SA/Rz 608/02

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2002-09-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę części gnojowni i jej przeniesienie, gdy obiekt został wybudowany zgodnie z pozwoleniem z 1946 r., a jego lokalizacja przy granicy działki była dopuszczalna na podstawie przepisów obowiązujących w tamtym czasie, a organ nie ustalił, czy na działce sąsiedniej istniał podobny obiekt?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ nadzoru budowlanego naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 Kpa), nie wyjaśniając kluczowej okoliczności, czy na działce sąsiedniej znajdował się obiekt budowlany tego samego rodzaju, co jest warunkiem dopuszczalności lokalizacji obiektu przy granicy działki zgodnie z przepisami z 1939 r. Brak tej analizy uniemożliwił prawidłową ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Krystynie Z. rozbiórkę części gnojowni i jej przeniesienie na odległość co najmniej 2 metrów od granicy działki sąsiedniej. Gnojownia została wybudowana w 1946 r. zgodnie z pozwoleniem budowlanym, w granicy działek nr 1058 i 1059. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, uznając obiekt za legalny. Organ II instancji uchylił tę decyzję i nakazał dostosowanie obiektu do wymogów prawnych, powołując się na przepisy z 1939 r. dotyczące odległości od granicy sąsiada. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa i błędnej oceny stanu faktycznego, wskazując na legalność budowy w momencie jej powstania oraz trudności finansowe związane z realizacją nakazu.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 5 marca 2002 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Krystyny Z. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 5 marca 2002 r. (...) w przedmiocie nakazu wykonania nałożonego obowiązku w celu doprowadzenia obiektu budowlanego zgodnie z prawem - uchyla zaskarżoną decyzję. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. decyzją z dnia 9 stycznia 2002 r. (...) działając na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1989 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ po rozpatrzeniu wniosku Krzysztofa T. w sprawie likwidacji lub przeniesienia w inne miejsce obiektu budowlanego /gnojownika/ znajdującego się na działce nr 1058 położonej w D. oraz sprawdzenia legalności usytuowania i użytkowania ww. obiektu odmówił wydania decyzji. W uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że gnojownia betonowa o wymiarach 7,80 m x 6 m, została wybudowana została w granicy działek 1058 i 1059 położonych w D. zgodnie z udzielonym pozwoleniem budowlanym wydanym w dniu 5.08.1946 r. Nr 8/46. Zebrane dokumenty oraz oględziny przeprowadzone w dniu 28 grudnia 2001 roku wykazały, że budynek inwentarski oraz gnojownia wybudowane zostały zgodnie z obowiązującymi w ówczesnych czasach przepisami, oznacza to, że organ nadzoru budowlanego jest zwolniony od jakichkolwiek działań zmierzających do sprawdzania legalności tego obiektu budowlanego. W odwołaniu do (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Krzysztof T. zakwestionował orzeczenie organu I instancji twierdząc, że usytuowanie spornego obiektu w granicy jego działki jest niezgodny z przepisami prawa budowlanego i ochrony środowiska. W wyniku odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia 5 marca 2002 r. (...) działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/ uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał Krystynie S.-Z. rozbiórkę części gnojowni i przeniesienia jej ściany zabezpieczającej od strony działki 1059 w taki sposób, aby odległość od granicy z działką 1059 wynosiła minimum 2 metry. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że zebrany materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że istnienie gnojownika nie można ocenić jako samowoli budowlanej, skoro inwestor w 1946 roku otrzymał pozwolenie na realizację zabudowy działki na której on jest posadowiony. Znajdujące się natomiast w aktach sprawy dokumenty potwierdzają legalność budowy budynku inwentarskiego do którego przylega sporny obiekt wprawdzie nic jest on naniesiony w projekcie planu budynku inwentarskiego lecz tego faktu nie można interpretować w ten sposób, że inwestor nie planował jego realizacji. Ówcześnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 28 lutego 1939 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli ogłoszone w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej /Dz.U. nr 34 poz. 216/ nie wymagały przedstawienia projektu planu dla uzyskania pozwolenia na wykonanie gnojownika /art. 334/, niemniej jednak w art. 260 wymienionej ustawy określono sposób usytuowania zbiorników na obornik. precyzując, że zbiorniki do składowania obornika należy urządzać w ten sposób, ażeby teren i