II SA/Po 2822/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Burmistrza Ś.-W. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 4 października 2000 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego - oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.-W. z dnia 4 września 2000 r., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Zarządowi Miejskiemu w Ś.-W. rozbiórkę części pomnika /bocznej obudowy/ położonego na działce nr 1742 w Ś.-W. W uzasadnieniu decyzji podano, że tablicę pamiątkową wraz z obudową przy budynku Sądu Rejonowego w Ś.-W. należy zakwalifikować jako pomnik i dlatego zgodnie z art. 3 Prawa budowlanego jest to obiekt budowlany. Na rozbudowę takiego obiektu konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Inwestor rozbudowując obiekt poprzez dobudowanie bocznej obudowy powinien wcześniej uzyskać na takie czynności zezwolenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków albowiem budynek Sądu Rejonowego w Ś.-W. jest obiektem zabytkowym oraz położony jest w strefie ochrony konserwatorskiej miasta oraz pozwolenie na budowę. Skoro obiekt został rozbudowany poprzez dobudowanie bocznej obudowy bez wymaganego pozwolenia to istniały podstawy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji Zarząd Miejski w Ś.-W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podał, że decyzja ta narusza zasady współżycia społecznego. Tablica na budynku Sądu Rejonowego w Ś.-W. została usytuowana w latach powojennych i upamiętniała pomordowanych Polaków walczących o wolność w czasie II Wojny Światowej. Decyzję o remoncie tablicy podjęto z uwagi na interwencje mieszkańców.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., decyzją z dnia 4.10.2000 r., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 48 Prawa budowlanego utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, że wymiana tablicy pamiątkowej została wykonana w ramach prac remontowych. Tablice jako pomnik prawidłowo zaliczono do obiektów budowlanych. Przystąpienie do rozbudowy przestrzennej pomnika poprzez dobudowanie bocznej obudowy, zmieniającej całkowicie jego pierwotny charakter i wystrój wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji organ I instancji prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego a powoływanie się przez odwołującego na zasady współżycia społecznego nie ma istotnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie. W skardze do naczelnego Sądu Administracyjnego Zarząd Miejski wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podał, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem oraz narusza zasady współżycia społecznego. W uzasadnieniu skargi skarżący wykazywał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że wykonywane prace wymagały uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Wskazano, że przy ocenie czy dopuszczono się samowoli budowlanej należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności, jakie wiążą się z stosunkiem obywatel - państwo, a środki przewidziane do wyeliminowania tego zjawiska muszą być ustalone z zachowaniem zasady proporcjonalności - stosownie do treści zasady zawartej w art. 2 Konstytucji. Organ administracyjny powinien podjąć działania mające na celu zalegalizowanie samowoli budowlanej poprzez zobowiązanie inwestora do opracowania dokumentacji inwentaryzacyjno-sprawdzającej i udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Skarżący wskazywał również, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do zastosowania art. 51 w związku z art. 50 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie opierając się na argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowi, że przez tzw. roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego /art. 3 pkt 7/. W zasadzie roboty budowlane można podjąć dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 28 ustawy Prawo budowlane/. Pozwolenia na budowę nie wymagają obiekty określone w art. 29 ustawy Prawo budowlane. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę oraz modernizację obiektu budowlanego /art. 3 pkt 6/. Wykonanie obudowy pomnika z tablicą pamiątkową jest budowę w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu, na prowadzenie której wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.Skoro rozbudowa pomnika poprzez wykonanie jego obudowy została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę to mamy do czynienia z samowolą budowlaną. W takiej sytuacji prawidłowo organ administracyjny przyjął, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w myśl którego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 22ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.