II SA/Ka 1977/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Elfrydy T. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie opróżnienia i wykwaterowania z budynku mieszkalnego - uchyla zaskarżone postanowienie, (...). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R.-Ś. decyzją z dnia 3 lipca 2000 r. (...) nakazał Elfrydzie T. pełnomocnikowi Romana W. - właściciela nieruchomości położonej w R.-Ś. - B. przy ul. 11-go L. 34: 1/ dokonanie wykwaterowania lokatora z budynku przy ul. 11-go L. 34 w R.-Ś. - B., w terminie do 31 sierpnia 2000 r. 2/ po wykonaniu obowiązku jak w pkt 1 zawiesić na wymienionym budynku, w widocznym miejscu, tablicę zawiadamiającą o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania tego budynku. Decyzję powyższą, jak wynika z zwrotnych potwierdzeń odbioru, na którym widnieje podpis "Elfryda T. - siostra" na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dla Romana W. i "Elfryda T." na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji kierowanej do niej jako pełnomocniczki wymienionego, adresaci otrzymali w dniu 10 lipca 2000 r. W dniu 4 sierpnia 2000 r., a więc po terminie do wniesienia środka odwoławczego od wskazanej decyzji, który upłynął dla Elfrydy T. w dniu 25 lipca 2000 r., do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.-Ś. wpłynął wniosek wymienionej kierowany do (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku tym Elfryda T. podniosła, że decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odebrał jej mąż, gdyż ona w tym czasie przebywała za granicą. Jednocześnie we wniosku tym zawarła zarzuty przeciwko faktom zawartym w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2000 r. (...), (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił Elfrydzie T. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.-Ś. z dnia 3.07.2000 r. wymienionej na wstępie. Uzasadniając swoją decyzję, organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela argumentów wnioskodawczyni, gdyż ze zwrotnych poświadczeń odbioru decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.-Ś. wynika, że osobiście odebrała ona pismo procesowe kierowane do niej jak i do Romana W. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Elfryda T. ponownie wskazała, że decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.-Ś. odebrał jej mąż, gdyż ona w tym czasie tj. 10.07.2000 r. przebywała za granicą. Na poparcie swoich twierdzeń do skargi załączyła polisę ubezpieczeniową Zakładu Ubezpieczeń i Reasekuracji "P." SA na okres ubezpieczenia od 5.07.2000 r. do 23.07.2000 r. oraz bilet wyjazdu z Niemiec dnia 23 lipca 2000 r. wystawiony na jej nazwisko jako pasażera. Na tej podstawie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania na wskazane ostatnio postanowienie. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując zasadność rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo zauważył, że przedstawione dopiero jako załączniki do skargi dokumenty nie stanowią bezpośredniego dowodu, że w dniu 10.07.2000 r. skarżąca była nieobecna w miejscu stałego zamieszkania, gdyż dowodzą jedynie, że zawarła ubezpieczenie na okres od 5.07.2000 r. do 23.07.2000 r. w Zakładzie Ubezpieczeń i Reasekuracji "P." SA i że w dniu 23.07.2000 r. wróciła z Niemiec do Polski. Nie potwierdzają jednak w jakim okresie czasu przebywała w Niemczech -brak biletu wyjazdu z Polski do Niemiec. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa oraz art. 58 Kpa. Przywołany przepis art. 58 Kpa ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które nastąpić muszą łącznie. Są nimi: 1/ uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy niedopełnienia czynności procesowej w terminie, 2/ wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, 3/ dochowanie nieprzywracalnego terminu do wniesienia wniosku, 4/ dopełnienie jednocześnie z wnioskiem czynności procesowej, dla której był ustanowiony przywracalny termin. W rozpatrywanej sprawie (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stanął na stanowisku, że nie zostały spełnione wymogi określone pierwszą i trzecią z wymienionych wyżej przesłanek. W ocenie Sądu z tym stanowiskiem organu odwoławczego nie można się zgodzić gdyż nie zostało oparte o dowody, których zebranie było konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności lecz tylko wiarygodność /prawdopodobieństwo/ twierdzenia o jakimś fakcie. Podniesienie przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, iż podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru tej decyzji są podpisami jej męża, który podpisał się jej imieniem i nazwiskiem, gdyż zainteresowana przebywała za granicą stanowi uprawdopodobnienie, iż z przyczyn od siebie niezależnych strona nie mogła dopełnić czynności procesowej w terminie. Uprawdopodobnienie to wskazuje, że Elfryda T. nie ze swej winy dopuściła się przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem organ odwoławczy z góry założył, że przyczyna nie dotrzymania przez stronę terminu nastąpiła z jej winy i nie podjął żadnych środków dowodowych, aby twierdzeniu strony zaprzeczyć bądź też uznać za zgodne z prawdą. Założenie takie jest o tyle wątpliwe, że już tylko wizualne porównanie podpisu złożonego przez Elfrydę T. na wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania z podpisami widniejącymi na zwrotnych potwierdzeniach odbioru decyzji organu pierwszej instancji nasuwa istotne wątpliwości, czy są to podpisy złożone przez tę samą osobę. W ocenie Sądu bez przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że odbioru decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.-Ś. dokonała osobiście Elfryda T. i że to jej podpis widnieje na zwrotnych potwierdzeniach ich odbioru. W przypadku gdyby trzeba było przyjąć, że to nie strona a jej mąż odebrał adresowaną do niej i Romana W. przesyłkę, należałoby w toku postępowania dowodowego ustalić w jakim czasie o jej treści dowiedziała się strona, aby ustalić czy dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero tak poczynione ustalenia faktyczne oparte o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy pozwolą na jednoznaczne określenie, zgodnie z wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia, po myśli art. 80 Kpa, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 58 Kpa, a tym samym czy należy przywrócić stronie termin do wniesienia środka odwoławczego. Ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa oraz przepisu art. 58 Kpa dlatego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów na rzecz skarżącego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 wymienionej ostatnio ustawy.