powietrze były zabezpieczone od zanieczyszczenia i zgodnie z treścią art. 256 tegoż prawa usytuowanie takiego obiektu powinno być w odległości co najmniej 2 metry od granicy sąsiada. Lokalizacja takiego urządzenia przy granicy działki z działką sąsiednią byłaby możliwa tylko w przypadku sytuowania takiego samego obiektu przylegającego na działce sąsiedniej. W celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem tj. osiągnięcia minimalnej odległości od granicy działki, orzeczono jak w sentencji decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca Krystyna Z. nie sprecyzowała kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji i zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa a w szczególności art. 103 ust. 1 prawa budowlanego. W argumentach skargi podniosła, że stan faktyczny sprawy został błędnie przez organ II instancji oceniony. Wyjaśniła, że gospodarstwo rolne przejęła od matki Zofii S. na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w dniu 23.10.1990 r. nr Rep. A 11211/90 w skład którego to gospodarstwa rolnego wchodzi działka nr 1058 na której to usytuowany jest sporny obiekt budowlany. Od samego początku istnienia tego gnojownika nie dokonywała żadnych zmian ani przeróbek, jest on prawidłowo zabezpieczony/ przykryty pokrywą/ i niezbędny dla prawidłowego prowadzenia gospodarstwa rolnego. W latach 80 poprzedni właściciele działki nr 1059 posiadali urządzony kompostownik, który przylegał do ściany spornego gnojownika. Zrealizowanie przesunięcie gnojownika zgodnie z postanowieniami zaskarżonej decyzji związane jest to z dużym nakładem finansowym którego skarżąca nie posiada. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legł/ u podstaw zaskarżonej decyzji. W replice na zarzuty złożone w skardze organ wyjaśnił, iż brak środków na realizację założonego obowiązku nie może być podstawą do zmiany decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych z mocy art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sprowadza się do zbadanie jej pod względem zgodności z prawem. Niekwestionowany jest fakt, iż sporny obiekt budowlany usytuowany został w granicy działek nr ewid. 1058 i 1059 zgodnie z udzielonym pozwoleniem budowlanym wydanym w dniu 5.08.1946 r. Nr 8/46. Na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w dniu 23.10.1990 r. nr Rep. A 11211/90 skarżąca nabyła od swojej matki Zofii S. ww. działkę, natomiast działkę sąsiednią nr 1059 Krzysztof T. nabył w dniu 23 lipca 1999 r. od poprzedniego właściciela. Zarzut skarżącej, iż nabyła sporny obiekt budowlany z usytuowaniem go w granicy działki nr 1059 i dlatego też nie może z tego tytułu ponosić konsekwencji jest chybiony, gdyż jako/ następca prawny uzyskując prawo własności nieruchomości automatycznie wstąpiła w prawa i obowiązki związane z tą nieruchomością. Zgodzić się należy natomiast z organem, orzekającym, iż w niniejszej sprawie maja zastosowanie przepisy dnia 28 lutego 1939 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli ogłoszone w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej /Dz.U. nr 34 poz. 216/, które nie wymagały one przedstawienia projektu planu dla uzyskania pozwolenia na wykonanie gnojownika /art. 334/. Art. 260 pkt 1 wymienionej ustawy określa sposób usytuowania zbiornikom na obornik precyzując, że zbiorniki do składowania obornika należy urządzać w ten sposób, ażeby teren i powietrze były zabezpieczone od zanieczyszczenia. Art. 256 pkt 1 tej ustawy stanowi między innymi, że usytuowanie takiego obiektu powinno być w odległości co najmniej 2 metry od granicy sąsiada. Lokalizację takiego urządzenia przy granicy działki z działką sąsiednią przewiduje pkt 2 art. 256 wymienionej ustawy tylko w przypadku usytuowania takiego samego obiektu przylegającego na działce sąsiedniej. W sytuacji stwierdzonej przez organ, iż sporny obiekt budowlany usytuowana jest w granicy działek, których własność przeszła na innych właścicieli, rzeczą organu było ustalić, czy w granicy tych działek po obu stronach były usytuowane tego rodzaju obiekty budowlane, czy też nie. Tej zasadniczej kwestii organ w ogóle nie rozważał tym samym naruszył przepis art. 7, art. 77 Kpa i art. 80 Kpa, w myśl bowiem których organ administracji publicznej obowiązany jest dopuścić jako dowód wszystko co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu tego materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. W zaskarżonej decyzji z naruszeniem powołanych wyżej przepisów nie wyjaśniono zasadniczej okoliczności mający istotny wpływ na wynik tej sprawy tj. czy w granicy działki po drugiej stronie był usytuowany tego samego rodzaju obiekt budowlany. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach orzeczono po myśli art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło