II SA/Ka 1936/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Andrzeja P. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności - uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 13 kwietnia 2000 r. (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, art. 40 i art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ oraz art. 104 Kpa i art. 90 pkt 9 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa /Dz.U. nr 106 poz. 668/ nakazał sprawcom samowolnej adaptacji terenu przy ul. W. 524c w Z. - Krzysztofowi D. i Janowi Cz. dostarczyć do Inspektoratu, w terminie 2 miesięcy od dnia jej otrzymania dowód wystąpienia do organu administracji architektoniczno-budowlanej przy Urzędzie Miejskim w Z. z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie zaadaptowanego terenu pod dwa miejsca postojowe przy ul. W. 524 w Z. - w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania niniejszej decyzji. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji odwołał się do ustaleń poczynionych w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, zgodnie z którymi Krzysztof D. i Jan Cz. samowolnie zagospodarowali, za zgodą administratora terenu - Zabrzańskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, dwa miejsca postojowe dla samochodów osobowych przy ul. W. 524c w Z. Są one usytuowane przy ścianie szczytowej budynku mieszkalnego i wykonane z kostki betonowej drobnowymiarowej, a ich powierzchnia wynosi 5 m2. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wykonane zostały w 1994 r. Na podstawie powyższych ustaleń organ pierwszej instancji wykluczył, aby spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane nakazujące orzeczenie przymusowej rozbiórki samowolnie wybudowanych miejsc postojowych na samochody osobowe. Odwołanie od wskazanej decyzji złożył Andrzej Sylwester P., z którego wniosku postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji nakazującej "usunięcie samowoli budowlanej" w postaci miejsc postojowych na 2 parkingi samochodowe wcześniej opisane. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że wbrew złożonemu przez niego wnioskowi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nie orzekł co do meritum sprawy, a wydana przez niego decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 Kpa. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 2.06.2000 r. (...), działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że Krzysztof D. i Jan Cz. nie uzyskali decyzji właściwego organu - Prezydenta Miasta Z. uprawniającej ich do budowy miejsc parkingowych i wykonując tą inwestycję mimo, że uzyskali na to zgodę Kierownika Administracji Budynków Mieszkalnych (...) Spółdzielni Mieszkaniowej - administratora terenu, dopuścili się samowoli budowlanej. Jednak w ocenie organu II instancji w sprawie "występują przesłanki wynikające z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. co oznacza, że przedmiot samowoli podlega ocenie przepisów dotychczasowych, tj. Prawa budowlanego z 1974 r. /Dz.U. nr 38 poz. 229/". Wychodząc z takiego punktu rozumowania podzielił stanowisko organu I instancji i przyjął, że przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, będące aktem wykonawczym do Prawa budowlanego z 1974 r. mającego zastosowanie w tej sprawie, w ogóle nie regulują kwestii usytuowania parkingów samochodowych od innych obiektów budowlanych, w tym od budynków mieszkalnych. Na tej podstawie wykluczył, że w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazujące rozbiórkę spornego obiektu, gdyż nie powoduje on niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wobec powyższego uznał, że zachodzą podstawy, aby w oparciu o przepis art. 41 Prawa budowlanego z 1974 r. inwestorzy zwrócili się z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie wybudowanych samowolnie miejsc parkingowych do Prezydenta Miasta Z. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Andrzej P. wniósł o zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 13.04.2000 r. i nakazanie rozbiórki wykonanych jako samowola budowlana miejsc parkingowych, a także o wytknięcie naruszeń przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podczas prowadzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że wbrew twierdzeniu organu odwoławczego budowa miejsc parkingowych miała miejsce nie w 1994 r. a w 1995 r. Na potwierdzenie tego faktu przedstawił jako załączniki dwa pisma: Administracji Domów Spółdzielczych "Z." Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 27.07.1994 r., z którego wynika, że lokatorzy bloku 524c w dniu 19.07.1994 r. zwrócili się do administracji o wyrażenie zgody na wykonanie w czynie społecznym parkingu przed blokiem Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 6.09.1995 r. informujące między innymi, że Jan Cz. ułożył płytki pod parking z własnego materiału. W ocenie skarżącego wymienione pisma przesądzają, że będące przedmiotem postępowania miejsca parkingowe zostały wykonane w 1995 r. Skoro zaś zakończenie budowy nastąpiło w 1995 r. to do inwestycji tej mają zastosowanie przepisy, wbrew stanowisku zajętemu przez organ odwoławczy, Prawa budowlanego z 1994 r. Następnie Andrzej P. odwołał się do treści art. 48 tej ostatnio wskazanej ustawy, zgodnie z którym właściwy organ powinien w drodze decyzji nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez zezwolenia lub zgłoszenia. Wskazał też, że samowolnie wybudowane miejsca parkingowe dodatkowo naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również przepisy Kodeksu drogowego, które zabraniają postoju pojazdów w odległości mniejszej niż 10 m od skrzyżowania dróg. W ocenie skarżącego świadomie organ administracyjny naruszył wiele przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego od art. 35 do art. 70 co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z prawem i stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną, jaką przedstawił w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że z treści pism przedstawionych jako załączniki do skargi nie wynika, kiedy zakończone zostały przez inwestorów prace budowlane miejsc parkingowych stanowiących przedmiot sporu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzję należało uchylić, gdyż zapadła ona z naruszeniem prawa. Przede wszystkim zauważyć należy, że istota sporu między stronami w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy do rozstrzygania spornej kwestii występowania podstaw prawnych do orzeczenia rozbiórki samowolnej budowy miejsc parkingowych mają zastosowanie przepisy "nowego" Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. czy też obowiązujące do 31.12.1994 r. - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 "nowego" Prawa budowlanego decydujące w tej mierze jest zakończenie budowy takiego obiektu. Według organu odwoławczego inwestycja zakończona została w 1994 r., a wobec tego w zakresie żądania strony, zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. należy stosować przepisy dotychczasowe tj. Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Z kolei skarżący twierdzi i dowodzi, że sporna inwestycja została zakończona w 1995 r., w związku z czym podlega reżimowi prawnemu Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie tego sporu nie jest możliwe, gdyż nie pozwala na to zebrany w sprawie materiał dowodowy. Nie wiadomo na jakiej podstawie organy obu instancji przyjęły, że miejsca parkingowe na samochody wykonane zostały w 1994 r. Z pewnością wniosku takiego nie można wyciągać z faktu, że inwestorzy w dniu 22.08.1994 r. zwrócili się z prośbą do Spółdzielni Mieszkaniowej o wyrażenie zgody na ich budowę i że w dniu 24.08.1994 r. zgodę wymienionej Spółdzielni uzyskali. Nie ma też racji skarżący twierdząc, że z przedstawionych jako załączniki do skargi pism wynika, że budowa miejsc parkingowych zakończona została w 1995 r. Z pisma Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 27.07.1994 r. wynika jedynie, że mieszkańcy bloku 524 klatka "c" przy ul. W. w Z. w dniu 19.07.1994 r. zwrócili się z prośbą do Spółdzielni o wyrażenie zgody na wykonanie w czynie społecznym parkingu przed blokiem - nie wynika z niego czy prośba została uwzględniona, a tym bardziej czy i kiedy parking został wykonany. Natomiast pismo wymienionej Spółdzielni z dnia 6.09.1995 r. będąc odpowiedzią dla Andrzeja P. na kierowane przez niego do Spółdzielni pismo dowodzi wyłącznie faktu, ale nie daty wyłożenia płytek pod parking przez Jana Cz. - data sporządzenia pisma w żaden sposób nie odnosi się do daty realizacji i zakończenia budowy miejsc parkingowych. W zaistniałej sytuacji brak jest podstaw faktycznych do zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego do rozstrzygnięcia spornej sprawy. Fakt ten nie jest bez znaczenia, albowiem w kwestii samowoli budowlanej przepisy "nowego" Prawa budowlanego są bardziej rygorystyczne od przepisów wcześniej obowiązujących. Niewątpliwie miejsca postojowe na samochody same w sobie są obiektem budowlanym, a charakter urządzenia budowlanego zyskują przez funkcjonalne związanie z innym obiektem budowlanym /patrz nowe Prawo budowlane z komentarzem, Ośrodek Doradztwa i Szkolenia Jaktorów 1999 r. str. 19/. Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest jedynie to, że analizowane miejsca postojowe wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej, co potwierdza także organ odwoławczy. Do ich realizacji konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż nie są wymienione w katalogu obiektów i robót budowlanych zwolnionych z tego obowiązku na podstawie art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r., który to katalog stanowi listę zamkniętą. Poczynienie w drodze uzupełniającego postępowania wyczerpujących ustaleń faktycznych pozwoli na określenie czasu zakończenia samowolnej budowy przez inwestorów miejsc parkingowych, a dopiero na tej podstawie na zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego i wydanie zasadnej decyzji merytorycznej. Ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 80 Kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dlatego Sąd, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.