I SA/Gd 848/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Elżbiety K. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. z dnia 25 października 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 października 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. na podstawie art. 162 i art. 223 par. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ odmówiło skarżącej Elżbiecie K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S. w sprawie umorzenia IV raty zobowiązania pieniężnego w roku 1999 w kwocie 257,80 zł. W uzasadnieniu podniesiono, że przepis art. 223 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej /dalej w skrócie Ordynacja podatkowa/ stanowi, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a skarżąca odwołanie wniosła zachowując ten termin. Skoro zaś odwołanie złożone zostało w terminie uruchomiło ono postępowanie odwoławcze, przeto bezprzedmiotowy jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła, że nic nie może zrozumieć z wydanego postanowienia, ponieważ inne terminy wynikały z telefonicznych rozmów, jakie w tej sprawie odbyła. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił ojej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd nie jest związany granicami skargi i nadto zawsze z urzędu bierze pod uwagę wady powodujące nieważność wydanego aktu. W przedmiotowej sprawie zachodzi nie dająca się pogodzić ani usunąć sprzeczność pomiędzy sentencją postanowienia a jego uzasadnieniem. Rozstrzygnięcie bowiem, jakie zostało przez organ podjęte, należy do istoty w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Zarówno odmowa jak i przywrócenie terminu załatwiają wniosek w sensie merytorycznym. Strona, bowiem ma uprawdopodobnić jedynie czy podjęta z uchybieniem terminu czynność procesowa nastąpiła bez jej winy i nadto winna zachować termin i inne wymogi przewidziane prawem /art. 162. par. 1. Ordynacji podatkowej ma brzmienie: "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. par. 2. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin."/. Organ odwoławczy więc uznał, że nie zachodzą podstawy z art. 162 Ordynacji podatkowej skoro rozstrzygnął żądanie co do istoty /odmawiając przywrócenia terminu/. Z uzasadnienia wynika natomiast, że powodem takiego rozstrzygnięcia nie była powołana treść art. 162 lecz bezprzedmiotowość wniosku. Można zrozumieć trudność jaka wynikła z takiej sytuacji. Bezprzedmiotowość sprawy prowadzi bowiem do umorzenia postępowania, a art. 219 Ordynacji podatkowej nie odsyła do art. 208 /podobnie jak art. 126 Kpa do art. 105/. Skoro wiec nie było możliwości umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania z uwagi na brak podstawy prawnej, to organ odwoławczy wybrał drogę załatwienia sprawy przez odmowę przywrócenia terminu uznając jednocześnie, że w ogóle nie było żadnego uchybienia terminu. W tym właśnie rozwiązaniu został w sposób rażący naruszony art. 162 par. 1 ustawy Ordynacji podatkowej. Nie ma bowiem przepis ten zastosowania do sytuacji, w której nie został uchybiony termin. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że: "O rażącym /a nie jakimkolwiek/ naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek". Cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą." wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r. III SA 1935/99 /nie publ././Przepis art. 247 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest identyczny z przepisem art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, stąd powołane orzeczenie zachowuje swój walor co do obu tych aktów prawnych/. Nie ma więc wątpliwości, iż brak uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie może prowadzić do odmowy przywrócenia terminu. Wynika to stąd, że warunkiem koniecznym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w trybie art. 162 i nast. Ordynacji podatkowej jest ustalenie, że czynność procesowa została podjęta przez stronę z uchybieniem terminu do jej dokonania. O ile w sprawie nie został termin do dokonania czynności procesowej uchybiony, to złożony wniosek o przywrócenie terminu nie powoduje wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, a wniosek taki podlega ocenie w postępowaniu odwoławczym. W takim przypadku organ odwoławczy winien w uzasadnieniu decyzji przedstawić powody, które wpłynęły na nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Konsekwencją przyjęcia błędnego poglądu przez Kolegium Odwoławcze jest nadto rażące naruszenie art. 210 par. 4 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej. Nie ma bowiem korelacji między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem prawnym i faktycznym, a występująca sprzeczność - jak to już podniesiono - nie jest możliwa do zaakceptowania. Z tych więc względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 55 ust. 1 ustawy o NSA orzekł jak w sentencji wyroku.