezbędne w związku z ubieganiem się o alimenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2002 r. sprawy ze skargi Haliny Sz.-P. na postanowienie Izby Skarbowej w O. z dnia 23 maja 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
W dniu 7 marca 2000 r. skarżąca Halina Sz.-P. złożyła w Urzędzie Skarbowym w O. wniosek o wydanie zaświadczenia o dochodach męża z działalności gospodarczej oraz o podanie szeregu innych danych związanych z tą działalnością między innymi rachunek bieżący firmy, sposób rozliczania się z Urzędem Skarbowym, okres zawieszenia działalności. Podała, że zaświadczenie to jest niezbędne dla celów urzędowych.
W związku z brakiem pełnomocnictwa udzielonego przez męża skarżącej podatnika Edwarda P. dla skarżącej Urząd Skarbowy w O. postanowieniem z dnia 14 marca 2000 r. (...) odmówił wydania żądanego zaświadczenia.
Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie do Izby Skarbowej w O. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, iż pozostaje z Edwardem P. w związku małżeńskim bez rozdzielności majątkowej stanowiąc wspólnotę odpowiedzialną za wszelkie zobowiązania podatkowe.
Po rozpatrzeniu zażalenia Izba Skarbowa w O. postanowieniem z dnia 23 maja 2000 r. utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy.
Powołał się organ odwoławczy na art. 293 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w myśl którego indywidualne dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników objęte są tajemnicą skarbową. Żądane przez stronę skarżącą informacje dotyczące jej męża Edwarda P. zdaniem Izby Skarbowej objęte są tajemnicą skarbową i mogą być udzielane ściśle określonym podmiotom, do kręgu których nie można zaliczyć strony odwołującej się.
Postanowienie Izby Skarbowej strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i wydanie zaświadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem. Podniosła, iż jej zdaniem ma prawo do otrzymania pełnych informacji dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez męża Edwarda P. Wywiodła; iż po jej stronie zachodzi przymiot "strony" w rozumieniu art. 133 ordynacji podatkowej, co daje jej prawo otrzymania pełnych informacji na temat działalności gospodarczej jej męża a w szczególności osiąganych z tejże działalności dochodów.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 293 par. 1 ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997 r. tajemnicę skarbową stanowią indywidualne dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów. Zakres przedmiotowy danych objętych tajemnicą obejmuje również informacje podatkowe przekazywane organom podatkowym przez wszelkie podmioty składające te informacje. Obowiązkiem przestrzegania tajemnicy skarbowej objęci są zgodnie z art. 294 Ordynacji - pracownicy organów podatkowych. Tajemnica skarbowa nie tylko ogranicza możliwość wykorzystywania danych zawartych w aktach objętych tą tajemnicą, lecz także uprawnia do udostępnienia tych danych jedynie podmiotom ściśle określonym przez prawo a wymienionych w art. 298 ordynacji podatkowej, w którym nie mieści się małżonek podatnika.
Skarżąca we wniosku podała, iż informacje o dochodach jej męża uzyskiwane z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz inne informacje z tą działalnością związane są jej niezbędne dla celów urzędowych. W piśmie procesowym skierowanym do Sądu z dnia 17 listopada 2000 r. podała, iż informacje te są jej niezbędne w związku z ubieganiem się o alimenty na rzecz dzieci. Jeżeli rzeczywiście dane, jakie znajdują się w posiadaniu Urzędu Skarbowego są niezbędne w związku ze sprawą alimentacyjną to takie informacje w myśl art. 298 ordynacji mogą być udzielone Sądowi, przed którym taka sprawa alimentacyjna toczy się.
Wbrew stanowisku skargi organy podatkowe nie pozbawiły skarżącej przymiotu strony w rozumieniu art. 133 ordynacji podatkowej. Uznały, bowiem skarżącą za stronę postępowania w sprawie wydania zaświadczenia czemu dały wyraz wydając zaskarżone do Sądu postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Nie zaistniały również przesłanki określone w dalszej części art. 133 ordynacji podatkowej.
W myśl art. 133 ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest każdy, kto żąda czynności organu podatkowego, do kogo czynność organu podatkowego się odnosi lub czyjego interesu działanie organu podatkowego chociażby pośrednio dotyczy.
Pojęcie "strony" zostało określone dokładnie w art. 134 par. 1 ustawy ordynacja podatkowa. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następcy prawni, a także osoby trzecie wymienione w art. 110-117 tj. rozwiedziony małżonek podatnika, członek rodziny podatnika współdziałający z podatnikiem w wykonywaniu działalności gospodarczej, nabywca przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części osoba, której imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą posługiwał się podatnik, dzierżawca nieruchomości, wspólnik spółki cywilnej, jawnej, a także komandytowej nie będący komandytariuszem, członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej oraz osoba prawna powstała w wyniku podziału innej osoby prawnej.
Pojęcie strony w postępowaniu podatkowym określają oba wspomniane przepisy tu art. 133 i art. 134 ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy pod pojęciem "każdy" w rozumieniu art. 133 ordynacji należy rozumieć tylko podmioty wymienione w art. 134 związane z konkretnym zobowiązaniem podatkowym.
Jak wynika z twierdzeń skarżącej nie jest ona stroną związaną z konkretnym zobowiązaniem podatkowy, nie wykazała aby toczyło się postępowanie podatkowe które chociażby pośrednio dotyczyło osoby skarżącej a które miałoby związek z zakresem informacji żądanym we wniosku o wydanie zaświadczenia.
Mając, zatem powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło